Karma dövüş sanatları (İngilizce: Mixed Martial Arts, MMA), tarafların karşılaşmalarda üstünlük sağlamak için her türlü dövüş sanatı tekniğinden faydalanabildiği dövüş sporu. Boks, Brezilya Jiujitsusu, capoeira, grappling, güreş, hapkido, judo, jujutsu, karate, kick boks, Muay Thai, pankration, sambo, sumo, tekvando gibi popüler dövüş sanatlarını birleştirir. En çok tanınan karma savaş sanatları organizasyonları; Ultimate Fighting Championship, Bellator MMA, WWE, CES MMA, Titan Fighting Championships ve Pride Fighting Championships'tir.

Tarihçe

M.Ö. 648'de Antik Yunan'da yapılan Olimpiyat Oyunları arasında Pankreas (Pankration) adında bir spor da katılmıştı. Pankration kelimesi Yunancadaki her şey, tüm anlamına gelen "pan" ile güçler anlamına gelen "kratos" kelimesinden türetilmişti ve Helenik boks ile güreşin karmasıydı. Karşılaşmalarda yalnızca iki kural vardı; biri ısırmamak diğeri gözlere zarar vermemekti. Karşılaşmalar taraflardan birinin bilincini kaybetmesi veya yenilgiyi kabul etmesiyle bitirilirdi fakat bazen de müsabıklardan birinin veya ikisinin ölümüyle son bulurdu. Kullanılan teknikler arasında yumruklar, eklem kilitleri, fırlatmalar, dirsek ve diz vuruşları ve tekmeler bulunurdu.

Büyük İskender, pankreasçıların silahsız dövüşteki yetenekleri yüzünden askerlerini onlar arasından seçerdi. M.Ö. 326'da Hindistan'ı işgal ettiğinde beraberinde çok sayıda pankreasçı da bulunmaktaydı. İnanışa göre pek çok Asya savaş sanatının doğuşu da bu döneme denk gelmektedir. Pankreas, günümüzde karma savaş sanatları olarak bilinen şeyin ilk kayıtlı formunu oluşturmaktadır.

Yunanistan'daki pankreasın düşüşü Roma İmparatorluğu'nun doğuşuyla aynı zaman dilimine denk gelmektedir. Diğer dövüş sporları pankreasın önüne geçmiş ve Batı'da güreş ve boks hâkim duruma geçmişti. Bu durum yüzyıllarca böyle devam etmiş ve Rio de Janeiro'da (Brezilya) ilk kez 1925 yılında karma savaş sanatları uygulanmaya başlamıştı.

1801 yılında George Gracie İskoçya'dan Brezilya'ya göç etmiş ve kuzeydoğu Brezilya'nın Para bölgesine yerleşmiştir. Aynı bölgeye 1900'lerin başlarında Japon Mitsuyo Maeda da göç etmişti. Maeda, bölgede kurulan kolonide Japon hükûmetinin temsilcisiydi ve Gracie'nin soyundan gelen Gustão ile yakın arkadaş olmuştu.

Maeda, aynı zamanda tanınmış bir judo şampiyonuydu ve oğlu Carlos'a judoyu öğretmeye başlamıştı. Japonya'ya döndükten sonra Carlos çalışmalarına devam etmiş ve kardeşine de öğrendiği sanatı öğretmeye başlamış, ancak Carl, bu sanata öğrendiği diğer savunma sanatı unsurlarını da ilave etmiştir. Carlos ve kardeşi Helio, bölgenin karate okullarının temcilcilerinin, profesyonel boksörlerin, capoeira'cıların ve diğer sanatçılarının katıldığı Antik Yunan'daki pankreas karşılaşmalarını andıran Vale-Tudo karşılaşmalarına katılır. Helio Gracie, bu karşılaşmalarda karşısına çıkan Japon dövüşçüleri, boksörleri ve güreşçileri yenilgiye uğratır.

Vale-Tudo karşılaşmaları Amerika'ya da taşınır. Gracie kardeşlerden Rorion, Tayland'a yaptığı gezilerde gizli karma dövüş karşılaşmalarına şahit olmuş olan Art Davie ve Semaphore Entertainment Group'un (SEG) başkanlığını yapmış olan Bob Meyrowitz, Ultimate Fighting Championship'i kurmuşlardır.

Kilo kategorileri, zaman veya raund kısıtlaması ve güvenlik ekipmanı bulunmayan bu karşılaşmalarda dövüşçülere sadece göz oyma, ısırma, balık kancası kullanmalarına izin verilmemekte ve dövüşler hakemin durdurması, knock out, sözlü veya işaretle bildirilen teslimiyet ile sona erdirilmektedir.

Ultimate Fighting Championship dışında farklı karma savaş sanatları müsabakaları da bulunmaktadır.

Kaynakça

  1. ^ "UFC, Fighting Styles, Boxing, Techniques, & Facts". 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2023. 
  2. ^ "What Is Mixed Martial Arts (MMA)". 25 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2023. 

Dış bağlantılar

Ayrıca bakınız

İlgili
  • Karma dövüş sanatları
  • Grappling
  • Güreş
  • Kore dövüş sanatları
  • Japon dövüş sanatları
  • Çin dövüş sanatları
  • Hint dövüş sanatları
  • Karate
  • Aikido
  • Brezilya Jiujitsusu
  • Capoeira
  • Halk güreşi
  • Hapkido
  • Judo
  • Kalaripayattu
  • Koryu
  • Lethwei
  • Ryūkyū kobujutsu
  • Çigong
  • Sambo
  • Shōrin-ryū stilleri
  • Sopayla dövüş
  • Tekvando
  • Wushu
  • Boks
Teknikler Asya
Avrupa
Okyanusya
Orta Doğu
Avustralya
Brezilya
Güney Afrika
Kanada
Avrupa
Rusya
Birleşik Krallık
ABD