Hasan Ferit Alnar

Hayatı

Hasan Ferit Alnar, 11 Mart 1906 tarihinde İstanbul'un Saraçhane semtinde dünyaya geldi. Babası PTT Genel Müdürü Hüseyin Bey, annesi ise kanun ve ud çalan Saime Hanım'dır. Erken yaşta müzik ve matematik yeteneği ortaya çıkan sanatçı, sekiz yaşında Alman okulunda çok sesli müzikle tanıştı. Gençlik yıllarında kanun ve klasik kemençe çalarak geleneksel Türk sanat müziği çevresinde tanındı. Lise yıllarında Fahri Kopuz'un kurduğu Darüttalim-i Musiki topluluğuna katılarak beş yıl boyunca bu toplulukta çaldı. 1923 yılında Hüseyin Sadettin Arel ile tanışması ve ondan armoni dersleri alması, çok sesli müziğe yönelmesinde dönüm noktası oldu. Arel'in İzmir'e gitmesinin ardından Edgar Manas'tan üç yıl boyunca armoni, kontrpuan ve füg dersleri aldı.

İstanbul Sultanisi'ndeki öğreniminin ardından Güzel Sanatlar Akademisi'nde mimarlık bölümüne geçiş yaptı. Berlin seyahatlerinde besteci Franz Schreker ile tanışan Alnar, mimarlık eğitimini bırakarak 1927'de Viyana'ya yerleşti. Viyana Devlet Müzik Akademisi'nde Joseph Marx'ın öğrencisi oldu ve Oswald Kabas ile orkestra şefliği çalıştı. 1932'de Türkiye'ye dönen sanatçı, İstanbul Şehir Tiyatrosu'nda orkestra şefliği ve Belediye Konservatuvarı'nda müzik tarihi hocalığı yaptı. 1936'da Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'na şef olarak atandı ve Ankara'da ilk opera temsillerini hazırladı. 1946-1952 yılları arasında Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası şefliği görevini sürdürdü. 1955-1960 yılları arasında Devlet Tiyatroları bünyesindeki Ankara Operası'nın Genel Müzik Müdürü olarak görev yaptı. 1961'de emekli olduktan sonra bir süre Viyana'da yaşadı ve Orta Avrupa kentlerinde konserler yönetti. 1964'te Ankara'ya dönerek 1978'deki vefatına kadar Ankara Devlet Konservatuvarı'nda armoni, form bilgisi ve orkestralama dersleri verdi.

Tarihî önemi ve başarıları

Hasan Ferit Alnar, Türk Beşleri arasında yer alan öncü bestecilerden biridir. Klasik Türk müziği ögeleri ile Batı müziği tekniklerini bağdaştırma çalışmalarıyla tanınır. Müzikli komedi yazan ilk Türk bestecisi unvanını taşır. Türkiye'de çekilen tümüyle renkli ilk film olan Halıcı Kız'ın müziklerini bestelemiş ve kanunu kendisi seslendirmiştir. 1940'lı yıllarda sahnelenen operaların büyük bölümünü Türkçeye uyarlayarak altı büyük operanın dilimize kazandırılmasını sağladı.

Eserleri ve mirası

Bestecinin en önemli eserleri arasında Kanun ve Yaylı Sazlar Orkestrası İçin Konçerto ile Viyolonsel Konçertosu bulunur. Viyolonsel Konçertosu, 1938'de Türkiye'ye gelen çello solisti David Zirkin'in ilhamıyla bestelendi ve 1943'te ilk kez seslendirildi. Kanun Konçertosu'nun ilk bölümünün teması, Giriftzen Asım Bey'in Rast Peşrevi'nden esintiler taşır. Film müziği alanında İstanbul Sokakları, Vatan ve Namık Kemal ile Halıcı Kız filmlerinin müziklerini yaptı. Oda müziği ve sahne eserleri arasında Trio Fantezi, Yaylılar Kuarteti ve Yalova Türküsü gibi yapıtlar sayılabilir. Son eseri, 1973 yılında yazdığı konuşma ve orkestra için Senfonik Parça adlı bestesidir.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
• Türkiye Cumhuriyeti (1923 – günümüz)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.