Riesling
Üzüm (Vitis)
Almanya'nın Rheingau bölgesinde olgunlaşmış Riesling üzümleri.
RengiBeyaz
Tür adıVitis vinifera
Diğer adıRen Rieslingİ, Johannisberger
KökenRen bölgesi, Almanya
Önemli üretim yerleriAlmanya, Fransa, Avusturya, Macaristan, Lüksemburg, Avusturya, Slovakya, Hırvatistan, İtalya, Yeni Zelanda, Güney Afrika, ABD, Kanada
Önemli şaraplarBuz şarabı, Trockenbeerenauslese, Beerenauslese, Grosses Gewächs, Alsace Grand Cru, Wachau Smaragd
TehlikelerSoğuk iklim bölgelerinde meyvelerin olgunlaşamaması
Çiçek cinsiyetiHermafrodit
VIVC kimliği10077

Riesling, yüksek kalite ile ilişkilendirilmiş ve kültürel öneme sahip beyaz şaraplık üzüm çeşitlerinden biri olarak kabul edilir. En iyi gelişimini serin iklimli bağ bölgelerinde gösterir. Almanya'da yaygın olarak yetiştirilen bu çeşit, birçok şarap üreticisi ülkede de yetiştirilir ve özellikle serin iklimli bağ bölgelerinde önem taşır. Kuzeydeki bağ bölgelerinde, özellikle Almanya ve Alsace'da, çoğunlukla dik yamaçlarda yetiştirilir.

Riesling üzümünün Almanya'da 600 yıldan fazla süredir yetiştirildiği belgelenmiştir.

Riesling, çiçeksi, neredeyse parfümsü aromalar sergileyen ve yüksek asitliğe sahip aromatik bir üzüm çeşididir. Sek, dömi sek, tatlı ve köpüklü beyaz şarapların üretiminde kullanılır. Riesling şarapları genellikle tek bir üzüm çeşidinden (monosepaj) üretilir ve nadiren meşe fıçılarda olgunlaştırılır. 2004 yılı itibarıyla Riesling'in dünya genelinde yaklaşık 48.700 hektarlık (120.000 akre) alanda yetiştirildiği ve ekim alanının artış eğiliminde olduğu tahmin edilmekteydi. Bu, Riesling'i dünyanın en çok yetiştirilen 20. üzüm çeşidi yapıyordu. Bununla birlikte, kaliteli şaraplar açısından önemi nedeniyle Riesling, Chardonnay ve Sauvignon blanc ile birlikte genellikle "ilk üç" beyaz şaraplık üzüm çeşidi arasında sayılır. Riesling, terroir özelliklerini güçlü biçimde yansıtan bir çeşittir; başka bir deyişle Riesling şarabının karakteri, yetiştiği bölgeden büyük ölçüde etkilenir.

Almanya'daki Mosel gibi daha serin bölgelerde Riesling şarapları genellikle belirgin asitlikle birlikte elma ve diğer ağaç meyvelerini andıran aromalar sergiler; bu asitlik kimi zaman artık şekerle dengelenir. Geç olgunlaşan bir çeşit olan Riesling, Pfalz, Alsace ve Avusturya'nın bazı bölgeleri gibi daha sıcak yörelerde turunçgil ve şeftali notaları geliştirebilir. Avustralya'da ise Riesling, özellikle Güney Avustralya'daki Clare Valley ve Eden Valley'den elde edilen şaraplarda belirginleşen kendine özgü misket limonu aromasıyla tanınır.

Riesling'in doğal olarak yüksek asitliği ve belirgin meyvemsi aromaları, bu üzümden üretilen şaraplara olağanüstü bir yıllandırma potansiyeli kazandırır. Uygun yıllarda üretilmiş iyi örnekler zamanla dumanımsı ve balımsı aromalar geliştirebilir. Özellikle yıllandırılmış Alman Rieslinglerinde, 1,1,6-trimetil-1,2-dihidronaftalen (TDN) adlı bileşiğin oluşması sonucunda "petrol" karakteri olarak tanımlanan belirgin bir aroma ortaya çıkabilir.

