Kadı Burhâneddin Devleti

Kadı Burhâneddin Devleti
1381-1398
Kadı Burhâneddin Devleti'nin en geniş sınırları
Tür	Beylik
Başkent	Sivas
Yaygın dil(ler)	Türkçe, Farsça, Azerice
Etnik gruplar	Türkler
Kadı
• 1381-1398 Kadı Burhâneddin • 1398 Alâeddin Ali
Tarihçe
• Kuruluşu 1381 • Dağılışı 1398
Öncüller Ardıllar Eretna Beyliği Osmanlı İmparatorluğu

Kadı Burhâneddin Ahmed Devleti, Eretna Devleti'nin topraklarında, Oğuzların Salur boyundan olan Vezir Kadı Burhâneddin Ahmed'in kendi adıyla 1381 yılında kurduğu devlettir. Devletin merkezi Sivas'tır.

Türk tarihi
dizisinin bir parçası
İlk Çağ • Büyük Hun İmparatorluğu (İÖ 220-İÖ 58)   • Batı Şyung-nu (İÖ 56-36)   • Kuzey Şyung-nu (48-156)   • Güney Şyung-nu (48-216) • Siyenpi İmparatorluğu (93-236) • Avrupa Hun İmparatorluğu (352-469) • Sabar Hanlığı (5. yüzyıl-6. yüzyıl)
Orta Çağ • Ak Hun İmparatorluğu (420-670) • Göktürk Kağanlığı (552-744)   • Doğu Göktürk (583-630)   • Batı Göktürk (583-659)   • İkinci Göktürk (681-744) • Avar Kağanlığı (562-803) • Seyanto Hanlığı (628-647) • Hazar Kağanlığı (630-1048) • Büyük Bulgar Hanlığı (632-668) • İdil Bulgar Devleti (7. yy-1240'lar) • Kangar Birliği (659-750) • Birinci Bulgar İmparatorluğu (681-1018) • Uygur Kağanlığı (742-840)   • Kansu Uygur (848-1036) • Kırgız Kağanlığı (693-1207)   • Karahoca Uygur (991-1209) • Karluk Hanlığı (743-1220) • Oğuz Yabguluğu (750-1055) • Karluk Yabgu Devleti (756-940) • Şirvanşahlar Devleti (799-1539) • Karahanlılar (840-1212)   • Doğu Karahanlılar (1032-1210)   • Batı Karahanlılar (1041-1212) • Peçenek Hanlığı (860-1091) • Tolunoğulları (868-905) • İhşîdîler (935-969) • Gazneliler (961-1186) • Büyük Selçuklu İmparatorluğu (1040-1157)   • Türkiye Selçuklu (1077-1308)   • Kirman Selçuklu (1092-1187)   • Suriye Selçuklu (1092-1117)   • Irak Selçuklu (1118-1194) • Mengücekliler (1072-1277) • Harezmşahlar İmparatorluğu (1077-1231) • Danişmendliler (1080-1178) • Çaka Beyliği (1081-1098) • Çubukoğulları (1085-1092) • Dilmaçoğulları (1085-1192) • Saltuklu Beyliği (1092-1202) • İnaloğulları (1098-1183) • Ahlatşahlar (1100-1207) • Artuklu Beyliği (1102-1408) • Böriler (1104-1154) • Zengîler (1127-1250) • İldenizliler (1142-1225) • Erbil Beyliği (1146-1232) • Salgurlular (1148-1286) • Delhi Sultanlığı (1206-1527) • Çobanoğulları (1227-1309) • Çağatay Hanlığı (1227-1347)   • Doğu Çağatay Hanlığı (1347-1680)   • Batı Çağatay Hanlığı • Altın Orda Devleti (1242-1502) • Memlûk Devleti (1250-1382) • Karamanoğulları (1255-1487) • İnançoğulları (1261-1368) • Sâhib Ataoğulları (1275-1342) • Pervaneoğulları (1277-1322) • Eşrefoğulları (1280-1326) • Menteşe Beyliği (1280-1424) • Karesi Beyliği (1297-1360) • Candaroğulları (1299-1462) • Osmanlı İmparatorluğu (1299-1922) • Germiyanoğulları (1300-1423) • Hamitoğulları (1301-1423) • Saruhanoğulları (1302-1410) • Taceddinoğulları (1303-1415) • Aydınoğulları (1308-1426) • Tekeoğulları (1321-1390) • Ramazanoğulları (1325-1608) • Eretna (1335-1381) • Dulkadiroğulları (1339-1521) • Taşanoğulları (1350-1398) • Sufi Devleti (1361-1379) • Timur İmparatorluğu (1370-1507) • Akkoyunlular (1378-1508) • Erzincan Beyliği (1379-1410) • Karakoyunlular (1380-1469) • Kadı Burhâneddin Devleti (1381-1398) • Mâlvâ Sultanlığı (1392-1562) • Nogay Ordası (1398-1642) • Şeybânî Hanlığı (1428-1599) • Kazan Hanlığı (1438-1552) • Kırım Hanlığı (1441-1783) • Astrahan Hanlığı (1446-1556) • Kasım Hanlığı (1452-1681)
Yeni Çağ • Sibir Hanlığı (1464-1598) • Kazak Hanlığı (1465-1729) • Buhara Hanlığı (1500-1785) • Safevî Devleti (1501-1736) • Yarkand Hanlığı (1514-1680) • Hive Hanlığı (1515-1920) • Kutbşah Devleti (1518-1687) • Babür İmparatorluğu (1526-1858) • Bakü Hanlığı (1718-1806) • Afşar İmparatorluğu (1736-1796) • Hokand Hanlığı (1740-1876) • Revan Hanlığı (1747-1828) • Buhara Emirliği (1785-1920)
Yakın Çağ • Kaçar İmparatorluğu (1794-1925) • Batı Trakya Bağımsız Hükûmeti (1913) • Türkistan Millî Özerk Hükûmeti (1917-1918) • Aras Türk Cumhuriyeti (1918-1919) • İdil Ural Devleti (1918-1919) • Alaş Orda (1917-1920) • Kırım Halk Cumhuriyeti (1917-1918) • Azerbaycan DC (1918-1921) • Güneybatı Kafkas Geçici Milli Hükümeti (1918-1919) • Azadistan (1919-1920) • Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti (1920-1925) • Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti (1920-1925) • Tuva Halk Cumhuriyeti (1921-1944) • Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti (1932-1934) • Hatay Devleti (1938-1939) • Doğu Türkistan Cumhuriyeti (1944-1949) • Azerbaycan Millî Hükûmeti (1945-1946) • Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi (1964-1974) • Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi (1974-1975) • Kıbrıs Türk Federe Devleti (1975-1983) • Türkiye • Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti • Kırgızistan • Özbekistan • Azerbaycan • Kazakistan • Türkmenistan Tarihi Türk devletleri listesi   • Tarihî ve çağdaş Türk devletleri   • Türk tarihi edebiyatı
g t d

