EPYC
İlk kuşaktan bir EPYC 7501 işlemcisi
Genel bilgiler
Üretim başlangıcı20 Haziran 2017
PazarlayanAMD
TasarlayanAMD
Yaygın üretici(ler)
Mimari ve sınıflandırma
Teknoloji nodu14 nm ilâ 2 nm
MikromimariZen, Zen 2, Zen 3, Zen 4, Zen 5, Zen 6
Buyruk kümesix86-64
Fiziksel özellikler
Çekirdekler
  • Yuva başına 256'ya kadar
Soket(ler)
  • SP3
  • SP5
  • SP6
  • AM5
  • SP7
  • SP8
Tarihçe
ÖncülOpteron

EPYC, AMD'nin sunucular ve veri merkezleri için tasarlayıp sattığı, Zen mikromimari ailesine dayanan x86-64 mikroişlemci markasıdır. AMD, "Naples" kod adlı ilk kuşağın ayrıntılarını Mart 2017'de açıklamış, EPYC adını Mayıs 2017'de duyurmuş ve ilk EPYC 7000 serisi işlemcileri 20 Haziran 2017'de piyasaya sürmüştür. Seri, şirketin 2003'te çıkardığı Opteron'dan bu yana sunucu işlemcisi alanında yaptığı ilk büyük çıkış sayılır.

EPYC işlemcileri aynı dönemin Ryzen masaüstü işlemcileriyle aynı çekirdek tasarımını kullanır, ama çok daha büyük ölçekte kurulur. Sunucu iş yüklerine yönelik olarak çok sayıda çekirdek, bellek kanalı ve PCI Express hattının yanında hata düzeltme kodlu (ECC) bellek desteği sunarlar; ayrı bir yonga seti gerektirmeyen tek yongada sistem olarak tasarlanmışlardır. Tasarımın temelinde birden çok kırmığı tek bir pakette birleştiren çok yongalı modül yaklaşımı vardır. İkinci kuşaktan başlayarak çekirdekler ayrı hesaplama yongacıklarına, bellek ve giriş/çıkış arabirimleri ise merkezdeki bir giriş/çıkış kırmığına taşınmıştır.

Ana kuşaklar "Naples" (2017, Zen), "Rome" (2019, Zen 2), "Milan" (2021, Zen 3), "Genoa" (2022, Zen 4), "Turin" (2024, Zen 5) ve "Venice" (2026, Zen 6) adlarını taşır. Dördüncü kuşak, genel amaçlı Genoa'nın yanında çok çekirdekli Bergamo, büyük önbellekli Genoa-X ve düşük güçlü Siena ile dört koldan oluşan bir aileye dönüşmüştür. AMD altıncı kuşak EPYC 9006 serisini Temmuz 2026'da tanıtmıştır. 2022'de TOP500 listesinde eksaölçekli başarıma ulaşan ilk süper bilgisayar olan Frontier de EPYC işlemcileriyle çalışır. Mercury Research verilerine göre AMD'nin x86 sunucu işlemcisi pazarındaki adet payı 2017'nin son çeyreğinde yüzde 0,8 iken 2026'nın ikinci çeyreğinde yüzde 34,5'e çıkmıştır.

Tarihçe

Öncesi

AMD, 2003'te çıkardığı Opteron ile sunucu pazarında yer edinmişti. Opteron'un son yıllarında ise durum değişti. AnandTech'in 2019'daki değerlendirmesine göre bu dönemde Intel'in en iyi sunucu işlemcileri Opteron'dan üç kata kadar daha hızlıydı ve AMD'nin sunucu pazarındaki payı sıfıra yuvarlanacak kadar küçülmüştü.

AMD'nin yeni Zen çekirdeği önce Mart 2017'de Ryzen masaüstü işlemcileriyle piyasaya çıktı. AnandTech, AMD'nin CEO'su Lisa Su ile yaptığı görüşmeye dayanarak sunucu ürününün şirket için Ryzen kadar önemli olduğunu yazdı. Yayına göre kurumsal pazarda kâr marjları yüksek olduğundan, bu pazarda birkaç puanlık pay kazanmak bile şirketin gelirine milyarlarca dolar ekleyebilirdi.

Naples (2017)

AMD, 7 Mart 2017'de "Naples" kod adlı sunucu işlemcisini tanıttı. Şirketin açıklamasına göre işlemci 32 çekirdek ve çekirdek başına iki iş parçacığı, işlemci başına sekiz DDR4 bellek kanalı ve 128 PCIe 3.0 hattı sunacak, iki işlemcili sunucularda işlemciler Infinity Fabric adlı tutarlı bağlantıyla birbirine bağlanacaktı. AMD, Naples'ın o günkü en güçlü rakip üründen yüzde 45 daha çok çekirdek, yüzde 60 daha çok giriş/çıkış kapasitesi ve yüzde 122 daha çok bellek bant genişliği sunduğunu ileri sürdü; ilk işlemcilerin 2017'nin ikinci çeyreğinde çıkacağını açıkladı. AnandTech'e göre tek bir işlemci yuva başına 2 TB'a kadar bellek destekleyecek ve 170 GB/s bellek bant genişliği sunacaktı. Ürün adı o sırada belli değildi; Lisa Su, Opteron adının da şirket içinde tartışılan seçenekler arasında olduğunu söylemişti.

AMD, 16 Mayıs 2017'deki yatırımcı toplantısında markanın adının EPYC olacağını açıkladı. Aynı toplantıda gösterilen bir karşılaştırmada tek bir EPYC işlemcisi, iki işlemcili orta sınıf bir rakip sistemi geride bıraktı. EPYC 7000 serisi 20 Haziran 2017'de Austin'de piyasaya çıktı. Çıkışta HPE, Dell, Asus, Gigabyte, Inventec, Lenovo, Sugon, Supermicro, Tyan ve Wistron EPYC tabanlı sunucular tanıttı. Microsoft, Red Hat ve VMware işletim sistemlerinin ve sanallaştırma yazılımlarının EPYC'i desteklediğini gösterirken Baidu ile Microsoft Azure EPYC kullanacaklarını duyurdu. AMD, EPYC 7601 tabanlı iki işlemcili bir sistemin SPECint_rate2006 sınamasında 2360 puanla iki yuvalı sistemler arasında o güne kadarki en yüksek sonucu aldığını açıkladı.

AnandTech'e göre ilk gün dört model satışa çıktı; ailenin toplam on iki modelinden dokuzu iki yuvalı, üçü ise yalnızca tek yuvalı sunucular için tasarlanmıştı ve kalan modeller Temmuz sonunda sunulacaktı. AMD dört yuvalı bir seçenek sunmadı; şirketin gerekçesi, kullanılan sunucuların yüzde 90-95'inin tek ya da iki yuvalı olmasıydı. Model adları da bir düzene göre kuruldu. EPYC 7551P adında 7 sayısı 7000 serisini, ortadaki iki basamak ürünün serideki yerini, son basamak kuşağı gösterir; sondaki P harfi ise işlemcinin yalnızca tek yuvalı sistemlerde çalıştığını belirtir.

Büyük bulut sağlayıcıları arasında EPYC'i ilk kullanan Microsoft Azure'du. AMD, Aralık 2017'de Azure'un EPYC 7551 işlemcileriyle çalışan Lv2 sanal makinelerini devreye aldığını ve Azure'un EPYC'i kullanan ilk küresel bulut sağlayıcısı olduğunu duyurdu. Bu sanal makineler depolama ağırlıklı iş yükleri için tasarlanmıştı ve işlemci başına 128 PCIe hattından yararlanarak çok sayıda NVMe diske doğrudan erişiyordu.

Rome (2019)

AMD, 6 Kasım 2018'de San Francisco'daki "Next Horizon" etkinliğinde Zen 2 çekirdeğini ve "Rome" kod adlı ikinci kuşak EPYC'i ilk kez gösterdi. Şirket, Rome'un 64'e kadar Zen 2 çekirdeği taşıyacağını ve yongacık adını verdiği ayrı silisyum parçaların Infinity Fabric'in geliştirilmiş bir sürümüyle tek bir pakette birleştirileceğini açıkladı. Çekirdekler TSMC'nin 7 nm sürecinde, giriş/çıkış bölümü ise olgun bir 14 nm süreçte üretilecekti. Aynı etkinlikte Amazon Web Services, EPYC işlemcili M5, R5 ve T3 sanal sunucu türlerinin kullanıma açıldığını duyurdu.

Rome 7 Ağustos 2019'da piyasaya çıktı. En üst modeller 64 çekirdek, 256 MB L3 önbelleği ve 128 PCIe 4.0 hattı sunuyor, sekiz bellek kanalını koruyordu. Ailede 19 model vardı ve bunların 13'ü iki yuvalı sunucular için tasarlanmıştı. Bütün modeller 128 PCIe 4.0 hattını ve DDR4-3200 türünde yuva başına 4 TiB belleği destekliyordu. En üst model EPYC 7742 2,25 GHz temel ve 3,40 GHz en yüksek saat sıklığıyla 225 vat harcıyor ve 6.950 dolara satılıyordu. AnandTech, AMD'nin daha ucuz modellerde özellik kısmadığını, sekiz çekirdekli en ucuz 7252'nin bile 128 hattın ve 4 TB belleğin tamamını desteklediğini belirtti. AMD'nin kurumsal ürünler biriminin başındaki Forrest Norrod, AnandTech'e Rome'u Intel'in Ice Lake işlemcileriyle rekabet etmek üzere tasarladıklarını, ama karşılarında önceki kuşağın yeniden sunulmuş bir sürümünü bulduklarını söyledi.

