Naram-Sin
Asur Kkralı
Hüküm süresiMÖ y. 1873 – y. 1823
Önce gelenII. Puzur-Aşur
Sonra gelenII. Erişum
ÖlümMÖ 1823
Çocuk(lar)ıII. Erişum
BabasıII. Puzur-Aşur

Naram-Sin veya Narām-Sîn ya da Narām-Suen, MÖ 19. yüzyılda hüküm sürmüş Eski Asur dönemi kralı. Saltanatı, benimsenen kronolojiye göre genellikle yaklaşık MÖ 1872'den itibaren başlatılır; süresi kesin olarak bilinmemekle birlikte 44 ya da 54 yıl olduğu düşünülmektedir.

Kültepe'den Naram-Sin'in mührünün çizimi. Oturan figürün tanrı Aşur olduğuna inanılıyor, en soldaki figür ise ona doğru götürülen Naram-Sin'dir.

Daha sonraki Asur kral listelerinde, mna-ram-den.zu olarak yazılıdır. Parçalı bir tablette Asur'un 37. kralı olarak listelenmiştir. Adını Akkadlı ünlü Naram-Sin'den almıştır. Naram-Sin'in büyükbabası I. Sargon da Akkadlı Sargon'un adını almıştı. Naram-Sin, yaklaşık 12 yıl boyunca Eshnunna'yı yöneten ve bir yazıtta adı geçen uzun süre hüküm süren II. Ebik-Adad'in halefi ve oğlu olan Naram-Sin ile karıştırılmamalıdır. Bununla birlikte, Asurlu Naram-Sin'in, II. Ebik-Adad'in saltanatının ilk yıllarında onun çağdaşı olması muhtemeldir. Asurlu Naram-Sin, kısa süre hüküm süren II. Puzur-Aşur'un oğlu ve halefiydi. Bu soy bağı, Anadolu'daki ticaret kolonilerine gönderdiği mektup zarflarındaki mühür izinde ve daha sonraki Asur Kral Listelerinde korunmuştur. Ancak bu soy bağını doğrulayan bağımsız ve çağdaş bir biyografik kaynak bulunmadığı, dolayısıyla Asur Kral Listesi'nin kendisinin Naram-Sin'in döneminden çok sonra derlenmiş bir metin olduğu ve listedeki bilgilerin sonraki redaksiyon süreçlerinden etkilenmiş olabileceği de belirtilmelidir.

Naram-Sin'in saltanatının uzunluğu belirsizdir. Ancak çeşitli kazılarda bulunan "limmu" (yüksek rütbeli saray görevlisi. Her yıl değişirdi.) listelerine göre, Naram-Sin ile oğlu ve halefi II. Erişum'un saltanatlarının toplam süresi 64 yıldır. . Asur Kral Listesi, I. Şamşi-Adad'ın "Naram-Sin zamanında Babil'e gittiğini" kaydeder. I. Şamşi-Adad, Ekallatum'u ele geçirene kadar geri dönmedi, ardından üç yıl sonra II. Erişum'u devirdi. I. Şamşi-Adad'in Ekallatum'u ele geçirmesine kadar listeyi devam ettiren Mari Şehir Kroniği, II. Erişum'un tahta geçişinin ne zaman gerçekleştiğine dair hiçbir ipucu vermez. II. Erişum'un saltanatı I. Şamşi-Adad'in fetihleriyle erken sona erdiğinden, Naram-Sin'in saltanatının dönemin büyük bir bölümünü oluşturması muhtemeldir. Nassouhi Kral Listesi'ndeki kırık rakam dörtte bitiyor, bu nedenle Naram-Sin belki de 44 veya 54 yıl hüküm sürmüştür (yaklaşık MÖ 1872'den itibaren). Buna rağmen, faaliyetlerini kaydeden hiçbir anıtsal yazıt mevcut değildir. I. Şamşi-Adad'ın fetih eponimleri ve Kaniş eponim listesi üzerine yapılan araştırmalar, onun yükselişinin bölgesel kronolojisini yeniden kurmaya katkı sağlamakla birlikte, Naram-Sin'in saltanatını ayrıntılı biçimde ele almaz.

Kronoloji tartışmaları

Naram-Sin'in mutlak saltanat tarihleri, benimsenen kronoloji modeline göre değişmektedir. Eponim (limmu) listeleri göreli bir yıl sıralaması sunar, ancak Naram-Sin'in her bir saltanat yılını veya kesin mutlak tarihini tek başına belirlemeye yetmez.

