Ebussuud Efendi

Tarihî önemi ve başarıları

Ebussuud Efendi, Kanuni Sultan Süleyman ve II. Selim ile yakın çalışarak padişahın siyasi ve askeri kararlarına fetvalarıyla destek verdi. Kanuni'nin Yezidilere yönelik isyanları bastırması ve II. Selim'in Kıbrıs Seferi'ni düzenlemesi için fetvalar yayımladı. Safevîler yanlısı Kızılbaşları zındık olarak tanımlayan fetvalar vererek, onların öldürülmesini hukuken caiz ve övgüye değer bir eylem olarak değerlendirdi.

Kanuni döneminde önemli kanun hareketlerinde bulunan Ebussuud Efendi, Kanunnameler hazırlattı ve birçok alim yetiştirdi. İlmiye sınıfının uzun süre zayıflamamasında etkili olan Ebussuud Efendi, Osmanlı yasalarına yaptığı katkılarla tanındı. Padişahın karşısında 'padişah emriyle nâ-meşrû’ olan nesne meşrû' olmaz' çıkışını yaptığı ifade edilmektedir. Karagöz oyunları ve kahve içilmesi gibi konularda da fetvalar veren Ebussuud Efendi, Osmanlı toprakları dışındaki İslam coğrafyasında da itibar sahibi bir alim olarak kabul edildi.

Eserleri ve mirası

Bilinen 22 adet eseri ve çeşitli risaleleri bulunan Ebussuud Efendi, aynı zamanda bir şairdi. Alanında en önemli eserlerden kabul edilen İrşadü’l-Aklu’s-Selim Mezaye’l-Kitabü’l-Kerim adlı Arapça tefsiri öne çıkmaktadır. Hukuk alanında Fetavayı Ebussuud Efendi, Kanunname-i Ali Osmani ve Arâzî-yi Harâcıyye gibi eserler kaleme almıştır. Dil ve edebiyat alanında Calatüt-ı Ebussuud, el-Kasîdetü'l-mîmiyye ve Münşeat-ı Ebussuud gibi çalışmalar yayımlamıştır.

Akaid ve çeşitli konularda Risale fi beyanı'I -kaza ve'l-kader, Duânâme-ı Ebussuûd ve Mecmua-ı Deavât gibi eserler de kaleme alınmıştır. Eserlerinin etkisi günümüze kadar devam etmiş olan Ebussuud Efendi, Hanefi Mâtürîdî Osmanlı hukukçusu ve Kur'an müfessiri olarak tarihe geçmiştir. 23 Ağustos 1574'te vefat eden Ebussuud Efendi'nin mezarı, Eyüp'te Daru'l Hadis'in yanında bulunan Ebussuud Haziresindedir.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
• Safevî Devleti (1501 – 1736)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.