Rome'un çıkışından sonra bulut sağlayıcıları EPYC'i yaygın biçimde benimsemeye başladı. Google Cloud, Şubat 2020'de Rome tabanlı N2D sanal makine ailesini deneme sürümüyle kullanıma açtı. Bu sanal makineler 224'e kadar sanal işlemci sunuyor, Google'ın önceki N serisine göre yüzde 13'e varan tasarruf sağlıyor ve sekiz kanallı DDR4-3200 desteği sayesinde yüzde 70'e kadar daha yüksek bellek bant genişliği veriyordu.

Milan ve Milan-X (2021-2022)

AMD, üçüncü kuşak EPYC 7003 serisini ("Milan") 15 Mart 2021'de çevrim içi bir etkinlikle tanıttı. Zen 3 çekirdeğine dayanan seri işlemci başına 64 çekirdeğe kadar çıkıyor ve AMD'ye göre önceki kuşağa kıyasla çevrim başına yüzde 19'a kadar daha çok buyruk işliyordu. Seride ayrıca SEV-SNP adlı yeni bir sanal makine koruma özelliği sunuldu. Çıkışta AWS, Cisco, Dell, Google Cloud, HPE, Lenovo ve Microsoft Azure yeni işlemcileri kullanacaklarını açıkladı; Google Cloud yeni C2D sanal makinelerini, Azure ise yüksek başarımlı hesaplama için HBv3 sanal makinelerini duyurdu. AnandTech'e göre işlemciler donanım yazılımı güncellemesiyle Rome için tasarlanmış anakartlara takılabiliyordu. En üst model EPYC 7763, 280 vat soğutma tasarım gücüyle 2,45 GHz temel saat sıklığında çalışıyor ve 7.890 dolara satılıyordu.

AMD, 8 Kasım 2021'deki "Accelerated Data Center Premiere" etkinliğinde 3D V-Cache teknolojili EPYC işlemcilerini ilk kez gösterdi ve Meta'nın veri merkezlerinde EPYC işlemcilerini kullanmaya başladığını duyurdu. AMD ile Meta, üçüncü kuşak EPYC'e dayanan tek yuvalı ve açık tasarımlı bir bulut sunucusu tanımlamak için birlikte çalışmıştı. Aynı gün AMD, dördüncü kuşağın iki kolunu da açıkladı. Genoa 96'ya kadar Zen 4 çekirdeği, Bergamo ise buluta yönelik ve daha yoğun yerleşimli 128'e kadar Zen 4c çekirdeği taşıyacaktı; ikisi de TSMC'nin 5 nm sürecinde üretilecek ve aynı yuvayı kullanacaktı.

"Milan-X" adıyla anılan 3D V-Cache'li EPYC 7003 işlemcileri 21 Mart 2022'de satışa çıktı. Tom's Hardware'e göre bunlar, üç boyutlu yığılmış önbellekle satışa sunulan ilk yongalardı. Dört modelden oluşan ailenin en üstünde 64 çekirdekli ve 768 MB L3 önbellekli EPYC 7773X 8.800 dolarla yer aldı. Microsoft, Azure'daki HBv3 sanal makinelerinde Milan-X kullanmaya başlamıştı. AnandTech'e göre AMD bu işlemcileri özellikle sonlu elemanlar çözümlemesi ve elektronik tasarım otomasyonu gibi büyük önbellekten yararlanan iş yüklerine yöneltti.

Genoa ve dördüncü kuşak ailesi (2022-2024)

Dördüncü kuşak EPYC 9004 serisi ("Genoa") 10 Kasım 2022'de piyasaya çıktı. Zen 4 çekirdeğine dayanan seri, EPYC ailesine ilk kez DDR5 bellek, PCIe 5.0 ve bellek genişletmesi için CXL 1.1+ desteğini getirdi; önceki kuşağa göre iki kat şifreleme anahtarı sunuyordu. Çıkış etkinliğinde Dell, Google Cloud, HPE, Lenovo, Microsoft Azure, Oracle Cloud Infrastructure, Supermicro ve VMware yeni işlemcileri desteklediklerini açıkladı. Ailenin en üst modeli EPYC 9654, 96 çekirdek ve 360 vat soğutma tasarım gücüyle 11.805 dolara satıldı. ServeTheHome'a göre işlemci önceki kuşağa göre yuva başına yüzde 50-60 daha yüksek başarım sunuyordu ve sunucu pazarında dengeleri değiştiren bir üründü.

AMD, 13 Haziran 2023'teki "Data Center and AI Technology Premiere" etkinliğinde dördüncü kuşağa iki yeni kol ekledi. EPYC 97X4 serisi ("Bergamo"), Zen 4c çekirdeğiyle 128 çekirdeğe kadar çıkıyordu ve buluta yönelik iş yükleri için tasarlanmıştı. Etkinliğe katılan Meta, Instagram ve WhatsApp gibi uygulamalarında bu işlemcilerle belirgin başarım kazancı elde ettiğini açıkladı. 3D V-Cache'li Genoa sürümü ("Genoa-X") ise 96 çekirdek ve 1 GB'ı aşan L3 önbelleğiyle teknik hesaplama iş yüklerine yöneltildi. Microsoft aynı etkinlikte Genoa-X ile çalışan Azure HBv4 ve HX sanal makinelerini genel kullanıma açtı.

EPYC 8004 serisi ("Siena") 18 Eylül 2023'te çıktı ve dördüncü kuşak aileyi tamamladı. Zen 4c çekirdeklerini SP6 adlı yeni ve daha küçük bir yuvaya taşıyan seri, perakende, üretim ve telekomünikasyon gibi alanlardaki uç bilişim uygulamalarından veri merkezlerindeki bulut hizmetlerine kadar düşük güç tüketimi isteyen yerlere yönelikti. ServeTheHome'a göre Siena en çok dört adet 16 çekirdekli yongacıkla 64 çekirdeğe çıkıyor, EPYC 9004 ile aynı giriş/çıkış kırmığını kullanıyor, ama altı DDR5 kanalı ve 96 PCIe 5.0 hattıyla sınırlı kalıyor ve yalnızca tek yuvalı sistemlerde çalışıyordu.

AMD, 21 Mayıs 2024'te küçük ve orta ölçekli işletmeler ile barındırma hizmeti verenler için EPYC 4004 serisini çıkardı. Tom's Hardware'e göre bu işlemciler masaüstü Ryzen 7000 işlemcilerinin AM5 yuvasını kullanan ve ECC bellek gibi sunucu özellikleri eklenmiş sürümleriydi. Seride 4 ile 16 çekirdek arasında sekiz model vardı; işlemciler 5,7 GHz'e kadar çıkıyor, 192 GB'a kadar ECC'li DDR5-5200 bellek ve 28 PCIe 5.0 hattı destekliyor, 65 ile 170 vat arasında soğutma tasarım gücü taşıyordu. 4584PX ve 4484PX modelleri ise 3D V-Cache sayesinde 128 MB L3 önbellek taşıyordu.

Turin (2024)

Lisa Su, 3 Haziran 2024'teki Computex konuşmasında beşinci kuşak "Turin" işlemcilerini tanıttı ve 2024'ün ikinci yarısında çıkacaklarını açıkladı. Turin, EPYC 9005 serisi adıyla 10 Ekim 2024'te satışa çıktı. Seri, işlemci başına 8 ile 192 arasında çekirdek sunuyordu ve önceki kuşağın SP5 platformuyla uyumluydu. AMD'ye göre Zen 5 çekirdeği, kurumsal ve bulut iş yüklerinde Zen 4'e göre çevrim başına yüzde 17'ye, yapay zekâ ve yüksek başarımlı hesaplama iş yüklerinde ise yüzde 37'ye kadar daha çok buyruk işliyordu. Serinin yeni modellerinden 64 çekirdekli EPYC 9575F, grafik işlem birimli yapay zekâ sunucularında ana işlemci olarak kullanılmak üzere 5 GHz'e kadar çıkacak biçimde tasarlanmıştı. En üst model olan 192 çekirdekli EPYC 9965 ise 500 vat soğutma tasarım gücüyle 14.813 dolara satıldı. Tom's Hardware'e göre 192 çekirdekli modeller TSMC'nin 3 nm sürecinde üretilen yoğun Zen 5c çekirdeklerini, 128 çekirdeğe kadar çıkan standart modeller ise 4 nm sürecinde üretilen Zen 5 çekirdeklerini kullanıyordu. Standart Zen 5 modelleri 8 çekirdekten başlayan 22 modelden oluşuyordu. AMD'nin çıkış bülteninde yoğun Zen 5c çekirdekli beş modelle birlikte toplam 27 model yer aldı. Zen 5c çekirdekli modeller, sektör yayınlarında "Turin Dense" adıyla da anıldı.

4005 ve 8005 serileri (2025-2026)

EPYC 4005 serisi 13 Mayıs 2025'te çıktı ve EPYC 4004 serisiyle aynı AM5 yuvasını kullanmayı sürdürdü. TechPowerUp'a göre "Grado" kod adlı bu işlemciler, Ryzen 9000 masaüstü işlemcilerindeki paketle aynı yapıdaydı. Pakette 4 nm sürecinde üretilmiş iki Zen 5 yongacığı ile 6 nm sürecinde üretilmiş bir giriş/çıkış kırmığı vardı. İşlemciler 6 ile 16 çekirdek arasında sunuluyor, iki kanal üzerinden 192 GB'a kadar ECC'li DDR5-5600 bellek ve 28 PCIe 5.0 hattı destekliyordu. Serinin 16 çekirdekli EPYC 4585PX modelinde iki yongacıktan birinin üstüne 64 MB'lık ek önbellek yığılmıştır ve bu yongacıktaki L3 önbellek 96 MB'a çıkar.

