Üroloji

Üroloji, genitoüriner cerrahi olarak da bilinir; eski adıyla bevliyedir. İdrar sistemi ve üreme organlarının cerrahi ve tıbbi hastalıklarına odaklanan tıp dalıdır.

Tıp fakültesi mezunu hekimler arasından Tıpta Uzmanlık Sınavı sonucunda Sağlık Bakanlığının belirlediği üniversite Hastaneleri, şehir hastaneleri ve eğitim araştırma hastanelerinde 5 yıllık eğitim alan doktorlar üroloji doktoru olmaya hak kazanır.

Ürolojinin ilgi alanına giren organlar arasında böbrekler, böbrek üstü bezleri, üreterler, mesane, üretra ve erkek üreme organları (testisler, epididimler, vasa deferentia, seminal veziküller, prostat ve penis) bulunur.

Böbrek taşı ve üreter taşı, mesane tümörü, iyi huylu prostat büyümesi (benign prostat hiperplazisi), prostat kanseri, böbrek tümörü, böbrek üstü bezi tümörü, testis hastalıkları, üretra darlıkları, idrar inkontinansı, taşlı piyelonefrit, post renal akut böbrek yetmezliği ve hidronefroz gibi birçok hastalıkla ilgilenir. Takılamayan idrar sondasını takmak ile sorumlu branştır.

• Daha aşağıda (distalde) olan üreter taşları üreteroskopi (URS) ile kırılırken, daha yukarıda (proksimalde) olan üreter taşları RIRS (geriye dönük böbrek içi cerrahi) ile kırılır. Böbrek içerisinde daha büyük olan taşlara PNL, Nefrolitotomi gibi operasyonlar da uygulanabilir. Böbrek taşı ve üreter taşları kırıldıktan sonra kalan küçük taş parçalarının rahat düşmesi için böbrek ile mesane arasına çift J stent (DJ stent) takılır.
• Hidronefroz etiyolojisinin araştırılması amacıyla tanısal üreteroskopi (URS) işlemi yapılmaktadır.
• Hematüri (İdrarda kan gelmesi) şikayetiyle gelen hastalarda Mesane içi kazıma (TUR-M, transüretral rezeksiyon) ameliyatı yapılır. Tümör derinlere kas tabakasına ilerlediyse mesane alımı (sistektomi) operasyonu yapılır.
• Böbrek tümörlerinde, böbrek yaralanmalarında, Atrofik böbreği olanlarda böbrek alımı (nefrektomi) operasyonu Üroloji tarafından yapılır.
• İdrar yapamama (glob vezikale) ile gelen hastalarda idrar çıkışının sağlanması amacıyla cerrahi ve girişimsel işlemler uygulanması Üroloji branşı görevidir.
• Prostat Spesifik Antijen (PSA) değeri yüksek gelen hastalarda prostat kanseri araştırması amacıyla prostat doku örneği alma (biyopsi) işlemi yapılır.
• Erkek kısırlığı (infertilesi) araştırılması, sperm analizi (spermiyogram) değerlendirilmesi Üroloji tarafından yapılır.
• Ereksiyon problemleri etiyolojisinin araştırılması, bu problemler ile ilgili medikal ve cerrahi işlemleri yapar.
• Tıbbın bu branş dalı hem idrar yollarını ilgilendiren enfeksiyonların tedavisi gibi üriner sistemin cerrahi problemleri dışında kalan rahatsızlıkların tedavisini, hem de idrar yollarını ilgilendiren cerrahi işlemleri bünyesi altında toplar. İdrar yollarını ve üreme sistemini ilgilendiren rahatsızlıkların hepsine birden ürogenital bozukluklar denir.

Ürolojinin alt bilim dalları sırasıyla şunlardır:

1. Pediatrik üroloji
2. Kadın üroloji
3. Androloji
4. Üroonkoloji
5. Nöroüroloji
6. Endoüroloji

Tıp eğitimiİlgili konular