İslamcı Kemalizm

İslamcı Kemalizm (yeşil Kemalizm, İslamcı Atatürkçülük, Atatürkçü İslamcılık, İslami Kemalizm veya sağ Kemalizm olarak da bilinir), Kemalizm'i temel alan Türk-İslam sentezci bir ideolojidir. Bu ideoloji, devletin ve siyasetin laik kalmasını savunurken toplumun dindar olmasını destekler ya da tam tersine, siyasette laikliğin yerini tamamen İslamcılığın almasını öngörür. Terim aynı zamanda, Mustafa Kemal Atatürk'ü ve Türkiye Cumhuriyeti'ni destekleyen dindar Türkleri tanımlamak için de kullanılabilir.

Tarihçe

İslamcı Kemalizmin kökenleri, Adnan Menderes ve Turgut Özal gibi Türk siyasetçilerin Kemalizm'i tamamen reddetmeden dini toplumsal hayata yeniden entegre etmeye başladığı İkinci Dünya Savaşı sonrası döneme kadar uzanmaktadır. Ömer Çaha, "erken dönem Kemalizm'in katı laikliğinin yumuşamasının, Cumhuriyet'e ve kurumlarına sadakati koruyan Türk kimliğinin muhafazakar yorumlarına kapı açtığını" belirtmiştir.

Mustafa Akyol, İslamcı Kemalizm'i, İslamcı siyasetçilerin Atatürk'ün imajını dini ve milliyetçi değerlerle uyumlu olacak şekilde yeniden şekillendirirken "Atatürk'ü geri kazanma" girişimi olarak tanımlamıştır.

Binnaz Toprak da İslamcı Kemalistlerin milliyetçilik ve devletçilik gibi temel Kemalist ilkeleri sıklıkla korurken, militan laiklik ve Batılılaşmayı yumuşattıklarını veya reddettiklerini kaydetmiştir.

İslamcı Kemalizmi eleştirenler, bu ideolojinin dinin manevi değerlerden ziyade devlet çıkarlarına hizmet ettiği otoriter bir milliyetçiliği temsil ettiğini ileri sürmüşlerdir. Cihan Tuğal, İslamcı Kemalizm'i, İslam'ın milliyetçi devletçiliğe hizmet ettirildiği ve hegemonik bir proje yaratıldığı bir tür "pasif devrim" olarak görmüştür. Dahası, geleneksel Kemalistler de İslamcı Kemalizm'i Atatürk'e bir ihanet olduğunu öne sürerek eleştirirken; İslamcılar ise İslamcı Kemalizm'i milliyetçiliği ve devlete olan sadakati nedeniyle eleştirmişlerdir.

Cemaatleriyle anlaşmazlığa düşen Türk İslamcılar ittifaklarını tazelemek zorunda kalmış ve devletin tamamen Kemalist olduğu, Türk ordusunun cemaatlere öfkeli Kemalistler ve ülkücülerle dolu olduğu bir dönemde, Türk devletinin desteğiyle cemaatlere karşı savaşmaya karar vermişlerdir; Vatan Partisi ve MHP bu İslamcıların yeni müttefikleri olmuştur. Siyasi partilerin birleşmesi ve yeni ideolojiler yaratması gibi, Kemalizm'i İslamcılar için veya tam tersini cazip kılan ortak İslamcılık ve Kemalizm zeminleri bulunmaktaydı. İslamcı Kemalizm, Tunçer Kılınç döneminde büyüme göstermiştir. Cumhuriyet'in yanı sıra Osmanlı İmparatorluğu'nu da seven birçok Türk bu ideolojiye ilgi duymaktadır. Hasan Âli Yücel, tanınan bir İslamcı Kemalist ideologdur. İslamcılar halifeliğin kaldırılmasındaki rolü nedeniyle Atatürk'ü kötülerken, İslamcı Kemalistler onu ulusunun özgürlüğünü güvence altına almak için gerekeni yapan bir lider olarak görmekte ve Osmanlı İmparatorluğu ile Türkiye Cumhuriyeti'nin aynı anda desteklenebileceğine inanmaktadır. Türkiye'de oldukça popüler bir ideolojidir. Genellikle Türk siyasetinin merkez sağ, sağ ve aşırı sağ kanatlarıyla ilişkilendirilir.

İslamcı Kemalizm, 1980 Türk askeri darbesinin ideolojisiydi ve darbeden sonra kısa bir süre Türkiye'nin resmi devlet ideolojisi olmuştur.

Tüm İslamcı Kemalistler Recep Tayyip Erdoğan'ı desteklemese de İslamcı Kemalizm, her iki ideolojiyi eriterek İslamcılar ve milliyetçiler arasındaki boşluğu köprüleyen, bir yandan Osmanlı geçmişini kucaklarken diğer yandan Mustafa Kemal Atatürk'e hayranlık duyan Erdoğan döneminde büyüme kaydetmiştir. Recep Tayyip Erdoğan'ın politikaları Vladimir Putin, Viktor Orbán, Donald Trump, Jair Bolsonaro, Matteo Salvini ve Narendra Modi'nin politikalarına benzetilmiştir.

Ayrıca bakınız

• Liberal Kemalizm
• Sol Kemalizm
• Ülkücülük
• Neo-Osmanlıcılık

Kaynakça