AMD, EPYC 8004'ün ardılı olan "Sorano" kod adlı EPYC 8005 serisini Şubat 2026'nın sonunda duyurdu ve SP6 yuvalı serinin model çizelgesini 19 Mayıs 2026'da yayımladı. Seri, 8 çekirdekli EPYC 8025P'den 84 çekirdekli EPYC 8635P'ye uzanan ve hepsi yalnızca tek yuvalı sistemlerde çalışan yedi modelden oluşur. Seri, Zen 5 çekirdekleriyle 8 ile 84 çekirdek arasında modeller sunuyor ve 70 ile 225 vat arasında bir güç aralığında kalıyordu. AMD'ye göre 84 çekirdekli EPYC 8635P, 64 çekirdekli öncülüne göre yüzde 40 daha yüksek tamsayı başarımı ve yüzde 9,5 daha yüksek vat başına başarım sağlıyordu. Seri telekomünikasyon, uç bilişim ve bulut depolama sistemleri için tasarlandı; 5G baz istasyonu yazılımlarında hata düzeltme adımlarını hızlandıran iyileştirmeler de içeriyordu. AMD'nin ürün sayfasına göre işlemciler altı kanal üzerinden yuva başına 3 TB'a kadar DDR5-6400 bellek, 96 PCIe 5.0 hattı ve 4,5 GHz'e kadar saat sıklığı sunuyordu.

Venice (2026)

AMD, 21 Mayıs 2026'da altıncı kuşak "Venice" işlemcilerinin Tayvan'da TSMC'nin 2 nm sürecinde seri üretime geçtiğini ve ileride TSMC'nin Arizona'daki fabrikasında da üretileceğini açıkladı. Şirkete göre Venice, bu süreçte seri üretime geçen ilk yüksek başarımlı hesaplama ürünüydü. AMD, 23 Temmuz 2026'da San Francisco'daki "Advancing AI 2026" etkinliğinde altıncı kuşak EPYC işlemcilerini resmen tanıttı. Şirketin bütün bir sunucu rafını kaplayan Helios adlı yapay zekâ sistemi 72 Instinct MI455X grafik işlemcisini 18 Venice işlemcisiyle birleştiriyordu. Meta'nın altıncı kuşak EPYC platformlarını kendi laboratuvarlarında sınamakta olduğu da açıklandı.

TechPowerUp'a göre EPYC 9006 ailesi dört ürün hattından oluşur. SP7 yuvalı ana hat en fazla çekirdek ve başarımı hedefler, SP8 yuvalı hat kurumsal sunuculara yöneliktir, 9006X hattı 3D V-Cache ile büyük önbellek sunar ve "Verano" kod adlı 9006 LP hattı ise LPDDR bellekle yapay zekâ hızlandırıcılarını yöneten sunucular için tasarlanmıştır. Zen 6 çekirdekli modeller 96 çekirdeğe, yoğun Zen 6c çekirdekli modeller ise 256 çekirdeğe kadar çıkar. SP7 platformu 16 kanallı DDR5 bellek arabirimi sunar; standart RDIMM bellekler 8000 MT/s, MRDIMM bellekler ise 12.800 MT/s hızında desteklenir. Her yuva 128 PCIe 6.0 hattı verir ve bellek genişletmesi için CXL 3.1 desteklenir. TechPowerUp'a göre SP7 modellerinin 2026'nın son çeyreğinde, SP8 modellerinin 2027'nin ilk yarısında, 9006X ve 9006 LP modellerinin ise 2027'nin ikinci yarısında satışa sunulması planlanmıştır.

Tom's Hardware, serinin en üst modeli EPYC 9996'nın 256 çekirdek, 512 iş parçacığı, 1.024 MB L3 önbellek ve 600 vat soğutma tasarım gücü taşıdığını bildirdi. Yayına göre AMD, yoğun Zen 6c yongacıklarının 32'şer çekirdek taşıdığını doğruladı. Venice'in yuva başına 1,6 TB/s bellek bant genişliği, Turin'in 576 GB/s değerinin yaklaşık üç katıdır. Verano ise 72'ye kadar çekirdek ve 24 kanallı LPDDR5X bellek sunacaktır. ServeTheHome'a göre iki çekirdek türünün yongacıkları da TSMC'nin 2 nm sürecinde üretilir ve iki türde de çekirdek başına 4 MB L3 önbellek düşer.

AMD aynı etkinlikte sonraki kuşakları da duyurdu. Zen 7 mimarisine dayanan "Florence", "Ferrara" ve "Fidenza" kod adlı EPYC işlemcilerinin 2028'de, Zen 8 mimarisine dayanan "Ravenna" işlemcilerinin ise 2030'da çıkması planlanmıştır.

AMD, Ekim 2026'da San Jose'deki Open Compute Project (OCP) zirvesinde eylemci yapay zekâ iş yükleri için Helion adlı bir raf tasarımını tanıttı. Tasarımın yalnızca işlemcilerden oluşan yapılandırmasında, 256 çekirdekli Venice işlemcili düğümlerle bir rafta 32.768'e kadar Zen 6 çekirdeği yer alabilir. Kurumsal yapılandırma ise işlemci düğümlerini 16'ya kadar Instinct MI350P hızlandırıcısıyla aynı rafta birleştirir. AMD, tasarımın belirtimlerini OCP'ye vereceğini açıkladı. İş ortaklarının kuracağı Helion sistemlerinin Kasım 2026'da sunulması planlanmıştır.

Tasarım

Çok kırmıklı yapı

Kapağı sökülmüş bir EPYC 7702 işlemcisinin yakın kızılötesi fotoğrafı. Ortada giriş/çıkış kırmığı, iki yanında sekiz hesaplama yongacığı görülüyor.

EPYC'in bütün kuşakları, tek parça büyük bir kırmık yerine birden çok küçük kırmığın aynı pakette birleştirilmesine dayanır. İlk kuşak Naples, Ryzen masaüstü işlemcilerinde kullanılan "Zeppelin" kırmığından dört tanesini tek pakette birleştirir. Her Zeppelin kırmığının alanı 195,2 mm²'dir. AnandTech'e göre aynı devreler tek bir kırmıkta toplansaydı yaklaşık 780 mm² alan ve 19,2 milyar transistör gerekecekti; bu büyüklük GlobalFoundries'in 14 nm sürecinde o güne kadar ürettiği her şeyden büyüktü. Her kırmıkta dörder çekirdekten oluşan iki çekirdek kompleksi (CCX) ve iki bellek kanalı vardır; dört kırmık da birbirine Infinity Fabric bağlantılarıyla bağlanır. Her kırmığın kendi bellek kanalları olduğundan bir çekirdeğin başka bir kırmığa bağlı belleğe erişmesi ek bir atlama ve gecikme getirir. AnandTech'e göre tek bir Naples işlemcisi bu bakımdan dört bölgeli bir tekdüze olmayan bellek erişimi (NUMA) sistemi gibi davranır. Paketteki her kırmık öteki üç kırmığa doğrudan bağlı olduğundan kırmık dışına çıkan veri tek atlamada hedefine ulaşır ve her bağlantı iki yönde 42,6 GB/s bant genişliği sunar. Daha az çekirdekli modellerde her çekirdek kompleksinde eşit sayıda çekirdek kapatılır. Örneğin 24 çekirdekli modellerde her çekirdek kompleksinde bir çekirdek devre dışıdır; 8 çekirdekli EPYC 7251'de ise her komplekste yalnızca bir çekirdek çalışır ve işlemci, çekirdek başına lisanslanan ama belleğe bağımlı yazılımlar için sekiz bellek kanalının tamamını korur.

İkinci kuşak Rome'da yapı değişti. Bütün dış bağlantılar merkezdeki tek bir giriş/çıkış kırmığında (IOD) toplandı ve çekirdekler bu kırmığın çevresine yerleştirilen sekiz hesaplama yongacığına (CCD) taşındı. Her hesaplama yongacığında dörder çekirdekli iki çekirdek kompleksi vardır ve her kompleks 16 MB L3 önbelleği paylaşır. Yongacıklar birbirleriyle doğrudan değil, yalnızca giriş/çıkış kırmığı üzerinden haberleşir. AMD mühendislerinin 2020'de ISSCC konferansında sunduğu çalışmaya göre Rome'un her biri sekiz Zen 2 çekirdeği taşıyan 7 nm hesaplama yongacıklarının alanı 74 mm²'dir. Çalışma, analog devrelerin ileri üretim süreçlerinde mantık devreleri ve SRAM kadar küçülmediğini, bu nedenle bellek arabirimlerini ve yüksek hızlı seri bağlantıları olgun bir süreçte tutmanın maliyeti düşürdüğünü açıklar. AMD'nin 2021'de ISCA'da yayımlanan bir başka çalışması da yongacık yaklaşımına geçişi, yeni üretim süreçlerinin getirdiği yoğunluk artışının yavaşlaması ve üretim maliyetlerinin artmasıyla gerekçelendirir.