Kültepe ve Acemhöyük'ten elde edilen ağaç halkası ve radyokarbon verilerini birleştiren bir çalışma, ikinci binyılın ilk yarısı için Orta Kronoloji veya Düşük-Orta Kronoloji ile uyumlu bir çerçeveyi desteklemektedir; ancak bu sonuç Naram-Sin'in kesin saltanat yıllarını doğrudan vermez, yalnızca bölgesel zaman çerçevesini daraltır. Bu nedenle "MÖ 1873–1823" gibi kesin görünen tarihler, tercih edilen kronoloji modeline ve saltanat süresinin (44 veya 54 yıl okumalarından hangisinin kabul edildiğine) bağlı bir rekonstrüksiyon olarak değerlendirilmelidir.

Kültepe-Kaniş ve Anadolu ticareti

Kültepe-Kaniş arşivleri, Eski Asur krallığının Anadolu'daki ticaret kolonileriyle ilişkisini anlamak için başlıca kaynak grubunu oluşturur. Bu belgeler arasında Asur'dan Kaniş'teki karum kurumuna ve tüccarlara gönderilen kraliyet mektupları, ticari uyuşmazlıklar ve idari yazışmalar bulunur. Arşivlerin genel yapısı, Asur kralının ticaret ağının yalnızca sembolik başı olmadığını; kraliyet makamının tüccarlar, kurumlar ve şehir yönetimiyle doğrudan iletişim içinde bulunduğunu göstermektedir.

Diğer Naram-Sin'lerden ayrımı

Naram-Sin adı, Eski Babil döneminde birden fazla hükümdar tarafından kullanılmıştır ve aralarındaki ayrım açıkça korunmalıdır:

Kaynakça

  1. ^ Eppihimer, Melissa (2013). "Representing Ashur: The Old Assyrian Rulers' Seals and Their Ur III Prototype"Ücretli abonelik gerekli. Journal of Near Eastern Studies. 72 (1): 43. doi:10.1086/669098. JSTOR 10.1086/669098. 12 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi13 Temmuz 2026. 
  2. ^ Stephanie Dalley, A. T. Reyes (1998). "Mesopotamian Contact and Influence in the Greek World". Stephanie Dalley (Ed.). The Legacy of Mesopotamia. Oxford University Press. s. 87. 
  3. ^ Olof Pedersén (1999). "A Problematic King in the Assyrian King List". 
  4. ^ Shigeo Yamada (1994). "The Editorial History of the Assyrian King List". Zeitschrift für Assyriologie. 84 (1). doi:10.1515/zava.1994.84.1.11. 
  5. ^ Jonathan Valk (2019). "Assyrian Historiography and the King List Tradition". Journal of Ancient Near Eastern History. 
  6. ^ a b Klaas R Veenhof (2008). Mesopotamia: The Old Assyrian Period. Vandenhoeck & Ruprecht. 
  7. ^ I. J. Gelb (1954). "Two Assyrian King Lists". Journal of Near Eastern Studies. 13 (4). ss. 212-213. 
  8. ^ Yigal Bloch (2014). "The Conquest Eponyms of Šamšī-Adad I and the Kaneš Eponym List". Journal of Cuneiform Studies. Cilt 66. doi:10.1086/677250. 
  9. ^ Edward Stratford (2015). "Successor Eponyms, Debt Notes, Intercalation, and the Old Assyrian Calendar during Kültepe Level II: A Critical Reappraisal". Journal of Cuneiform Studies. Cilt 67. doi:10.1086/682062. 
  10. ^ Teije de Jong (2017). "Further Astronomical Fine-tuning of the Old Assyrian and Old Babylonian Chronologies". 
  11. ^ Sturt W. Manning ve diğerleri (2016). "Integrated Tree-Ring-Radiocarbon High-Resolution Timeframe to Resolve Earlier Second Millennium BCE Mesopotamian Chronology". PLoS ONE. Cilt 11. doi:10.1371/journal.pone.0157144. 
  12. ^ Cécile Michel (2010). "Les lettres des rois d'Assur découvertes à Kanish (XIXe siècle av. J.-C.)". 
  13. ^ Mogens Trolle Larsen (2015). Ancient Kanesh: A Merchant Colony in Bronze Age Anatolia. Cambridge University Press. doi:10.5860/choice.195751. 
  14. ^ Klaas R. Veenhof (2013). "The Archives of Old Assyrian Traders: their Nature, Functions and Use". 
  15. ^ Koppen, Frans van (2012). "Naram‐Sin of Ashur; of Eshnunna; of Uruk". The Encyclopedia of Ancient History. doi:10.1002/9781444338386.WBEAH24154. 
Taslak madde  Bu madde bir taslaktır. Bu maddeyi geliştirerek veya özelleştirilmiş taslak şablonlarından birini koyarak Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.