Ulvi Cemal Erkin

Ulvi Cemal Erkin (14 Mart 1906 - 15 Eylül 1972), Türk besteci ve eğitimcidir.

Son gözden geçirme: 22.10.2026

Doğum: 14 Mart 1906
Vefat: 15 Eylül 1972
Alan: Müzisyenler ve besteciler
Dönem: 20.–21. yüzyıl
Kabri / türbesi: Karşıyaka Mezarlığı
İlgili Türk devletleri: Osmanlı Devleti, Türkiye Cumhuriyeti

Hayatı

Ulvi Cemal Erkin, 14 Mart 1906 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Babası üst düzey bir bürokrat olan Mehmet Cemal Bey, annesi ise Nesibe Hanım'dır. Yedi yaşındayken babasını kaybeden Erkin, dedesi Abdullah Behçet Bey'in evinde büyüdü. İlk müzik eğitimini piyano çalan annesinden aldıktan sonra Mercenier ve Adinolfi gibi öğretmenlerden dersler alarak Galatasaray Lisesi'nde eğitimini sürdürdü. Millî Eğitim Bakanlığının sınavını kazanarak 1925 yılında Paris'e gönderilen sanatçı, Paris Konservatuvarı ve Ecole Normale de Musique'de piyano, armoni, kontrpuan ve kompozisyon eğitimi aldı. 1930 yılında yurda dönerek Ankara Musiki Muallim Mektebinde öğretmenliğe başladı. 1932 yılında piyanist Ferhunde Remzi Hanım ile evlenen Erkin'in Sevin ve İçten adında iki kızı oldu. 1936'da kurulan Ankara Devlet Konservatuvarında piyano bölüm başkanlığı ve 1949-1951 yılları arasında müdürlük görevlerini üstlendi. Sanatçı, 15 Eylül 1972 tarihinde Ankara'da vefat etti ve Karşıyaka Mezarlığı'na defnedildi.

Tarihî önemi ve başarıları

Erkin, Cemal Reşit Rey, Hasan Ferit Alnar, Ahmet Adnan Saygun ve Necil Kazım Akses ile birlikte müzik tarihinde 'Türk Beşleri' olarak anılan grubun bir üyesidir. Besteciliğinin yanı sıra orkestra şefliği ve eğitimcilik yaparak Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarındaki müzik kurumlarının gelişimine öncülük etmiştir. 1937 ve 1938 yıllarındaki derleme gezilerine katılarak Sivas, Erzurum, Trabzon, Diyarbakır ve Adana gibi illerde halk müziği ezgileri derlemiştir. Necil Kazım Akses ile birlikte Carmen, Aida ve Fidelio gibi önemli opera eserlerini Türkçeye çevirerek sahnelenmesini sağlamıştır. Fransız ve İtalyan devletlerinden çeşitli nişanlar alan sanatçı, 1971 yılında Türkiye Cumhuriyeti tarafından 'devlet sanatçısı' ünvanı ile onurlandırılmıştır.

Eserleri ve mirası

Opera dışında hemen bütün formlarda yapıtlar veren Erkin, ilk dönem eserlerinde geç romantizm ve izlenimcilikten etkilenmiş, daha sonra halk müziği motiflerini kullanarak ulusal bir üslup geliştirmiştir. Orkestra eserleri arasında İki Dans, Bayram, Köçekçe, iki senfoni ve Keman Konçertosu yer alır. Solo piyano için Beş Damla, Duyuşlar ve Sonat gibi eserler bestelemiştir. Oda müziği alanında Yaylılar Dörtlüsü ve Piyanolu Beşli gibi önemli çalışmalar kaleme almıştır. Karagöz ve Keloğlan adlı sahne yapıtları da bestecinin eserleri arasındadır. Ölümünden sonra 1985 yılında adına pul basılmış ve 1991'de Sevda - Cenap And Müzik Vakfı Onur Ödülü altın madalyasına layık görülmüştür.

Haritada ve ilgili kayıtlar

Türk Dünyası Haritası’nda göster
Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
Türkiye Cumhuriyeti (1923 – günümüz)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.

Bu sayfa, Vikipedi'deki «Ulvi Cemal Erkin» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.

Kaynaklar

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.