Sonraki kuşaklar aynı ilkeyi büyüterek sürdürdü. Milan'da her yongacığın sekiz çekirdeği tek bir 32 MB L3 önbelleği paylaşır hâle geldi. ServeTheHome'a göre Genoa'da yongacık sayısı Rome ve Milan'daki sekizden on ikiye çıktı. Bergamo, Zen 4c çekirdeği sayesinde 16 çekirdekli sekiz yongacık kullanır ve Genoa ile aynı giriş/çıkış kırmığını paylaşır. Turin'de Zen 5 modelleri 16'ya kadar sekiz çekirdekli yongacık, Zen 5c modelleri ise 12'ye kadar 16 çekirdekli yongacık kullanır. Turin'in giriş/çıkış kırmığı 6 nm sürecinde üretilir. Venice'te ise pakette iki giriş/çıkış kırmığı vardır.

Bellek, giriş/çıkış ve yuvalar

SP3 yuvasına yerleştirilmiş bir EPYC 7302P işlemcisi.

EPYC işlemcileri bellek denetleyicilerini, PCI Express denetleyicilerini ve SATA, USB gibi arabirimleri işlemcinin içinde toplar; bu nedenle ayrı bir yonga seti gerektirmez. Naples iki yuvalı sistemlerde her işlemcinin 128 hattından 64'ünü öteki işlemciyle haberleşmek için Infinity Fabric kipinde kullanır. Böylece iki işlemcili bir sunucuda da dış aygıtlar için toplam 128 hat kalır, bellek kapasitesi ise iki katına çıkar. Tek bir Naples işlemcisi 128 PCIe 3.0 hattıyla altı grafik kartını tam bant genişliğiyle ya da 32 NVMe diski doğrudan bağlayabilir.

Bellek kanalı sayısı kuşaklar boyunca arttı. İlk üç kuşak sekiz DDR4 kanalı kullanırken Genoa ve Genoa-X 12 DDR5 kanalına çıktı; Bergamo da Genoa ile aynı giriş/çıkış kırmığını kullanır. Turin de 12 kanalda kaldı, ama desteklenen hız DDR5-6400'e yükseldi. Turin işlemcisi tek yuvalı sunucularda 128, iki yuvalı sunucularda toplam 160 PCIe 5.0 hattı sunar. Chips and Cheese'e göre DDR5-6400 yalnızca doğrulanmış sistemlerde ve kanal başına tek bellek modülüyle desteklenir; kanal başına iki modül kullanıldığında hız 4400 MT/s'ye iner. Yayının ölçümlerinde EPYC 9575F, 576 GB/s'lik kuramsal bellek bant genişliğinin yaklaşık yüzde 99'unu okuma işlemlerinde kullanabildi.

İlk üç kuşak LGA 4094 türündeki SP3 yuvasını kullanır; Naples ve Rome işlemcileri aynı anakartlara takılabilir. Milan ve Milan-X de donanım yazılımı güncellemesiyle aynı yuvada çalışır. Genoa, Genoa-X, Bergamo ve Turin SP5 yuvasını paylaşır. Siena ve EPYC 8005 daha küçük SP6 yuvasını, EPYC 4004 ve 4005 ise masaüstü Ryzen işlemcileriyle aynı AM5 yuvasını kullanır. Venice ailesi için SP7 ve SP8 adlı iki yeni yuva tanıtılmıştır.

Ana sunucu kuşakları
Kod adı Seri Yıl Mikromimari En çok çekirdek Yuva Bellek kanalı Bellek PCIe hattı Kaynak
Naples 7001 2017 Zen 32 SP3 8 DDR4-2666, yuva başına 2 TB 128 × 3.0
Rome 7002 2019 Zen 2 64 SP3 8 DDR4-3200, yuva başına 4 TB 128 × 4.0
Milan 7003 2021 Zen 3 64 SP3 8 DDR4-3200, yuva başına 4 TB 128 × 4.0
Genoa 9004 2022 Zen 4 96 SP5 12 DDR5-4800 128 × 5.0
Bergamo 97X4 2023 Zen 4c 128 SP5 12 DDR5-4800 128 × 5.0
Siena 8004 2023 Zen 4c 64 SP6 6 DDR5-4800, yuva başına 1,5 TB 96 × 5.0
Turin 9005 2024 Zen 5, Zen 5c 192 SP5 12 DDR5-6400'e kadar 128 × 5.0
Sorano 8005 2026 Zen 5 84 SP6 6 DDR5-6400, yuva başına 3 TB 96 × 5.0
Venice 9006 2026 Zen 6, Zen 6c 256 SP7 16 DDR5-8000 (RDIMM), 12.800 MT/s (MRDIMM) 128 × 6.0

3D V-Cache

AMD, bazı EPYC modellerinde L3 önbelleğini artırmak için hesaplama yongacıklarının üzerine ek SRAM kırmıkları yığan 3D V-Cache teknolojisini kullanır. İlk uygulama olan Milan-X'te her Zen 3 yongacığının kendi 32 MB'lık L3 önbelleğinin üstüne 64 MB'lık bir SRAM kırmığı yerleştirilir ve yongacık başına L3 önbellek 96 MB'a çıkar. Sekiz yongacıkla toplam 768 MB'a ulaşılır. Ek kırmık, alttaki yongacıkla aynı TSMC 7 nm sürecinde üretilir ve 36 mm² alan kaplar. Tam donanımlı bir Milan-X işlemcisi bu kırmıklarla yaklaşık 26 milyar ek transistör taşır. Ek önbellek güç bütçesinden pay aldığı için AMD, soğutma tasarım gücünü aynı tutmak amacıyla bu modellerin saat sıklıklarını biraz düşürmüştür.

Genoa-X'te aynı yöntem 12 yongacığa uygulanır. Her yongacığın üstüne 64 MB eklenerek toplam L3 önbellek 1.152 MB'a çıkar. AnandTech'e göre bu modeller yalnızca önbellek kapasitesiyle sınırlanan iş yüklerinde, örneğin akışkanlar dinamiği, veritabanları ve elektronik tasarım otomasyonunda belirgin kazanç sağlar. EPYC 4004 serisindeki PX modelleri de aynı teknolojiyle 128 MB L3 önbelleğe ulaşır. Tom's Hardware'e göre Venice'in 3D V-Cache'li sürümü 96 çekirdek ve 1.152 MB L3 önbellekle 2027'nin ikinci yarısında çıkacak ve 5,15 GHz'e kadar saat sıklığına ulaşacaktır.

Zen 4c ve yoğun çekirdekler

Bergamo ile tanıtılan Zen 4c çekirdeği, Zen 4 ile aynı buyruk kümesini korur, ama daha küçük bir alana sığdırılmıştır. ServeTheHome'a göre çekirdek başına L3 önbellek 4 MB'tan 2 MB'a indirilmiş ve devre yerleşimi sıkıştırılmıştır. Böylece 16 çekirdekli yongacıklar elde edilir. Çekirdekler AVX-512, bfloat16 ve VNNI gibi uzantıları desteklemeyi sürdürür; kısılan şey yalnızca önbellek ve en yüksek saat sıklığıdır. En üst model EPYC 9754, 128 çekirdek ve 256 iş parçacığıyla 11.900 dolara satıldı. Eşzamanlı çoklu iş parçacığı desteği kapatılmış 9754S ise 128 iş parçacığıyla sunuldu. Aynı yaklaşım Turin'de Zen 5c, Venice'te ise Zen 6c çekirdekleriyle sürdü. Zen 6 kuşağında hem standart hem yoğun yongacıklarda çekirdek başına 4 MB L3 önbellek vardır.

Güvenlik

EPYC işlemcileri, şifreleme anahtarlarını yöneten ayrı bir AMD Secure Processor içerir. Bu işlemci, sistem belleğinin tamamını açılışta üretilen tek bir anahtarla şifreleyen Transparent Secure Memory Encryption (TSME) özelliğini ve her sanal makineye ayrı bir anahtar veren Secure Encrypted Virtualization (SEV) özelliğini yönetir. SEV, sanal makinelerin belleğini hem öteki sanal makinelerden hem de hipervizörden yalıtır. AMD, SEV'i kuşaktan kuşağa genişletmiştir:

  • EPYC 7001: Sanal makine belleğinin 128 bit AES ile şifrelenmesi, 15 şifreleme anahtarı.
  • EPYC 7002: Sanal makine durdurulduğunda işlemci yazmaçlarının içeriğini de şifreleyen SEV-ES, 509 anahtar.
  • EPYC 7003: Bellek bütünlüğünü de koruyan, kötü niyetli bir hipervizörün belleği yeniden eşlemesi ya da eski veriyi yeniden oynatması gibi saldırılara karşı güvence veren SEV-SNP.
  • EPYC 8004 ve 9004: CXL ile bağlanan belleğin de şifrelenmesi, 256 bit AES-XTS, 1006 anahtar.
  • EPYC 9005: Ağ kartı, hızlandırıcı ve depolama gibi PCIe aygıtlarını da korunan sanal makinenin sınırları içine alan Trusted I/O.
  • EPYC 9006: Tümleşik Caliptra ve kuantum sonrası şifreleme (LMS) desteği, fiziksel saldırılara ve yan kanal saldırılarına karşı önlemler.

David Kaplan'ın 2023'te ACM Queue dergisinde yayımlanan makalesine göre SEV-SNP, bulutta sanal makinelere hem gizlilik hem bütünlük yalıtımı sunan ve ticari ürünlerde yer alan ilk x86 teknolojisidir ve Microsoft Azure, AWS ve Google Cloud'da kullanılmaktadır. TechPowerUp'a göre Venice, giriş/çıkış kırmığı düzeyinde 4096 bitlik RSA desteği de getirmiştir.