Mosel bölgesinde riesling bağları.

2015 yılında Riesling, Almanya'da 23.596 hektarlık (58.310 akre) ekim alanıyla ülkenin en çok yetiştirilen üzüm çeşidiydi ve toplam bağ alanının %23,0'ünü oluşturuyordu. Fransa'nın Alsace bölgesinde ise 3.350 hektarlık (8.300 akre) alanda yetiştiriliyor ve bölgedeki bağların %21,9'unu oluşturuyordu. Almanya'da Riesling özellikle Pfalz, Rheinhessen, Mosel, Rheingau, Nahe ve Baden bölgelerinde yaygın olarak yetiştirilir.

Riesling, ayrıca Avusturya, Slovenya, Sırbistan, Çekya, Slovakya, Lüksemburg, Kuzey İtalya, Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada, Güney Afrika, Çin, Kırım ve Amerika Birleşik Devletleri'nde de önemli miktarlarda yetiştirilir. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki başlıca üretim bölgeleri Washington, Kaliforniya, Michigan ve New York eyaletleridir.

Riesling Türkiye'de, özellikle Trakya'da da yetiştirilmektedir. Çeşidin serin iklimlere uyumu ve kış soğuklarına dayanıklılığı, bölgedeki yetiştiriciliğinde avantaj sağlamaktadır. Türkiye'de Riesling, Trakya'nın yanı sıra Kapadokya'da da yetiştirilmekte; Ürgüp'te kurulan bağlardan şarap üretilmektedir. Turasan'ın Ürgüp'teki Riesling üretimi yılda yaklaşık 5.000 şişedir.

Ampelografik çeşit özellikleri

  • Sürgün ucu sarımsı yeşil renkte, belirgin biçimde beyaz tüylü ve hafif kırmızımsı bir görünüme sahiptir. Sarımsı, hafif bronz renkli genç yapraklar seyrek tüylüdür.
  • Orta büyüklükteki yapraklar yuvarlağımsı, çoğunlukla beş loplu ve sığ dilimlidir. Yaprak sapı oyuğu kapalı veya üst üste binmiş durumdadır. Yaprak ayası mat görünümlü olup dişleri orta büyüklüktedir. Yaprak yüzeyi kabarcıklı ve kalındır.
  • Silindirik salkım küçük ve sık tanelidir. Salkım sapı kısa ve nispeten odunsudur. Yuvarlağımsı taneler küçük ve sarımsı yeşil renktedir. Yeterli güneşlenme ve olgunluk sağlandığında renk sarı-kahverengiye döner ve taneler üzerinde siyah noktalar belirir. Tane kabuğu kalındır. Tanelerin aroması zarif olup hafif aromatik bir bukete sahiptir.
  • Gelişme gücü: kuvvetli
  • Olgunlaşma: geç

Yetiştiriciliği

Mosel bölgesinden bir Alman Riesling şarabı.

2016 yılında Riesling'in dünya genelindeki toplam ekim alanı 59.805 hektardı. En büyük ekim alanına Almanya sahipti. Ekim alanı bakımından ilk on ülke, dünyadaki toplam Riesling bağlarının %81,5'ini oluşturuyordu.

Ülke Ekim alanı (ha)
Almanya 21.540
Romanya 6.121
Amerika Birleşik Devletleri 4.952
Fransa 4.025
Avustralya 3.114
Rusya 2.232
Avusturya 2.016
Moldova 1.701
Çin 1.600
İtalya 1.461

Eşanlamlıları

Hırvatistan'da üzümün adı Rizling Rajznski'dir.

