Safiye Ayla

Hayatı

Safiye Ayla Targan, 14 Temmuz 1917 tarihinde İstanbul'un Kadırga semtinde dünyaya geldi. Babası Hicazîzade Hafız Abdullah Bey, annesi ise Hicaz'dan gelip Osmanlı sarayına giren Seyyide Hanım'dır. Doğumundan önce babasını, üç yaşındayken ise annesini kaybeden sanatçı, kimsesiz kalınca Kağıthane'deki Çağlayan Darüleytamı'na yerleştirildi ve ilkokul eğitimini burada tamamladı. Eğitim hayatı Bursa, Konya ve Adana'daki çeşitli okullarda devam etti ancak geçirdiği hastalıklar nedeniyle Muallim Mektebi'nden diploma alamadan ayrıldı. Öğretmen yardımcılığı yaptığı dönemde Eyyubi Mustafa Efendi'den usul ve makam, Yesari Asım Bey'den ise müzik dersleri aldı.

1930 yılında Columbia Plak Şirketi adına ilk plağını doldurarak sanat hayatına adım attı. Darüttalim Musiki Heyeti konserinde siyah önlükle sahneye çıkması üzerine maarif müfettişlerinin tepkisiyle karşılaşınca öğretmenlikten ayrılarak gazinolarda çalışmaya başladı. 1950 yılında besteci Şerif Muhittin Targan ile evlendi ve bu evlilik eşinin 1967'deki vefatına kadar sürdü. Evliliğinin ardından gazino sahnelerinden çekilen sanatçı, 1951'den 1974'e kadar Saray Sineması Konserleri'ni sürdürdü. 1998 yılının 14 Ocak tarihinde İstanbul'daki Amerikan Hastanesi'nde hayatını kaybetti ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

Tarihî önemi ve başarıları

1932 yılında İstanbul Vali Yardımcısı Nuri Bey'in evinde düzenlenen bir davette Atatürk'ün huzurunda ilk kez şarkı söyledi. Mustafa Kemal Paşa adına düzenlenen konserde Sadettin Kaynak'ın Türk Kurtuluş Savaşı'nı konu alan 'Yanık Ömer' bestesini seslendirdi. Atatürk'ün bu eserin Batı müziği tarzında çok sesli düzenlenmesi yönündeki isteğini yerine getirmek için girişimlerde bulundu. Muammer Sun'a orkestrasyonunu hazırlatan Ayla, eseri Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası eşliğinde çok sesli olarak seslendirip bant kaydını gerçekleştirdi. Sanat yaşamı boyunca İstanbul Radyosu başta olmak üzere Türkiye radyolarında sayısız konser verdi ve beş yüzden fazla plak doldurdu. Doldurduğu plaklar satış rekorları kırdı ve sesiyle yurt sınırlarını aşan bir üne kavuştu.

Eserleri ve mirası

Safiye Ayla, ölçüye uyarak, iyi bir diksiyonla ve coşkun bir tavırla şarkı söylemesiyle tanındı. Sesindeki pürüzsüz akış en tiz perdelerde bile bozulmazdı. Repertuvarında zamanın gözde şarkıları, fanteziler, Rumeli türküleri ve klasik örnekler yer alıyordu. 'Seninle doğan güldür bu gönül' ve 'Aşk yaprağına konarak koza öresim gelir' adlı iki bestesi bulunmaktadır. 1942 yılında Rey Kardeşler'in 'Alabanda' revüsünde Kraliçe Mimoza rolünü canlandırarak oyunculuk deneyimi yaşadı. 1968 yılında hazırladığı vasiyetname ile mal varlığının tamamını Türk Eğitim Vakfı'na bırakmıştır.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
• Türkiye Cumhuriyeti (1923 – günümüz)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.