Modeller

Çizelgelerde saat sıklıkları GHz, soğutma tasarım gücü (TDP) vat, fiyatlar ise 1000 adetlik alımlarda ABD doları cinsinden verilmiştir.

Birinci kuşak (Naples, EPYC 7001)

EPYC 7001 serisi (Haziran 2017)
Model Çekirdek / iş parçacığı Temel sıklık En yüksek sıklık L3 önbellek TDP Fiyat
7601 32 / 64 2,2 3,2 64 MB 180 4.200
7551 32 / 64 2,0 3,0 64 MB 180 3.400'ün üstü
7501 32 / 64 2,0 3,0 64 MB 155/170 3.400
7451 24 / 48 2,3 3,2 64 MB 180 2.400'ün üstü
7401 24 / 48 2,0 3,0 64 MB 155/170 1.850
7351 16 / 32 2,4 2,9 64 MB 155/170 1.100'ün üstü
7301 16 / 32 2,2 2,7 64 MB 155/170 800'ün üstü
7281 16 / 32 2,1 2,7 32 MB 155/170 650
7251 8 / 16 2,1 2,9 32 MB 120 475
7551P 32 / 64 2,0 3,0 64 MB 180 2.100
7401P 24 / 48 2,0 3,0 64 MB 155/170 1.075
7351P 16 / 32 2,4 2,9 64 MB 155/170 750

155/170 vat olarak verilen modeller, DDR4-2400 bellekle 155 vat, DDR4-2666 bellekle 170 vat harcar. Sonu P ile biten modeller yalnızca tek yuvalı sistemlerde çalışır.

İkinci kuşak (Rome, EPYC 7002)

EPYC 7002 serisinin iki yuvalı modelleri (Ağustos 2019)
Model Çekirdek / iş parçacığı Temel sıklık En yüksek sıklık L3 önbellek TDP Fiyat
7742 64 / 128 2,25 3,40 256 MB 225 6.950
7702 64 / 128 2,00 3,35 256 MB 200 6.450
7642 48 / 96 2,30 3,20 256 MB 225 4.775
7552 48 / 96 2,20 3,30 192 MB 200 4.025
7542 32 / 64 2,90 3,40 128 MB 225 3.400
7502 32 / 64 2,50 3,35 128 MB 200 2.600
7452 32 / 64 2,35 3,35 128 MB 155 2.025
7402 24 / 48 2,80 3,35 128 MB 155 1.783
7352 24 / 48 2,30 3,20 128 MB 180 1.350
7302 16 / 32 3,00 3,30 128 MB 155 978
7282 16 / 32 2,80 3,20 64 MB 120 650
7272 12 / 24 2,90 3,20 64 MB 155 625
7262 8 / 16 3,20 3,40 128 MB 120 575
7252 8 / 16 3,10 3,20 64 MB 120 475

Üçüncü kuşak (Milan ve Milan-X, EPYC 7003)

EPYC 7003 serisinden seçilmiş modeller (Mart 2021 ve Mart 2022)
Model Çekirdek / iş parçacığı Temel sıklık En yüksek sıklık L3 önbellek TDP Fiyat
7763 64 / 128 2,45 3,5 256 MB 280 7.890
7713 64 / 128 2,00 3,675 225 7.060
7713P 64 / 128 2,00 3,675 256 MB 225 5.010
7663 56 / 112 2,00 3,50 240 6.366
7643 48 / 96 2,30 3,60 225 4.995
75F3 32 / 64 2,95 4,00 256 MB 280 4.860
74F3 24 / 48 3,20 4,00 256 MB 240 2.900
73F3 16 / 32 3,50 4,00 256 MB 240 3.521
72F3 8 / 16 3,70 4,10 180 2.468
7773X 64 / 128 2,2 3,5 768 MB 280 8.800

AnandTech'e göre F ile biten modeller çekirdek başına başarımı öne çıkarır ve yongacık başına daha az çekirdek açık tutar; 56 çekirdekli 7663'te ise her yongacıkta sekiz yerine yedi çekirdek çalışır. Tom's Hardware'e göre X ile biten Milan-X modelleri, eşdeğer genel amaçlı modellerden daha pahalıdır.

Dördüncü kuşak (Genoa, Genoa-X ve Bergamo, EPYC 9004)

EPYC 9004 serisi (Kasım 2022)
Model Çekirdek Varsayılan TDP Ayarlanabilir TDP Temel sıklık En yüksek sıklık Fiyat
9654 96 360 320-400 2,4 3,7 11.805
9634 84 290 240-300 2,25 3,7 10.304
9554 64 360 320-400 3,1 3,75 9.087
9534 64 280 240-300 2,45 3,7 8.803
9454 48 290 240-300 2,75 3,8 5.225
9354 32 280 240-300 3,25 3,8 3.420
9334 32 210 200-240 2,7 3,9 2.990
9254 24 200 200-240 2,9 4,15 2.299
9224 24 200 200-240 2,5 3,7 1.825
9124 16 200 200-240 3,0 3,7 1.083
9474F 48 360 320-400 3,6 4,1 6.780
9374F 32 320 320-400 3,85 4,3 4.850
9274F 24 320 320-400 4,05 4,3 3.060
9174F 16 320 320-400 4,1 4,4 3.850
9654P 96 360 320-400 2,4 3,7 10.625
9554P 64 360 320-400 3,1 3,75 7.104
9454P 48 290 240-300 2,75 3,8 4.598
9354P 32 280 240-300 3,25 3,8 2.730
Bergamo ve Genoa-X modelleri (Haziran 2023)
Model Kol Çekirdek İş parçacığı Varsayılan TDP Temel sıklık En yüksek sıklık L3 önbellek
9754 Bergamo 128 256 360 2,25 3,10 256 MB
9754S Bergamo 128 128 360 2,25 3,10 256 MB
9734 Bergamo 112 224 320 2,2 3,0 256 MB
9684X Genoa-X 96 192 400 2,55 3,70 1.152 MB
9384X Genoa-X 32 64 320 3,10 3,90 768 MB
9184X Genoa-X 16 32 320 3,55 4,20 768 MB

AM5 yuvalı 4004 serisi

EPYC 4004 serisi (Mayıs 2024)
Model Çekirdek L3 önbellek TDP Temel sıklık En yüksek sıklık Fiyat
4564P 16 64 MB 170 4,5 5,7 699
4464P 12 64 MB 65 3,7 5,4 429
4364P 8 32 MB 105 4,5 5,4 399
4344P 8 32 MB 65 3,8 5,3 329
4244P 6 32 MB 65 3,8 5,1 229
4124P 4 16 MB 65 3,8 5,1 149
4584PX 16 128 MB 120 4,2 5,7 699
4484PX 12 128 MB 120 4,4 5,6 599

Beşinci kuşak (Turin, EPYC 9005)

EPYC 9005 serisi (Ekim 2024)
Model Çekirdek Çekirdek türü Temel sıklık En yüksek sıklık TDP L3 önbellek Fiyat
9965 192 Zen 5c 2,25 3,7 500 384 MB 14.813
9845 160 Zen 5c 2,1 3,7 390 320 MB 13.564
9825 144 Zen 5c 2,2 3,7 390 384 MB 13.006
9755 128 Zen 5 2,7 4,1 500 512 MB 12.984
9745 128 Zen 5c 2,4 3,7 400 256 MB 12.141
9655 96 Zen 5 2,6 4,5 400 384 MB 11.852
9655P 96 Zen 5 2,6 4,5 400 384 MB 10.811
9645 96 Zen 5c 2,3 3,7 320 384 MB 11.048
9565 72 Zen 5 3,15 4,3 400 384 MB 10.486
9575F 64 Zen 5 3,3 5,0 400 256 MB 11.791
9555 64 Zen 5 3,2 4,4 360 256 MB 9.826
9555P 64 Zen 5 3,2 4,4 360 256 MB 7.983
9535 64 Zen 5 2,4 4,3 300 256 MB 8.992
9475F 48 Zen 5 3,65 4,8 400 256 MB 7.592
9455 48 Zen 5 3,15 4,4 300 192 MB 5.412
9455P 48 Zen 5 3,15 4,4 300 192 MB 4.819
9365 36 Zen 5 3,4 4,3 300 256 MB 4.341
9375F 32 Zen 5 3,8 4,8 320 256 MB 5.306
9355 32 Zen 5 3,55 4,4 280 256 MB 3.694
9355P 32 Zen 5 3,55 4,4 280 256 MB 2.998
9335 32 Zen 5 3,0 4,4 210 256 MB 3.178
9275F 24 Zen 5 4,1 4,8 320 256 MB 3.439
9255 24 Zen 5 3,25 4,3 200 128 MB 2.495
9175F 16 Zen 5 4,2 5,0 320 512 MB 4.256
9135 16 Zen 5 3,65 4,3 200 64 MB 1.214
9115 16 Zen 5 2,6 4,1 125 64 MB 726
9015 8 Zen 5 3,6 4,1 125 64 MB 527

Altıncı kuşak (Venice, EPYC 9006)

EPYC 9006 serisinin SP7 yuvalı modelleri (Temmuz 2026)
Model Çekirdek / iş parçacığı Temel sıklık En yüksek sıklık L3 önbellek TDP
9996 256 / 512 2,55 4,1 1.024 MB 600
9966 192 / 384 2,9 4,0 768 MB 600
9846 168 / 336 2,85 3,7 768 MB 500
9756 128 / 256 3,15 4,0 512 MB 500
9G76 96 / 192 3,4 4,8 384 MB 500
9656 96 / 192 3,05 3,7 512 MB 400
9686F 96 / 192 3,4 5,0 384 MB 500
9556 64 / 128 2,75 4,3 384 MB 300
9586F 64 / 128 3,75 5,0 384 MB 500

Tom's Hardware'in yayımladığı SP8 listesi 8 çekirdekli EPYC 9016'dan (130 vat) 128 çekirdekli EPYC 9746'ya (400 vat) kadar uzanan 21 model içerir.