Belo Vodno, Beregi Riesling, Beyaz Riesling, Bialo Vodno, Biela Disuca Grasiva, Biela Grasevina, Biela Grasevina Bey Pecke, Bukettriesling, Dinca Grasiva Biela, Edelriesling, Edle Gewuerztraube, Feher Rajnai, Feher Rajnai Rizling, Feherm Rajnai Rizlinge, Gelber Riesling, Gentil Aromatique, Gentile Aromatique, Petracine, German Riesling, Gewuerzriesling, Gewuerztraube, Graefenberger, Graschevina, Graschewina, Grasevina, Grasevina Rajnska, Grauer Riesling, Grobriesling, Grosser Riesling, Grosser Riessling, Gruener Riefsler, Hochheimer, Johanisberger, Johannisberg, Johannisberg Riesling, Johannisberger, Johannisberger Riesling, Johannisberger Weisser, Johannisberger White, Jonanisberger Riesling, Karbacher, Karbacher Riesling, Kastelberger, Kastellberger, Kis Rizling, Kleigelberger, Klein Riesler, Kleiner Riefsling, Kleiner Riesling, Kleinriesler, Kleinriesling, Kleir Rissling, Klingelberger, Klingenberger, Klingerberger, Krauses, Krausses Roessling, Lipka, Nieberlander, Niederlaender, Oberkircher, Oberlaender, Petit Reissling, Petit Rhin, Petit Riesling, Petracine, Pfaelzer, Pfefferl, Pfoelzer, Piros Rajnai Rizling, Plinia Rhenana, Plinia Submoschata, Pussilla, Raisin Du Rhin, Rajinski Rizling, Rajnai Rizlin, Rajnai Rizling, Rajnai Rizling GM 239-20, Rajnski Rizling, Rajnski Ruzling, Rano, Rauschling Blanc, Reichsriesling, Reissler, Reissling,Rendu, Reno, Reno Riesling, Renski Rizling, Reuschling, Rey Rislinqi, Reyn Rislinqi, Reyn's Risling, Reynai, Rezlik, Rezlin, Rezling, Rezlink, Rhein Riesling, Rheingauer, Rhin, Rhine Riesling, Riesler, Riesling Bianco, Riesling Blanc, Riesling Blanc Sans Pepins, Riesling De Rhin, Riesling Echter Weisser, Riesling Edler, Riesling Giallo, Riesling Grau, Riesling Grosso, Riesling Gruener Mosel, Riesling Italico, Riesling Mosel, Riesling Reinskii, Riesling Renano, Riesling Renano Bianco, Riesling Rhenan, Riesling Rhine,Riesling Rothstieliger, Riesling Weisser, Riesling White, Rieslinger, Rieslingtraube, Rislinenok, Risling, Risling Reinskii, Risling Rejnski, Risling Renano, Rislinock, Rislinok, Rislinq, Rizling, Rizling Linner, Rizling Rajinski, Rizling Rajnai, Rizling Rajnski, Rizling Rajnski Bijeli, Rizling Rejnskij, Rizling Rynsky, Roesling, Roessling, Roesslinger, Rohac, Rossling, Rosslinger, Rudeshimerberg, Ruessel, Ruessling,Russel, Ryn-riesling, Rynse Druie, Rynsky Ryzlink, Ryzlink Rynsky, Schloss Johannisberg, Starosvetske, Starovetski, Szuerke Rizling, Uva Pussila, Vitis Rhenensis, Weisser Kleiner Riesling, Weisser Riesler, Weisser Riesling, Welschriesling, White Riesling, White Rissling, Zuerirebe.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Sechrist R. 2012. The Origin, Diffusion, and Globalization of Riesling. In The Geography of Wine: Regions, Terroir and Techniques. PH Dougherty (ed.), pp. 195–206. Springer Netherlands, Dordrecht.
  2. ^ "Katzenelnbogen Kroniği". Alexander Demandt. 25 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2026-09-17. 
  3. ^ "2023 Yılı Çalıştayı" (PDF). Tarım ve Orman Bakanlığı. Tarım ve Orman Bakanlığı. 2023. 18 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 17 Eylül 2026. 
  4. ^ "Kapadokya Beyleri". Forbes Türkiye. 17 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2026-09-17. 
  5. ^ "Box". universityofadelaide.app.box.com (İngilizce). 29 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2026-09-17.