Uzun Hasan

Tarihî önemi ve başarıları

Uzun Hasan, Akkoyunluların en güçlü hükümdarı olarak kabul edilir ve iktidarı döneminde devletin sınırlarını Doğu Anadolu, Azerbaycan, İran, Kafkasya ve Irak bölgelerini kapsayacak şekilde genişletmiştir. 1467 yılında Karakoyunlu hükümdarı Cihan Şah'ı Sancak Muharebesi'nde mağlup ederek bu devlete son vermiş, iki yıl sonra ise Karabağ Muharebesi'nde Timurlu sultanı Ebû Said Mirza'yı esir alarak idam etmiştir. Osmanlı genişlemesine karşı Karamanoğulları Devleti ile askeri ittifak kurmuş ve Dulkadiroğulları Beyliği'nin iç siyasetine müdahale ederek 1465 yılında Harput'u ele geçirmiştir. Trabzon Rum İmparatorluğu, Venedik Cumhuriyeti, Papalık ve Napoli Krallığı ile diplomatik ittifaklar geliştirmiş ve 1472'de Anadolu ile Memlûk Suriyesi'ni işgal etmiştir.

Eserleri ve mirası

İdari alanda merkezi bürokrasiyi genişleten Uzun Hasan, İranlı idari aileleri yönetime dahil etmiştir. Bölgelerdeki vergi usullerini düzenlemek amacıyla ticari, hukuki ve mali yasaları içeren 'Uzun Hasan Kanunları' olarak bilinen düzenlemeleri yürürlüğe koymuştur. Siyasi meşruiyetini güçlendirmek için ulema sınıfını ve dini tarikatları gözetmiş, kız kardeşini ve kızını evlendirerek Safevî Tarikatı ile akrabalık bağları kurmuştur. Kızı Alemşah Halime Begüm, Şeyh Haydar ile evlenmiş ve bu evlilikten doğan torunu Şah İsmail, 1501 yılında Safevî Devleti'ni kurmuştur.

Dönemi ve bağlam

Uzun Hasan'ın siyasetinde, göçebe boy konfederasyonunu yerleşik bir İran-İslam imparatorluğuna dönüştürme ve sınır komşusu Osmanlı İmparatorluğu'na karşı denge oluşturma çabaları öne çıkmıştır. Osmanlı padişahı II. Mehmed ile rekabeti, 11 Ağustos 1473 tarihinde gerçekleşen Otlukbeli Muharebesi'nde kesin yenilgiyle sonuçlanmıştır. Bu mağlubiyetten sonra devletin genişleme politikası sona ermiş ve Uzun Hasan'ın hükümdarlık otoritesi zayıflamıştır. 1474-1478 yıllarında Gürcistan'a hücum eden Uzun Hasan, 1477'de Gürcü kralı VI. Bagrat'la yapılan anlaşma ile Tiflis dahil Doğu Gürcistan'ı Akkoyunlu egemenliğine almıştır.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
• Dulkadiroğulları Beyliği (1337 – 1522)
• Karakoyunlular (1375 – 1468)
• Akkoyunlular (1378 – 1503)
• Otlukbeli Muharebesi (1473)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.