Gömülü sürümler

AMD, 21 Şubat 2018'de EPYC Embedded 3000 serisini tanıttı. Seri Zen mimarisini ağ işlevlerinin sanallaştırılması, yazılım tanımlı ağlar ve ağ bağlantılı depolama gibi uygulamalara taşıyordu. Tom's Hardware'e göre bu işlemciler 4 ile 16 çekirdek arasında sunuluyor, 64'e kadar PCIe hattı, sekize kadar 10 gigabit Ethernet bağlantısı, dört bellek kanalı ve 32 MB'a kadar L3 önbellek taşıyor, 30 ile 100 vat arasında güç harcıyordu. Sunucu EPYC'lerinin güvenlik işlemcisini, bellek şifrelemesini ve SEV özelliğini de koruyordu.

AMD'nin 14 Mart 2023'te tanıttığı EPYC Embedded 9004 serisi 16 ile 96 Zen 4 çekirdeği arasında on model içeriyordu. Bu işlemciler sunucu sürümlerinin özelliklerine ek olarak NVDIMM bellekleri, iki yedekli işlemci arasında veri aktarımını sağlayan köprülemeyi (İngilizce: non-transparent bridging) ve güvenli açılış için iki ayrı SPI arabirimini destekliyordu. AMD'nin gömülü ürün sayfası, ailenin güncel serilerini şöyle sıralar:

EPYC Embedded serileri
Seri Çekirdek mimarisi Çekirdek En çok L3 Bellek PCIe hattı TDP Yuva Süreç
Embedded 9005 Zen 5, Zen 5c 8-192 384 MB 12 × DDR5-6000 128 × 5.0 125-500 SP5 3 nm, 4 nm
Embedded 9004 Zen 4 16-96 384 MB 12 × DDR5-4800 128 × 5.0 200-400 SP5 5 nm
Embedded 8004 Zen 4c 12-64 128 MB 6 × DDR5-4800 96 × 5.0 100-200 SP6 5 nm
Embedded 7000 Zen 2, Zen 3 8-64 256 MB 8 × DDR4-3200 128 × 4.0 85-280 SP3 7 nm
Embedded 4005 Zen 5 6-16 128 MB 2 × DDR5-5600 28 × 5.0 65-170 AM5 4 nm
Embedded 3000 Zen 4-16 32 MB 4 × DDR4-2666 64 × 3.0 30-100 SP4, SP4r2 (BGA) 14 nm
Embedded 2005 Zen 5 8-16 64 MB 2 × DDR5-5600 28 × 5.0 45-75 FL1 (BGA) 4 nm

AMD, gömülü EPYC işlemcileri için on yıla kadar üretim sürekliliği sözü verir.

Çin ortak girişimi ve Hygon Dhyana

AMD, 2016'nın ilk çeyreğine ilişkin sonuçlarını açıklarken yüksek başarımlı işlemci ve tek yongada sistem teknolojisinin lisansını Tianjin Haiguang Advanced Technology Investment Co. Ltd. (THATIC) ile kurduğu yeni bir ortak girişime verdiğini duyurdu. Ortak girişim, Çin sunucu pazarına uygun işlemciler geliştirecekti. 293 milyon dolarlık lisans anlaşmasının ödemeleri, ortak girişimin belirli aşamalara ulaşmasına bağlanmıştı.

Tom's Hardware'e göre THATIC'in ortakları arasında AMD'nin yanı sıra Çin Bilimler Akademisi'nin de aralarında bulunduğu kamu ve özel Çin şirketleri vardı. THATIC iki şirket kurdu. x86 fikrî mülkiyetini elinde tutan ve yongaları üreten Haiguang Microelectronics'in (HMC) yüzde 51'i AMD'ye aitti. İşlemcileri tasarlayan Chengdu Haiguang Integrated Circuit Design (Hygon) şirketinde ise AMD'nin payı yüzde 30'du. Bu yapı, fikrî mülkiyetin çoğunluğu AMD'ye ait bir şirkette kalmasını sağlayarak AMD ile Intel arasındaki x86 çapraz lisans anlaşmasının koşullarını korumayı amaçlıyordu.

Hygon'un ilk işlemci ailesi "Dhyana" 2018'de Çin pazarına çıktı. Phoronix, Hygon'un Haziran 2018'de Linux çekirdeğine gönderdiği yamaların 200 satırdan kısa olduğunu ve Dhyana işlemcilerinin çekirdekte AMD'nin Zen için yazılmış kod yollarını kullandığını bildirdi. Yayına göre işlemci, büyük ölçüde Çin sunucu pazarı için yeniden adlandırılmış bir Zen işlemcisiydi. Tom's Hardware de Linux geliştiricilerinin EPYC desteğini Dhyana'ya olduğu gibi taşıdığını ve iki işlemcinin üretici kimliği ile aile numarası dışında birbirinden ayrılmadığını yazdı.

AnandTech'e göre Çinli sunucu üreticisi Sugon, Computex 2018'de 32 çekirdekli Hygon işlemcileriyle kurulmuş sunucular sergiledi. ABD 2019'da THATIC'i de içeren bazı Çinli kuruluşları ihracat kısıtlaması listesine (İngilizce: Entity List) aldı ve bu kuruluşlarla ABD kökenli ürün ve fikrî mülkiyete dayanan ticareti kısıtladı. AnandTech, AMD'nin bu kısıtlamaya kadar 293 milyon dolarlık anlaşmanın yaklaşık 200 milyon dolarını alabildiğini yazdı. AMD, ortak girişimi kurmadan önce ABD Savunma ve Ticaret bakanlıklarını bilgilendirdiğini, aktarılan teknolojinin kısıtlı olmadığı yönünde görüş aldığını açıklamıştı. Tom's Hardware, Mercury Research'ün 2025 sonu sunucu payı hesaplarının Hygon Dhyana işlemcilerini içermediğini belirtmiştir.

Kullanım

Süper bilgisayarlar

Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı'ndaki Frontier süper bilgisayarı (2022).

AMD, Mayıs 2019'da ABD Enerji Bakanlığı, Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı ve Cray ile birlikte Frontier adlı eksaölçekli süper bilgisayarı duyurdu. Sistemin her düğümünde yüksek başarımlı hesaplama için özelleştirilmiş bir EPYC işlemcisi, Infinity Fabric üzerinden dört Radeon Instinct grafik işlemcisine bağlanacaktı. TOP500'e göre Frontier, Mayıs 2022'de HPL sınamasında saniyede 1,102 eksa kayan nokta işlemine (FLOPS) ulaşarak listenin başına geçti; bu sınamada eksaölçekli başarıma ondan önce ulaşan bir sistem olmamıştı. Sistemin TOP500 kaydında işlemci, 2 GHz'de çalışan 64 çekirdekli "AMD Optimized 3rd Generation EPYC" olarak geçer. Frontier, 9.066.176 çekirdekle 1.353 petaFLOPS HPL başarımına ulaşmıştır.

Aynı listede Finlandiya'daki LUMI de 151,9 petaFLOPS ile üçüncü sıraya yerleşti ve Avrupa'nın en güçlü sistemi oldu. LUMI'nin grafik işlemcili bölümündeki 2978 düğümün her birinde 64 çekirdekli bir EPYC 7A53 "Trento" işlemcisi ve dört Instinct MI250X vardır. Yalnızca işlemcilerden oluşan bölümün 2048 düğümünde ise ikişer adet 64 çekirdekli EPYC 7763 kullanılır. Haziran 2026 TOP500 listesinde ilk on sistemden dördü AMD işlemcisi taşır. İkinci sıradaki El Capitan'ın işlemcisi listede "AMD 4th Gen EPYC 24C" olarak geçer; Frontier üçüncü sıradadır; İtalyan enerji şirketi Eni'nin HPC7 ve HPC6 sistemleri de altıncı ve sekizinci sıralarda yer alır. LUMI ise on birinci sıraya gerilemiştir.

Bulut ve büyük veri merkezleri

EPYC, ilk kuşaktan başlayarak büyük bulut sağlayıcılarının sanal sunucularında kullanılmıştır. Microsoft Azure 2017'de, Amazon Web Services 2018'de, Google Cloud 2020'de EPYC tabanlı sanal sunucular sunmaya başlamış, Meta ise 2021'de EPYC'i veri merkezlerinde kullanmaya başlamıştır. AMD, Turin'in çıkışında dünya genelinde EPYC tabanlı 950'den fazla bulut sanal sunucu türünün ve sunucu üreticilerinin 350'den fazla platformunun kullanıma sunulduğunu bildirdi. Kaplan'a göre Azure, AWS ve Google Cloud, EPYC'in SEV-SNP özelliğini sanal makinelerin bulut sağlayıcısından yalıtılması için kullanmaktadır.

Pazar payı

Mercury Research'ün verilerine göre AMD'nin x86 sunucu işlemcilerindeki adet payı 2017'nin son çeyreğinde yüzde 0,8 idi ve 2018'in son çeyreğinde dört katına çıkarak yüzde 3,2'ye ulaştı. Lisa Su, Haziran 2024'te AMD'nin veri merkezi pazarındaki payının yüzde 33 olduğunu söyledi.

