Bilgi Merkezi / Rehber

Turgut Reis

Turgut Reis (1485, Turgutreis – 23 Haziran 1565, Malta), Osmanlı İmparatorluğu donanmasında amirallik yapmış, Trablusgarp fatihi olarak anılan Türk denizcisi…

Son gözden geçirme: 22.10.2026

Doğum: 1485
Vefat: 1565
Alan: Komutanlar ve kahramanlar
Dönem: 14.–17. yüzyıl
Kabri / türbesi: Trablus
İlgili Türk devletleri: Osmanlı Devleti

Hayatı

Turgut Reis, 1485 yılında Anadolu'da Bodrum yakınlarındaki Karabağ köyünün Alfara Mevkiinde dünyaya geldi. Dönemin kaynaklarına göre babasının adı Veli idi. On iki yaşında mızrak ve ok kullanmadaki yeteneği nedeniyle Osmanlı askerlerinin dikkatini çekerek orduya alındı. Ordu bünyesinde başarılı bir denizci ve topçu olarak yetişti. 1517 yılında Memlûk Sultanlığı seferine katılan birliğinde Kahire'de Sinan Paşa komutasındaki donanmaya dahil oldu. Deniz topçuluğundaki başarılarıyla öne çıkan Turgut Reis, zamanla bir guletin komutasını aldı ve ardından hafif kadırganın sahibi ve kaptanı oldu.

1520 yılında Barbaros Hayreddin Paşa donanmasına katılarak onunla yakın bir dostluk kurdu. 1526 yılında Sicilya'daki Capo Passero kalesini ele geçirdi. 1526-1533 yılları arasında Sicilya ve Napoli Krallıkları ile korsanlık faaliyetlerinde bulundu. Barbaros Hayreddin Paşa ile birlikte Adriyatik kıyılarını yağmaladı ve Girit'teki Kandiye'yi ele geçirdi. Preveze Deniz Muharebesi sırasında Osmanlı donanmasının merkezinde 30 kadırgaya komuta etti. Bu muharebede Giambattista Dovizi komutasındaki Papalık Devleti kalyonunu ele geçirerek Dovizi ve mürettebatını esir aldı.

1539 yılında Sinan Paşa'nın Kızıldeniz donanmasına atanması üzerine Cerbe valisi oldu. Bu dönemde Sicilya, İspanya ve İtalya kıyılarında Gozo, Palasca ve Capraia'yı yağmaladı. Korsika'nın batı sahillerinde gemi bakımı için mola verdiği sırada Cenevizli komutanlar tarafından esir alındı. Dört yıl boyunca Ceneviz gemilerinde forsa olarak çalıştı. 1544 yılında Barbaros Hayreddin Paşa'nın Cenova açıklarına gelerek Andrea Doria ile pazarlık yapması sonucu 3500 düka altın karşılığında serbest bırakıldı.

Tarihî önemi ve başarıları

Barbaros Hayreddin Paşa'nın 1546 yılındaki ölümünden sonra Akdeniz'deki Osmanlı donanmasının başına geçti. 1547 yılında Malta'ya saldırdı ve ardından Sicilya ile Korsika üzerine seferler düzenledi. 1548 yılında Cezayir Beylerbeyi ilan edildi. 1551 yılında İstanbul'a giderek padişahın huzuruna çıktı ve emrine verilen 112 kadırga ile 12 bin yeniçeri ile Adriyatik'teki Venedik topraklarına saldırdı. Aynı yıl Malta'daki Birgu ve Senglea kalelerini muhasara altına aldı ancak alamayınca geri çekildi. Bu başarısının ardından Kanuni Sultan Süleyman tarafından bölgeye Sancak Beyi atandı.

1552 yılında Kanuni'nin II. Henry ile yaptığı ittifak kapsamında İtalya'ya gönderilen Osmanlı donanmasının başına getirildi. Sinan Paşa komutasındaki diğer donanmayla birleşerek Papalık Devleti ve Napoli Krallığı topraklarına saldırdı. Bu zaferin ardından Akdeniz Beylerbeyi görevine getirildi. 1556 yılında Trablus Paşası ilan edilerek şehrin savunmalarını güçlendirdi. 1558 yılında Piyale Paşa ile birleşerek Cerbe Adası'nı ele geçirdi ve Minorka'ya saldırdı. 1559 yılında Cezayir'e yapılan İspanyol saldırısını püskürttü ve Trablus'taki yerli ayaklanmasını bastırdı.

Eserleri ve mirası

Kanuni Sultan Süleyman'ın 1565 yılındaki Malta Kuşatması çağrısı üzerine yaklaşık 1600 askeriyle sefere katıldı. Mayıs ayında adaya çıktı ve St. Elmo Kalesi kuşatması sırasında diğer kalelerden açılan top ateşi sonucu ağır yaralandı. Bir hafta sonra 23 Haziran 1565 tarihinde hayatını kaybetti. Kuşatma başarısızlıkla sonuçlandıktan sonra naaşı Kılıç Ali Paşa tarafından Trablus'a götürüldü ve orada toprağa verildi. Güney Avrupalılar, Akdeniz'in Hristiyan topraklarına yaptığı seferlerle yarattığı etki nedeniyle ona 'Dragut' lakabını taktı. Bu lakap, Dragon (Ejderha) kelimesi ile Turgut arasındaki ses benzerliğinden türedi. Batılı kaynaklar kendisini hâlâ Dragut Rais olarak anmaktadır. Cumhuriyet döneminde doğduğu Karabağ köyünün bağlı olduğu beldeye Turgutreis adı verildi. Bugün beldenin kıyısında, onu bir kadırganın burnunda kılıcıyla ufku gösterir vaziyette tasvir eden bir anıt bulunmaktadır.

Haritada ve ilgili kayıtlar

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.

Oruç ReisKomutan · 1473 – 1518 KKemal ReisKomutan · 1451 – 1511 MMalkoçoğlu Bali BeyKomutan · 1495 – 1551 Barbaros Hayreddin PaşaKomutan · 1478 – 1546 Kılıç Ali PaşaKomutan · 1519 – 21 Haziran 1587 MMihaloğlu Ali BeyKomutan · 1425 – 1507 EEvrenos GaziKomutan · 1330 – 1417 LLala Şahin PaşaKomutan · 1330 – 1388

Bu sayfa, Vikipedi'deki «Turgut Reis» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.

Kaynaklar

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.