Kadı Abdülcebbar
DoğumHemedan
Ölüm1025
Rey
Dinİslam

Kadı Abdülcebbar (Arapça: القاضي عبد الجبار; d. (?), Hemedan - ö. 1025, Rey), Büveyhî Hanedanı'nın Kādılkudât (Baş Kadı) olarak anılan ve Şafiimezhebinin bir takipçisi olduğu rivayet edilen Farslı bir Mutezile ilahiyatçı, hukukçu ve hadis âlimidir. Abdülcebber, "el-Cebber'in (Yüce Allah'ın) Hizmetkarı" anlamına gelir. İbnü'l-Subki'ye göre, Mu'tezile ona "Kādılkudât" (قاضي القضاة) der ve bu unvanı başka kimseye vermez.

Hayatı

Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber 932-937 yılları arasında doğduğu tahmin edilmektedir. İlk eğitimini doğduğu yerde tamamladıktan sonra Basra'ya giderek Mutezile alimlerinden eğitim aldı. Bu alimlerin tesiriyle itikatta Eş'arilik mezhebinden Mutezile mezhebine geçti. Daha sonra Bağdat'a giderek itikatta Mutezile, fıkıhta Hanefî mezhebine bağlı olan Ebu Abdullah el-Basrî'den ders almak istedi ancak Ebu Abdullah el-Basrî kendisine Şafii mezhebinde kalmasını söyleyerek talebeliğe kabul etmedi. Büveyhîlerin hükümdarının danışmanı Sahib bin Abbad'ın daveti üzerine İsfahan'a gitti. İlim ve meclis sohbetlerine katılarak bazı Ehl-i Sünnet alimleriyle ilmi münakaşalarda bulundu. Ardından Sahib bin Abbad vezir olunca kendisini Rey'e davet ederek Kādılkudât makamına tayin olunmasını sağladı. Sahib bin Abbad'ın ölümünün ardından Büveyhî hükümdarının emriyle 995'te görevinden azledildi. Hayatının geri kalanını eser telif ederek ve eğitimle ilgilenerek geçirdi. 999'da hacca gitti. 1025 yılında Rey'de öldü.

Eserleri

  • Müteşabihü'l-Kur'an
  • Tenzihü'l-Kur'an
  • Tesbitü delaili'n-nübüvve
  • el-Muğni
  • el-Muhtasar fi usuli'd-din
  • Fazlü'l-i'tizâl ve Tabakatü'l-Mu'tezile

Kaynakça

  1. ^ Martin, Richard; Woodward, Mark; Atmaja, Dwi (1997). Defenders of Reason in Islam: Mu'tazilism from Medieval School to Modern Symbol. Oneworld. s. 49. 
  2. ^ Jane Dammen McAuliffe. Encyclopaedia of the Qurʼān. 2003, volume 3. Page 439. Article by Claude Gilliot.
  3. ^ Juan Eduardo Campo. Encyclopedia of Islam (2009). Page 515. "The Quran states, “The most beautiful names belong to God (Allah) so call on him by them; but shun such men as use profanity in his names: for what they ... of God), Abd al-Salam (Servant of Peace), or Abd al-Jabbar (Servant of the Powerful)."
  4. ^ Subki, Tabaqat al-Shafi'iyah: Page 220
  5. ^ Metin Yurdagür, TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 24, sayfa: 103

Dış bağlantılar