Bilgi Merkezi / Rehber
Barbaros Hayreddin Paşa
Hızır Reis veya bilinen adıyla Barbaros Hayreddin Paşa (d. y. 1478, Midilli – ö. 5 Temmuz 1546, İstanbul), Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk kaptan paşası ve 25.…
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 1478
- Vefat
- 1546
- Alan
- Komutanlar ve kahramanlar
- Dönem
- 14.–17. yüzyıl
- Kabri / türbesi
- Barbaros Hayreddin Paşa Türbesi
- İlgili Türk devletleri
- Osmanlı Devleti
Hayatı
Hızır Reis, yaklaşık 1478 yılında Osmanlı hâkimiyetindeki Midilli Adası'nda, Vardarlı Yakup Ağa ile Rum asıllı Katerina'nın oğlu olarak dünyaya geldi. Denizcilik kariyerine ağabeyi Oruç Reis'in yanında korsan olarak başladı ve Akdeniz kıyılarına akınlar düzenleyerek ün kazandı. 1516 yılında kardeşiyle birlikte Cezayir'i ele geçiren Hızır Reis, Oruç Reis'in 1518'deki ölümünün ardından 'Barbaros' lakabını miras aldı ve Cezayir sultanı oldu. Osmanlı Devleti'ne bağlılığını bildirmek amacıyla Yavuz Sultan Selim adına para bastırdı ve hutbe okuttu; bu hizmetleri nedeniyle padişah tarafından kendisine 'dinin hayırlısı' anlamına gelen Hayreddin adı verildi.
Cezayir'deki siyasi çalkantılar ve İspanyol baskıları nedeniyle geçici olarak Jijel'e çekilen Hayreddin Paşa, 1525'te şehri yeniden ele geçirdi. 1533 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından Osmanlı donanmasının başına kaptan-ı derya olarak atandı. Bu görev süresinde Osmanlı deniz politikasına ve Tersane-i Amire'ye nizam verdi. 5 Temmuz 1546 tarihinde İstanbul'da vefat eden Hayreddin Paşa, Beşiktaş'taki türbesine defnedildi.
Tarihî önemi ve başarıları
Hayreddin Paşa, 16. yüzyılın ilk yarısında gerçekleştirdiği askerî seferlerle Akdeniz'de Osmanlı egemenliğini pekiştirdi. 1538 yılında Preveze'de Andrea Doria komutasındaki Haçlı donanmasına karşı büyük ve kesin bir zafer kazandı. Bu savaşta Osmanlı donanması hiçbir gemi kaybetmezken, Haçlılar 128 gemi kaybetti ve 29 gemi ele geçirildi.
1543 yılında Fransa Kralı I. François'nın isteği üzerine Fransız donanmasıyla birleşerek Nice'i aldı. Osmanlı donanmasında kaptan paşalar, hil'atlerini Beşiktaş'taki türbesinde giyerlerdi. Günümüzde dahi Türk savaş gemileri, türbenin önünden geçerken top atışıyla Barbaros'u selamlamaktadır.
Eserleri ve mirası
Bu eser, Türk edebiyat tarihinin ilk otobiyografi denemesi olan 'Gazavat-ı Hayrettin Paşa' adını taşımaktadır. Paşanın ayrıca 'Gaye-el Mûna' adında bir kitabı daha bulunmaktadır. İstanbul'un Beşiktaş semtinde, heykeltıraşlar Ali Hadi Bara ile Zühtü Müridoğlu tarafından yapılan Barbaros Anıtı dikilmiştir.
Haritada ve ilgili kayıtlar
- Türk Dünyası Haritası’nda göster
- Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Barbaros Hayreddin Paşa» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: Barbaros Hayreddin Paşa (sürüm 37938751, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q200582 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.