Tom's Hardware'in aktardığı Mercury Research verilerine göre AMD'nin sunucu işlemcisi adet payı 2025'in son çeyreğinde yüzde 28,8'e, gelir payı ise yüzde 41,3'e yükseldi. Aynı dönemde satılan x86 sunucu işlemcilerinin yüzde 71,2'si Intel'indi. 2026'nın ilk çeyreğinde AMD'nin adet payı bir yıl önceki yüzde 27,2'den yüzde 33,2'ye, gelir payı ise yüzde 46,2'ye çıktı. The Register'a göre bu, bir yıl öncesine göre altı puanlık bir artıştı; Intel ise pazarın üçte ikisini elinde tutmayı sürdürüyordu. 2026'nın ikinci çeyreğinde AMD'nin sunucu işlemcisi adet payı, bir yıl önceki yüzde 27,3'ten yüzde 34,5'e çıktı. Mercury Research'e göre hesaba yalnızca Intel Xeon SP ve AMD EPYC işlemcileri katıldığında bu oran yüzde 46,4'tür. Aynı dönemde Arm tabanlı işlemcilerin sunucu pazarındaki payının ise yüzde 13,6 olduğu tahmin edilmiştir.

Mercury Research'e göre AMD'nin x86 sunucu işlemcisi payı
Dönem Adet payı Gelir payı Kaynak
2017, 4. çeyrek %0,8
2018, 4. çeyrek %3,2
2025, 1. çeyrek %27,2
2025, 2. çeyrek %27,3
2025, 4. çeyrek %28,8 %41,3
2026, 1. çeyrek %33,2 %46,2
2026, 2. çeyrek %34,5

Değerlendirmeler

AnandTech, Temmuz 2017'de EPYC 7000 serisini Intel'in aynı gün çıkan Skylake-SP tabanlı Xeon işlemcileriyle karşılaştırdı. Yayına göre Xeon'un altı yıldır ilk kez ciddi bir rakibi çıkmıştı. AnandTech'in vardığı sonuca göre veritabanı yazılımları ve vektörleştirilebilir yüksek başarımlı hesaplama kodları dışında 4.200 dolarlık EPYC 7601, 8.000 doları aşan Xeon 8176 ile benzer başarım gösteriyordu. Yayın, tek yuvalı EPYC'in fiyata duyarlı alıcılar için özellikle çekici olduğunu yazdı; öte yandan dört kırmıklı yapı yazılımın ayarlanmasını gerektiriyordu ve işlemci, yayının deyişiyle "sanal sekiz yuvalı" bir sistem gibi davranıyordu.

AnandTech, Rome incelemesinde işlemcinin önceki kuşağa göre daha çok çekirdek, daha yeni bir üretim süreci ve daha yüksek çekirdek başarımını birlikte getirdiğini, sunucu üreticilerinin ise bir kuşakta bunlardan genellikle yalnızca birini yapabildiğini yazdı. ServeTheHome, Genoa'nın sunucudan beklenenleri kökten değiştirdiğini yazdı. Yayına göre üç ila beş yıllık Xeon sunucularını yenileyen bir kuruluş, dört eski sunucunun işini tek bir Genoa sunucusunda toplayabiliyordu. Aynı yayına göre x86 işlemciler, o güne kadar Arm tabanlı işlemcilerin elinde olan bulut hesaplaması alanına Bergamo ile girmeye başlamıştı. Yayının denemesinde 128 çekirdeğin tamamı 22,5 saat boyunca tam yük altında 3,1 GHz'de kaldı.

