Yusuf Has Hacib

Tarihî önemi ve başarıları

Yusuf Has Hacib, Türk edebiyatındaki ilk siyasetnameyi yazmıştır. Türk edebiyatında ilk kez mesnevi nazım şeklini kullanmıştır. Karahanlı Devleti hükümdarı Ulu Kara Buğra Han'a, 18 aylık bir çalışma sonunda 1070 yılında Kutadgu Bilig adlı eseri sunmuştur. Bu eseri okuyan Ulu Kara Buğra Han, kendisine Ulu Has Hacib ünvanını ve Kaşgar'da vezir yardımcısı görevini vermiştir. Baş teşrifatçı olduğu, eserinin son bölümündeki başlıktan anlaşılmaktadır.

Eserleri ve mirası

Yusuf Has Hacib, Türk tarihi ve kültürü açısından son derece önemli olan Kutadgu Bilig (Kutlu kılan bilgi) siyasetnamesinin yazarıdır. 6645 beyitlik bir eser olan Kutadgu Bilig, Allah'a hamd, Peygamber'e ve Dört Halife'ye teşekkürle başlar. Eser; Gündoğdu'nun doğru yasayı, Aydoldu'nun mutluluğu, Ögdülmiş'in aklı ve Odurmuş'un akıbeti temsil ettiği dört değer üzerine kurulmuştur. Yusuf Has Hacib, astronomi bilimini öğrenmek isteyenlerin önce geometri ve hesap kapısından geçmesi gerektiğini belirtmiştir. Aritmetik ve cebirin insanı kemâle ulaştırdığını, her şeyin hesaba dayandığını ifade etmiştir. Bilimin ve bilginlerin değerini tartıştığı eserinde, alimlerin ilminin halkın yolunu aydınlatan bir meşale gibi olduğunu vurgulamıştır. Kutadgu Bilig'in Uygurca olan ilk nüshası 1439'da Herat'da bulunmuştur. Bulunan ikinci nüshası Arapça olan kitabın ilk baskısı 1900'de Radloff tarafından yapılmıştır.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Karahanlılar (840 – 1212)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.