Bilgi Merkezi / Rehber
Bumin Kağan
Bumin Kağan veya İllig Kağan, Göktürk Kağanlığı'nın (MS 552) kurucusudur.
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 490
- Vefat
- 552
- Alan
- Hükümdarlar
- Dönem
- İslam öncesi
- İlgili Türk devletleri
- Göktürk Kağanlığı
Hayatı
Göktürkler, Bumin'in önderliğinde Rouran Kağanlığı'na bağlı bir boy olarak varlıklarını sürdürmüştür. Çin kaynaklarında Bumin Kağan, Rouran Kağanlığı'nda on binlik birliğin komutanı anlamına gelen Tumen unvanıyla anılmıştır. Bumin, Cücenlerin egemenliği altında yaşayan Türk grubun reisi konumundaydı. 546 yılında Tielelerin ayaklanmasını bastırarak onları itaat altına almıştır.
Bumin, Cücen kağanının kızıyla evlenme talebinde bulunmuş ancak bu isteği reddedilmiştir. Cücen kağanı A-na-kuei, Bumin'e hitaben demirci bir köle olduğunu belirten hakaret içeren bir ifade kullanmıştır. Bu olay üzerine Bumin öfkelenerek elçisini öldürmüş ve Cücenlerle tüm irtibatını kesmiştir. Bumin, Haziran 551'de Prenses Changle ile evlenerek Batı Vey Hanedanlığı ile akrabalık kurmuştur. Ocak 552'de Cücenlere ağır bir darbe vurarak bu devleti ortadan kaldırmıştır. Cücen Kağanı A-na-kuei intihar etmiş ve Bumin, Ötüken merkezli Göktürk Kağanlığı'nı kurmuştur.
Tarihî önemi ve başarıları
Bumin Kağan, 552 yılında Rouran Kağanlığı'nı mağlup ederek bağımsızlığını ilan etmiştir. Bu başarıları üzerine Devlet sahibi kağan anlamına gelen İllig Kağan unvanını almıştır. Devletinin batı kanadının yönetimini ve genişletilmesi işini küçük kardeşi İstemi Yabgu'ya vermiştir. İstemi Yabgu, Bumin'in egemenliğine tabi olarak hareket etmiştir. Yerine oğlu İssik Kağan geçmiş, İssik Kağan'ın vefatından sonra ise Mukan Kağan tahta çıkmıştır.
Eserleri ve mirası
Moğolistan'da Orhun nehri yakınlarında bulunan Kül Tigin Yazıtı'nın doğu yüzünde Bumin Kağan'dan bahsedilmektedir. Yazıtta, Bumin Kağan ve İstemi Kağan'ın Türk milletinin ilini ve töresini tuttuğu belirtilmiştir. Dört tarafın düşman olduğu dönemde ordu salarak diğer milletleri tâbi kıldıkları ifade edilmiştir. Başlıya baş eğdirip dizliye diz çöktürdükleri ve Türkleri Kadırkan ormanından Demir Kapı'ya kadar yerleştirdikleri aktarılmıştır.
Haritada ve ilgili kayıtlar
- Göktürk Kağanlığı (552 – 744)
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Bumin» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: Bumin (sürüm 38292481, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q29001 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.