Phoronix, Turin'in çıkış günü yayımladığı incelemede işlemcinin rakiplerini çoğu iş yükünde geride bıraktığını, önceki kuşağa göre de başarımı ve enerji verimliliğini büyük ölçüde artırdığını yazdı. Yayın, Turin'i 140'tan fazla sınamayla inceledi. Yayına göre iki adet 128 çekirdekli EPYC 9755 taşıyan sunucu, iki Xeon 6980P'li Intel sunucusundan yüzde 40 daha hızlıydı ve tek bir EPYC 9755 bile iki Xeon 6980P'lik sistemle aşağı yukarı aynı sonucu verdi. EPYC 9755, 96 çekirdekli EPYC 9654'ün 1,55 katı başarım gösterdi. 192 çekirdekli EPYC 9965 de Bergamo'nun en üst modeli EPYC 9754'ün başarımının 1,45 katına ulaştı. Chips and Cheese de ölçümleriyle, Turin'de yongacıklarla giriş/çıkış kırmığı arasındaki bağlantının masaüstü Zen 5 işlemcilerine göre daha geniş tutulduğunu gösterdi.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b c d e "AMD Previews "Naples" High-Performance Server Processor, Prepares to Return Innovation and Choice to the Datacenter in Q2 2017" (İngilizce). AMD. 7 Mart 2017. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  2. ^ a b "AMD Raises Expectations for Server Performance, Unveils EPYC Processor Brand for the Datacenter" (İngilizce). AMD. 16 Mayıs 2017. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  3. ^ a b "AMD EPYC Datacenter Processor Launches with Record-Setting Performance, Optimized Platforms, and Global Server Ecosystem Support" (İngilizce). AMD. 20 Haziran 2017. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  4. ^ a b c d e f Pennington, Dean (8 Şubat 2019). "AMD cutting deeply into Intel's market share across desktop, mobile, and server segments" (İngilizce). TechSpot. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  5. ^ a b c d e Cutress, Ian (7 Mart 2017). "AMD Prepares 32-Core Naples CPUs for 1P and 2P Servers: Coming in Q2" (İngilizce). AnandTech. 14 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. 
  6. ^ a b c d e f "AMD EPYC 8005 Server CPUs" (İngilizce). AMD. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  7. ^ a b De Gelas, Johan (7 Ağustos 2019). "Zen 2 and Rome: SMILE For Performance" (İngilizce). AnandTech. 19 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. 
  8. ^ a b c d Kennedy, Patrick (18 Eylül 2023). "AMD EPYC 8004 Siena Launched for Lower Power EPYC Edge" (İngilizce). ServeTheHome. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  9. ^ a b c "AAI 2026: AMD Delivers Full-Stack Compute for the Agentic AI Era" (İngilizce). AMD. 23 Temmuz 2026. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  10. ^ a b c "ORNL's Frontier First to Break the Exaflop Ceiling" (İngilizce). TOP500. 30 Mayıs 2022. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  11. ^ a b c d Robinson, Dan (21 Ağustos 2026). "AMD grabs more CPU share while pricier PCs punish desktop demand" (İngilizce). The Register. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  12. ^ a b c d e De Gelas, Johan (7 Ağustos 2019). "AMD Rome Second Generation EPYC Review: 2x 64-core Benchmarked" (İngilizce). AnandTech. 7 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. 
  13. ^ a b c d e Cutress, Ian (20 Haziran 2017). "AMD's Future in Servers: New 7000-Series CPUs Launched and EPYC Analysis" (İngilizce). AnandTech. 21 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. 
  14. ^ a b "Microsoft Azure Becomes First Global Cloud Provider to Deploy AMD EPYC" (İngilizce). AMD. 5 Aralık 2017. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  15. ^ "AMD Takes High-Performance Datacenter Computing to the Next Horizon" (İngilizce). AMD. 6 Kasım 2018. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  16. ^ a b "AMD Announces EPYC Processors Now Available on Amazon Web Services" (İngilizce). AMD. 6 Kasım 2018. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  17. ^ a b De Gelas, Johan (7 Ağustos 2019). "The BIG LIST of Rome CPUs: Core Counts and Frequencies" (İngilizce). AnandTech. 23 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. 
  18. ^ a b Larabel, Michael (18 Şubat 2020). "Google Cloud Rolls Out "N2D" VMs Built Atop AMD EPYC 7002 "Rome" CPUs" (İngilizce). Phoronix. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  19. ^ a b "AMD EPYC 7003 Series CPUs Set New Standard as Highest Performance Server Processor" (İngilizce). AMD. 15 Mart 2021. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  20. ^ a b c d e f Cutress, Ian; Frumusanu, Andrei (15 Mart 2021). "AMD 3rd Gen EPYC Milan Review: A Peak vs Per Core Performance Balance" (İngilizce). AnandTech. 16 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
  21. ^ a b "AMD Unveils Workload-Tailored Innovations and Products at The Accelerated Data Center Premiere" (İngilizce). AMD. 8 Kasım 2021. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  22. ^ Cutress, Ian (8 Kasım 2021). "AMD Gives Details on EPYC Zen4: Genoa and Bergamo, up to 96 and 128 Cores" (İngilizce). AnandTech. 8 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. 
  23. ^ a b c Alcorn, Paul (21 Mart 2022). "AMD Launches Milan-X With 3D V-Cache, EPYC 7773X With 768MB L3 Cache for $8,800" (İngilizce). Tom's Hardware. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  24. ^ a b c d Bonshor, Gavin (21 Mart 2022). "AMD Releases Milan-X CPUs With 3D V-Cache: EPYC 7003 Up to 64 Cores and 768 MB L3 Cache" (İngilizce). AnandTech. 22 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. 
  25. ^ a b c "Offering Unmatched Performance, Leadership Energy Efficiency and Next-Generation Architecture, AMD Brings 4th Gen AMD EPYC Processors to The Modern Data Center" (İngilizce). AMD. 10 Kasım 2022. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  26. ^ a b c Kennedy, Patrick (10 Kasım 2022). "AMD EPYC Genoa Gaps Intel Xeon in Stunning Fashion" (İngilizce). ServeTheHome. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  27. ^ a b c "AMD Expands 4th Gen EPYC CPU Portfolio with Leadership Processors for Cloud Native and Technical Computing Workloads" (İngilizce). AMD. 13 Haziran 2023. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  28. ^ "AMD Completes 4th Gen EPYC Family with the AMD EPYC 8004 Processors, Purpose Built for Cloud Services, Intelligent Edge and Telco" (İngilizce). AMD. 18 Eylül 2023. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  29. ^ "AMD Expands EPYC CPU Portfolio to Bring New Levels of Performance and Value for Small and Medium Businesses" (İngilizce). AMD. 21 Mayıs 2024. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  30. ^ a b c Shilov, Anton (21 Mayıs 2024). "AMD unveils EPYC 4004 CPUs: AM5 gets server-grade processors" (İngilizce). Tom's Hardware. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  31. ^ a b c Alcorn, Paul (3 Haziran 2024). "AMD announces 3nm EPYC Turin with 192 cores and 384 threads" (İngilizce). Tom's Hardware. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  32. ^ a b c d e f g "AMD Launches 5th Gen AMD EPYC CPUs, Maintaining Leadership Performance and Features for the Modern Data Center" (İngilizce). AMD. 10 Ekim 2024. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  33. ^ a b c d e Alcorn, Paul (10 Ekim 2024). "AMD EPYC 'Turin' 9005 Series - we benchmark 192-core Zen 5 chip with 500W TDP" (İngilizce). Tom's Hardware. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  34. ^ a b Larabel, Michael (10 Ekim 2024). "AMD EPYC 9755 / 9575F / 9965 Benchmarks Show Dominating Performance (sayfa 14)" (İngilizce). Phoronix. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  35. ^ a b "AMD Unveils EPYC 4005 Series Processors, Delivering Workload-Optimized Solutions for Entry-Level Enterprise" (İngilizce). AMD. 13 Mayıs 2025. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  36. ^ a b btarunr (13 Mayıs 2025). "AMD Announces EPYC 4005 "Grado" Zen 5 Server Processors for Socket AM5" (İngilizce). TechPowerUp. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  37. ^ a b Larabel, Michael (19 Mayıs 2026). "AMD Announces The EPYC 8005 Series SKUs From 8 To 84 Cores" (İngilizce). Phoronix. Erişim tarihi: 15 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  38. ^ "The New AMD EPYC 8005 Server CPUs: Big Performance. Low Power. Small Footprint" (İngilizce). AMD. 19 Mayıs 2026. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  39. ^ "AMD Announces Production Ramp of Next-Generation AMD EPYC Processor 'Venice' on TSMC 2nm Process Technology" (İngilizce). AMD. 21 Mayıs 2026. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  40. ^ a b c d e btarunr (23 Temmuz 2026). "AMD Announces 6th Gen EPYC Server Processors Powered by "Zen 6" Microarchitecture" (İngilizce). TechPowerUp. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  41. ^ a b c d e f Roach, Jake (23 Temmuz 2026). "AMD's 256-core Epyc 9996 'Venice' claims up to a 3.4x jump over Intel Xeon competition" (İngilizce). Tom's Hardware. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  42. ^ a b Smith, Ryan (25 Eylül 2026). "AMD Takes the Lid off of Next-Gen EPYC 9006 Venice As Zen 6 Comes to Servers" (İngilizce). ServeTheHome. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  43. ^ Robinson, Dan (12 Ekim 2026). "AMD unveils Helion racks for AI agents at OCP summit" (İngilizce). The Register. Erişim tarihi: 15 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  44. ^ Cutress, Ian (20 Haziran 2017). "NUMA: Infinity Fabric Bandwidths" (İngilizce). AnandTech. 17 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2026. 
  45. ^ Naffziger, Samuel; Lepak, Kevin; Paraschou, Milam; Subramony, Mahesh (2020). "2.2 AMD Chiplet Architecture for High-Performance Server and Desktop Products". 2020 IEEE International Solid-State Circuits Conference (ISSCC) (İngilizce). IEEE. ss. 44-45. doi:10.1109/ISSCC19947.2020.9063103. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
  46. ^ Naffziger, Samuel; Beck, Noah; Burd, Thomas; Lepak, Kevin; Loh, Gabriel H.; Subramony, Mahesh; White, Sean (2021). "Pioneering Chiplet Technology and Design for the AMD EPYC and Ryzen Processor Families: Industrial Product". 2021 ACM/IEEE 48th Annual International Symposium on Computer Architecture (ISCA) (İngilizce). IEEE. ss. 57-70. doi:10.1109/ISCA52012.2021.00014. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
  47. ^ a b c d e f Kennedy, Patrick (19 Temmuz 2023). "AMD EPYC Bergamo is a Fantastically Fresh Take on Cloud Native Compute" (İngilizce). ServeTheHome. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  48. ^ a b "AMD EPYC 9654" (İngilizce). AMD. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  49. ^ a b Smith, Ryan (13 Haziran 2023). "AMD: EPYC "Genoa-X" CPUs With 1.1GB of L3 Cache Now Available" (İngilizce). AnandTech. 13 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. 
  50. ^ a b Cozma, George (11 Ekim 2024). "AMD's Turin: 5th Gen EPYC Launched" (İngilizce). Chips and Cheese. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  51. ^ a b c Liu, Zhiye (22 Mart 2020). "ASRock's AMD EPYC Motherboard Flaunts Seven PCIe 4.0 x16 Expansion Slots" (İngilizce). Tom's Hardware. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  52. ^ a b "AMD EPYC 7763" (İngilizce). AMD. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  53. ^ a b "AMD Secure Encrypted Virtualization (SEV)" (İngilizce). AMD. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  54. ^ a b Kaplan, David (2023). "Hardware VM Isolation in the Cloud". Queue (İngilizce). 21 (4): 49-67. doi:10.1145/3623392. 
  55. ^ a b Cutress, Ian; Frumusanu, Andrei (15 Mart 2021). "AMD 3rd Gen EPYC Milan Review: CPU List and SoC Updates" (İngilizce). AnandTech. 24 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
  56. ^ "AMD Launches EPYC Embedded and Ryzen Embedded Processors for End-to-End "Zen" Experiences from the Core to the Edge" (İngilizce). AMD. 21 Şubat 2018. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  57. ^ Alcorn, Paul (21 Şubat 2018). "AMD Launches Ryzen Embedded V1000, EPYC Embedded 3000 Processors" (İngilizce). Tom's Hardware. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  58. ^ Shilov, Anton (14 Mart 2023). "AMD Rolls Out EPYC Embedded 9004 CPUs: Up to 96 Cores" (İngilizce). Tom's Hardware. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  59. ^ a b c "AMD EPYC Embedded Family" (İngilizce). AMD. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  60. ^ "AMD Reports 2016 First Quarter Results" (İngilizce). AMD. 21 Nisan 2016. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  61. ^ a b Alcorn, Paul (6 Temmuz 2018). "China Finds Zen: Begins Production Of x86 Processors Based On AMD's IP" (İngilizce). Tom's Hardware. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  62. ^ a b c Cutress, Ian; Wilson, Wendell (27 Şubat 2020). "Testing a Chinese x86 CPU: A Deep Dive into Zen-based Hygon Dhyana Processors" (İngilizce). AnandTech. 31 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
  63. ^ Larabel, Michael (9 Haziran 2018). "Hygon Dhyana: Chinese x86 Server CPUs Based On AMD Zen" (İngilizce). Phoronix. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  64. ^ a b c Shilov, Anton (12 Şubat 2026). "AMD rockets past 35% market share in desktop PC market as Intel's share loss accelerates" (İngilizce). Tom's Hardware. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  65. ^ "AMD EPYC CPUs, AMD Radeon Instinct GPUs and ROCm Open Source Software to Power World's Fastest Supercomputer at Oak Ridge National Laboratory" (İngilizce). AMD. 7 Mayıs 2019. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  66. ^ "Frontier - HPE Cray EX235a, AMD Optimized 3rd Generation EPYC 64C 2GHz, AMD Instinct MI250X, Slingshot-11, HPE Cray OS" (İngilizce). TOP500. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  67. ^ "GPU nodes - LUMI-G" (İngilizce). LUMI User Support Team. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  68. ^ "CPU nodes - LUMI-C" (İngilizce). LUMI User Support Team. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  69. ^ "TOP500 List - June 2026" (İngilizce). TOP500. Haziran 2026. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  70. ^ a b c Shilov, Anton (14 Mayıs 2026). "AMD reaches 46% of server x86 CPU revenue" (İngilizce). Tom's Hardware. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  71. ^ Robinson, Dan (4 Haziran 2026). "AMD takes a third of server CPU market as shipments grow" (İngilizce). The Register. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  72. ^ De Gelas, Johan; Cutress, Ian (11 Temmuz 2017). "Sizing Up Servers: Intel's Skylake-SP Xeon versus AMD's EPYC 7000 - The Server CPU Battle of the Decade?" (İngilizce). AnandTech. 13 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
  73. ^ De Gelas, Johan; Cutress, Ian (11 Temmuz 2017). "Closing Thoughts - Sizing Up Servers: Intel's Skylake-SP Xeon versus AMD's EPYC 7000" (İngilizce). AnandTech. 11 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
  74. ^ Larabel, Michael (10 Ekim 2024). "AMD EPYC 9755 / 9575F / 9965 Benchmarks Show Dominating Performance" (İngilizce). Phoronix. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta EPYC ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.