İstemi Yabgu

Hayatı

İstemi Yabgu, Göktürk Kağanlığı'nın kurucusu Bumin Kağan'ın kardeşi olup kağan, yabgu ve elçi unvanlarını taşımıştır. Kaynaklarda doğum tarihi belirtilmemiş olmakla birlikte 576 yılında vefat ettiği kaydedilmektedir. İstemi Yabgu, Bizans İmparatorluğu ve Sasani İmparatorluğu ile diplomatik ilişkileri güçlendirmiş, Bizanslılar tarafından 'Stembis Dizaboulos' olarak anılmıştır.

Bumin Kağan'ın yanında batı kanadını yöneten İstemi Yabgu, ağabeyine saygılı davranarak merkezi otoriteye sahip çıkmıştır. 576 yılındaki ölümünün ardından yerine oğlu Tardu geçmiştir.

Tarihî önemi ve başarıları

Göktürk Kağanlığı'nın kısa sürede güçlenmesinde büyük rol oynayan İstemi Yabgu, Çin'e seferler düzenlemiştir. Sasanilerin İpek Yolu üzerindeki iddiaları nedeniyle Bizans İmparatorluğu ile ittifak yaparak Sasanileri zor durumda bırakmıştır.

İstemi Yabgu'nun yönetimi döneminde devlet en geniş sınırlarına ulaşmıştır. Tarihte ilk kez Türk kelimesini kendi isminde bulunduran Göktürk Kağanlığı, onun zamanında zirve yapmıştır.

Eserleri ve mirası

Kül Tigin Yazıtı'nda İstemi Kağan'dan, Bumin Kağan ile birlikte Türk milletinin ilini ve töresini koruyup düzenleyen hükümdar olarak bahsedilmektedir. Yazıtta, doğuda Kadırkan ormanına kadar, batıda Demir Kapı'ya kadar olan bölgenin fethedildiği ve dört taraftaki milletlerin tabi kılındığı ifade edilir. İstemi kelimesi Göktürk Türkçesinde ataların ruhu anlamına gelmektedir.

Dönemi ve bağlam

Cücenlerin yönetimi altındaki Göktürkler, Bumin Kağan önderliğinde 552 yılında ayaklanarak bağımsızlıklarını kazanmış ve Göktürk Kağanlığı kurulmuştur. İstemi Yabgu, bu yeni kurulan devletin batı kanadı hakanı olarak görev yapmıştır. İstemi Yabgu'nun ölümünden sonra kurduğu düzenli otorite dağılmış, oğlu Tardu döneminde çıkan isyanlar sonucunda devlet 582 yılında ikiye ayrılmıştır.

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.