Kadı Burhâneddin kısa zamanda Orta Anadolu'ya hâkim olmuş, ancak izlediği yayılma politikası yüzünden Karakoyunlu, Akkoyunlu ve Osmanlılarla ilişkileri bozulmuştur. Akkoyunlular ile yaptığı mücadele sırasında Kadı Burhâneddin, Akkoyunlu hükümdarı Kara Yülük Osman Bey tarafından öldürüldü. Yerine geçen oğlu Alâeddin Ali, Timur tehlikesi karşısında şehir halkının da isteğiyle 1398 yılında Sivas'ı Osmanlılara teslim etti. Sivas Valiliği'ne, Yıldırım Bayezid'in oğlu Mehmed Çelebi getirilmiş böylece Kadı Burhâneddin Devleti son bulmuştur.

Başlangıçta Eretnaoğlu Ali Bey'in oğlu Mehmed'in naibi olarak önde gelen beyler ve kumandanların bağlılığını sağlayan Kadı Burhaneddin daha sonra tahtı tehdit altında tutan rakiplerine karşı harekete geçti. İlk olarak 1381 sonbaharında Amasya Emiri Hacı Şadgeldi'nin üzerine yürüyerek onu yenip öldürttü. Ardından ise adına hutbe okuttu ve para bastırdı, kendini de sultan ilan etti. Eretna ailesinden ise kendisine muhalefet edebilecek kişileri ortadan kaldırdı.

Bir süreliğine barış politikası izlese de kendisine karşı çıkan Tokat emirini itaat altına almak için 1382 ilkbaharına kadar şehri kuşattıktan sonra Sivas'a döndü. Aynı yıl yaz aylarında Tokat'ı bir defa daha kuşattı. 1383 yılında Siivas'taki bazı beyler kendisine komplo düzenledi, bu kompoldan kurtulan Kadı Burhaneddin babası Hacı Şadgeldi'nin intikamını almak için kayınpederi Kötürüm Bayezid'den destek alarak harekete geçen Ahmed Bey'i bozguna uğrattı.

Devleti kurduğunu çevresindeki Osmanlı, Memlük ve Karakoyunlu ülkelerine savaş ilan eden Kadı Burhâneddin, ayrıldığı Eretna Devleti'ni tamamen fethetti.

Kadı Burhâneddin, yönettiği topraklara camiler ve okullar yaparak halkının bilime, dine ve edebiyata yönlendirmeye çalıştı. Kendine bir divan yazdırarak çevresindeki ülkelere gönderdi.

Daha sonraki yıllarda güç sevdasına kapılan Kadı Burhâneddin, tüm Anadolu'yu hakimiyeti altına almak istedi ve Osmanlı İmparatorluğu ile savaşa tutuştu. Kırkdilim Muharebesi olarak tarihe gelen bu çarpışmada Kadı Burhâneddin galip geldi ve Osmanlı'ya bağlı bazı kaleler ve şehirler Kadı Burhâneddin Ahmed'in egemenliğine girdi.

Sivas ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.

Türk tarihi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.