Raf ömrü, bir malın kullanıma, tüketime veya satışa uygun olmayan hâle gelmeden depolanabileceği süre veya son kullanım tarihi belli olan bir ürünün satışta kalabileceği süredir. Raf ömrü bir ürünün işlevi veya normal yapısı bozulmadan kullanılmasını öneren süredir. Kozmetikler, yiyecek ve içecekler, tıbbi malzemeler, patlayıcılar, ilaçlar, kimyasallar, lastikler, piller ve diğer birçok ürün için geçerlidir. Son kullanma kavramıyla ilişkili olsa da, bazı yasal mevzuatlarda farklılık gösterir.
Arka Plan
Raf ömrü, ürünlerin veya taze ürünlerin; uygun dağıtım, depolama ve teşhir koşulları altında kalitesini koruyarak, depolanabileceği önerilen maksimum süredir.
Tarım Bakanlığı (Amerika Birleşik Devletleri)'na (USDA) göre, "konserve yiyecekler, donma noktası veya 32,2 °C (90 °F) üzerindeki sıcaklıklara maruz kalmadıkları sürece süresiz olarak güvenlidir". Kutular iyi görünüyorsa, kullanmak güvenlidir. Ezik, paslı veya şişmiş kutular atılmalıdır. Çok asitli konserve yiyecekler (domates, meyveler) kalitelerini 12 ila 18 ay, az asitli konserve yiyecekler (etler, sebzeler) 2 ila 5 yıl boyunca korur.
"Tarihe göre satış", genellikle "son kullanma tarihi" denilen konu için daha az belirsiz bir terimdir. Çoğu gıda son kullanma tarihinden sonra bile yenilebilir. Raf ömrü dolmuş bir ürün hala güvenli olabilir, ancak kalite artık garanti edilemez. Çoğu gıda mağazasında, en erken son kullanma tarihli ürünleri stok rotasyonu (FIFO) yöntemiyle raf önüne taşınarak öncelikli satılması sağlanır ve atık miktarı en aza indirilir. Tarihi geçmiş ürünler satışı bazı ülkelerde yasal cezalara tabi olduğundan, mağazalar bu ürünleri fireye ayırarak imha etmek durumunda kalır.
Raf ömrü, belirli ürünün bozulma mekanizmasına bağlıdır. Bu süreç; Işık, ısı, nem, gaz geçirgenliği, mekanik stres ve mikrobiyolojik kontaminasyon gibi çevresel faktörlerden etkilenir. Ürün kalitesi; genellikle kimyasal bileşik konsantrasyonu, mikrobiyolojik indeks veya nem oranı gibi belirli bir parametre üzerinden matematiksel olarak modellenir.
Bazı gıdalar için sağlık sorunları raf ömrünü belirlemede önemlidir. Bakteriyel kontaminasyon riskine karşı uzun süre bekletilen gıdalarda bakteri kolonileri çoğalarak gıda zehirlenmelerine yol açabilir. Bu nedenle raf ömrü, gıdanın ne kadar süre güvenle saklanabileceğinin tek başına kesin bir göstergesi değildir. Örneğin, pastörize süt uygun şekilde soğutulursa son kullanma tarihinden sonra beş gün boyunca taze kalabilir. Ancak, sütün uygunsuz şekilde saklanması son kullanma tarihinden önce bakteriyel kirliliğe veya bozulmaya neden olabilir.
Ayrıca bakınız
|
Bu madde bir taslaktır. Bu maddeyi geliştirerek veya özelleştirilmiş taslak şablonlarından birini koyarak Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
Kaynakça
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2021.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2021.
- ^ Gyesley, S. W. (Ocak 1991). "Total System Approach to Predict Shelf Life of Packaged Food Products". Henyon, DK (Ed.). Total Systems Approach to Predict Shelf Life of Packaged Foods. ASTM International.: Food Packaging Technology. ss. 46-50. doi:10.1520/STP14842S. ISBN 978-0-8031-1417-3. ASTM STP 1113-EB.
- ^ "Food_Product_Dating". 1 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2015.
- ^ See "Expiration dates". Consumer Affairs. 24 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2011.
- ^ Azanha, A.B.; Faria (Temmuz 2005). "Use of mathematical models for estimating the shelf-life of cornflakes in flexible packaging". Packaging Technology and Science. 18 (4). ss. 161-222. doi:10.1002/pts.686.
- ^ "Can You Drink Milk Past Its Sell-by Date?". Dairy Council of California. 19 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2017.