Bilgi Merkezi / Rehber
I. Alâeddin Keykubad
I. Alâeddin Keykubad veya unvanıyla Büyük Keykubad, 1220-1237 yılları arasında hüküm süren Anadolu Selçuklu Devleti'nin 10. sultanıdır.
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 1190
- Vefat
- 1237
- Alan
- Hükümdarlar
- Dönem
- 9.–13. yüzyıl
- İlgili Türk devletleri
- Mengücekliler Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti, Artuklu Beyliği
Hayatı

I. Alâeddin Keykubad, yaklaşık 1190 veya 1192 yılında doğmuş olup babası Sultan I. Gıyâseddin Keyhüsrev'dir. Çocukluk ve gençlik yıllarında babasıyla birlikte sürgün hayatı yaşamış, bu süreçte Seyfeddîn Ayaba'nın gözetiminde eğitim görmüştür. Türkçenin yanı sıra Farsça, Rumca ve Arapça öğrenmiş; yüksek İslami ilimler ve astronomi alanında bilgi sahibi olmuştur. Babasının 1205 yılında tahta çıkmasının ardından Tokat'a melik olarak atanmış ve altı yıl boyunca devlet yönetimi tecrübesi kazanmıştır.
Babasının vefatı sonrası taht için ağabeyi I. İzzeddin Keykâvus ile mücadele etmiş ancak başarısız olarak Ankara Kalesi'nde kuşatılmıştır. Bir yıllık direnişin ardından teslim olan Keykubad, önce Masara Kalesi'ne daha sonra Malatya'daki Kezipert Kalesi'ne hapsedilmiştir. Ağabeyinin 1220 yılında çocuksuz ölümü üzerine devlet ileri gelenlerinin kararıyla tahta çıkarılmış ve Sivas'ta hükümdarlığını ilan etmiştir.
Tarihî önemi ve başarıları
Dış politikasında deniz ticaret yollarının güvenliği ve doğudan gelen Moğol tehdidine karşı savunma hatları oluşturulmasına odaklanmıştır. 1221 yılında Akdeniz kıyısındaki Kalonoros Kalesi'ni fethederek burayı Alaiye adıyla yeniden inşa ettirmiş ve bir tersane kurdurmuştur. Karadeniz ticaretini güvence altına almak amacıyla Suğdak Seferi'ni düzenlemiş ve Kilikya Ermeni Krallığı'nı yeniden tabiiyet altına almıştır. 1228 yılında Mengüçlü Beyliği'nin Erzincan koluna, 1234 yılında ise Artukluların Harput koluna son vererek Anadolu'da merkezi otoriteyi pekiştirmiştir.
Yaklaşan Moğol tehlikesine karşı Konya, Kayseri ve Sivas gibi büyük şehirlerin surlarını tahkim ettirmiştir. 1230 yılındaki Yassıçemen Muharebesi'nde Celâleddin Harezmşah'ı mağlup ederek Doğu Anadolu'daki Selçuklu hakimiyetini sağlamlaştırmıştır. Bağdat'ı savunmak için Abbasi halifesine asker göndermiş ancak Moğolların vazgeçmesi üzerine birlikleri geri çağırmıştır. Tahta çıkışını sağlayan güçlü emirlerin nüfuzunu kırmak amacıyla mali yükümlülükler getirmiş ve ardından bir saray ziyafeti sırasında kendisine karşı komplo kuran emirleri tasfiye etmiştir.
Eserleri ve mirası
İdari ve kültürel alanda kurumsallaşmaya önem vermiş, uluslararası ticareti canlandırmak için gelişmiş bir kervansaray şebekesi ve devlet sigortası sistemi kurmuştur. Mimari faaliyetlere öncülük ederek başkent Konya'daki Alâeddin Camii'ni tamamlattırmış, Kubadabad ve Keykubadiye saraylarını inşa ettirmiştir. Antalya'da Yivli Minare Camii'ni yaptırmış ve Niğde Kalesi'ni tahkim etmiştir. Necmeddin Dâye ve Bahâeddin Veled gibi dönemin önemli alimlerini himaye etmiştir.
1237 yılında Kayseri'de yabancı elçiler onuruna verilen bir ziyafet sırasında şüpheli bir şekilde zehirlenerek vefat etmiştir. Naaşı Konya'ya götürülerek Alâeddin Tepesi'ndeki Kümbed-hâne adı verilen anıt mezara defnedilmiştir. Saltanatı, Anadolu Selçuklu Devleti'nin en parlak dönemi olarak kabul edilmektedir.
Haritada ve ilgili kayıtlar
- Mengücekliler Beyliği (1072 – 1252)
- Anadolu Selçuklu Devleti (1077 – 1308)
- Artuklu Beyliği (1102 – 1409)
- Yassıçemen Muharebesi (1230)
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «I. Alâeddin Keykubad» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: I. Alâeddin Keykubad (sürüm 38225946, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q61964 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.