Ebû Yûsuf Yâkûb İbn-i İbrâhîm-i Ensâri (Ar. أَبُو يُوسُف ‎ 731-798) Hanefî fıkıh ve hadis bilgini.

Kûfe şehrinde doğan Ebu Yusuf, Ebu Hanife'nin öğrencilerindendir. Daha sonraları kendisine Ebu Hanife'nin diğer öğrencisi olan Muhammed bin Hasan eş-Şeybanî ile birlikte imameyn (Ar. إِمَامَينِ ‎, iki imam) denilmiştir. Hanefîlik mezhebinin kurulmasında ve gelişmesinde büyük rol oynamıştır. Ebu Hanife'den önce İbn-i Ebî Leylâ'dan da ders aldığı gibi, Malik bin Enes'ten de hadis öğrenmiştir. Ebu Hanife gibi re'y ve kıyasa özel bir önem verdiği gibi yöresel örfleri de büyük oranda dikkate alırdı.

Ebu Yusuf, aynı zamanda uzun yıllar kadılık yapmıştır. Abbasiler döneminde yaşamış olan Ebu Yusuf, tanınmış Abbasi halifesi Hârun Reşid zamanında da kadılık yapmıştır. İslam tarihinde ilk büyük kadı (Kādılkudât), görevine Abbasi Halifesi Harun Reşid tarafından atanmıştır. Ebu Yusuf, yargıyı yürütme organından bir dereceye kadar özerk kılacak şekilde kuran ilk kişi olarak kabul edilir. Yargıçlar için kendine özgü bir kıyafet belirlemiş, Bağdat'taki büyük kadıların sorumluluklarını tanımlamış ve akıl hocası İmam Ebû Hanîfe'nin savunduğu yargı ilkelerini pekiştirmiştir.

Eserlerinden bazıları

Kaynakça

  1. ^ a b c Keskioğlu, Osman. "Fıkıh Tarihi ve İslâm Hukuku". Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. Ankara; 2003. ISBN 975-19-0026-3
  2. ^ Shabaru, Isam Muhammad (1992). The Judge of Judges in Islam. Beirut, Lebanon: Dar al-Nahda al-Arabiya. Pp. 15.