Bermekîler

Bermekîler (Sanskrit: प्रमुख, Arapça: البرامكة, Farsça: برمکیان), Abbasi Devleti'nde vezirlik ve çeşitli makamlarda bulunmuş bir aile. Aslen İranlıdırlar. Halid bin Bermek, Nuzara en-Nukaba teşkilatının bir üyesi.Halid bin Bermek Halife Seffah ile yakın ilişkiler içerisinde bulunmuş, sonraki halifeler devrinde çeşitli vilayetlerde valilik görevlerinde bulunmuştur. Oğlu Yahya bin Halid ise Abbasi Devleti'nde uzun süre vezirlik yaparak Bermekî ailesinin en popüleri haline gelmiştir.

Bermekî ailesinin kökeni hakkında çeşitli rivayetler vardır. Arap tarihçileri Bermekî ailesinin atası olan Bermek'in Belh'teki Nevbahar Tapınağı'nın rahibi olduğunu İranlı tarihçiler ise Zerdüşt olduklarını ve Sasani Devleti'nden itibaren vezirlik görevini devam ettirdiklerini söylerler. Şerefname'de 803 yılındaki Bermekîlerin düşüşünden sonra aile mensuplarının coğrafi açıdan korunaklı Çapakçur bölgesine sığınarak yerel unsurlarla bütünleştiği ve bu tarihsel göçün sonraki yüzyıllarda bölgede hüküm sürecek olan Süveydî (Sewidi) Emirliği’nin aristokratik kökenini ve siyasi meşruiyet zeminini oluşturduğu aktarılmaktadır.

Horasan kökenli bir ailedir. Belh şehrinin önde gelen aristokrat ailesiydiler. Hâlid bin Bermek'in Bağdat şehrinin kurulmasında çok çabası vardır. Bermekiler Halifenin annesi olan Hayzuran'la uyumlu olarak çalıştı. Fazl, imar konusunda başarılı çalışmaları vardır. Bazı rivayetlerde bu aileden ilk müslüman olanın Bermek olduğu belirtilir. Bermek Emevilerle iyi geçinmiş Belh'teki Nevbahar Tapınağı'nın tamiri kendisine verilmiştir. Hâlid, Seffah devrinde Abbasiler ile ilişkilerini geliştirmiş, zamanla Fars, Taberistan ve Musul valilikleri görevlerinde bulunmuştur. Oğlu Yahyâ Azerbaycan valiliği yapmış ardından uzun süre Abbasi Devleti'nde vezirlik yapmıştır.

g t d Bermekîler soyağacı
Bermek Hâlid Süleyman Hasan Yahyâ Muhammed Ca'fer Fazl Muhammed Mûsâ al-Abbas Ca'fer İmrân Ahmed ("Cahza") Kaynak: Barthold, W.; Sourdel, D. (1960). "al-Barāmika". Gibb, H. A. R.; Kramers, J. H.; Lévi-Provençal, E.; Schacht, J.; Lewis, B.; Pellat, Ch. (Ed.). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume I: A–B (İngilizce). Leiden: E. J. Brill. ss. 1033–1036. OCLC 495469456.