Zeki Müren

Zeki Müren (2 Ocak 1931, Bursa - 24 Eylül 1996, İzmir), Türk şarkıcı, besteci, söz yazarı, oyuncu ve şair.

Son gözden geçirme: 22.10.2026

Doğum: 2 Ocak 1931
Vefat: 24 Eylül 1996
Alan: Müzisyenler ve besteciler
Dönem: 20.–21. yüzyıl
Kabri / türbesi: Emir Sultan Mezarlığı
İlgili Türk devletleri: Türkiye Cumhuriyeti

Hayatı

Babası kereste tüccarı olan sanatçı, ilkokul ve ortaokul eğitimini Bursa'da tamamladıktan sonra İstanbul Boğaziçi Lisesi'ne yazıldı ve bu okulu birincilikle bitirdi. İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Süsleme Bölümü'nden mezun olan Müren, öğrencilik yıllarından itibaren desen ve resim çalışmalarını çeşitli illerde sergiledi.

Müzik eğitimine Bursa'da tanburi İzzet Gerçeker'den aldığı derslerle başlayan sanatçı, İstanbul'da Şerif İçli, Refik Fersan, Sadi Işılay ve Kadri Şençalar gibi isimlerden faydalandı. 1950 yılında TRT İstanbul Radyosu'nun açtığı solist sınavını birincilikle kazanan Müren, 1 Ocak 1951'de ilk radyo konserini verdi ve aynı hafta Şükrü Tunar'ın bestesi olan 'Muhabbet Kuşu' şarkısını plağa doldurarak Anadolu'da tanındı. 1957-1958 yılları arasında yedek subay olarak askerlik görevini yapan sanatçı, hiç evlilik yapmadı ve cinsel yönelimi hakkında resmi bir açıklama yapmadı.

Hayatının son altı yılında kalp rahatsızlığı ve şeker hastalığı nedeniyle sahne hayatından uzaklaşarak Bodrum'daki evinde inzivaya çekildi. 24 Eylül 1996 tarihinde İzmir'de TRT stüdyolarında çekim sırasında geçirdiği kalp krizi sonucu vefat eden Müren, 90 bin kişinin katıldığı törenle Bursa Emir Sultan Mezarlığı'nda babasının yanına defnedildi.

Tarihî önemi ve başarıları

Klasik Türk müziğinin en büyük isimlerinden biri olarak kabul edilen Zeki Müren, 'Sanat Güneşi' ve 'Paşa' lakaplarıyla anılmaktadır. Müzik kariyeri boyunca altı yüzü aşkın plak ve kaset dolduran sanatçı, üç yüzü aşkın şarkı bestelemiş ve MESAM ile MSG veritabanlarında kayıtlı 180 eserde besteci veya söz yazarı olarak yer almıştır. 1955 yılında 'Manolyam' şarkısıyla Türkiye'de ilk kez verilen Altın Plak Ödülü'nün sahibi olmuş ve 1991 yılında 'Devlet Sanatçısı' ünvanıyla ödüllendirilmiştir.

1976 yılında Londra'daki Royal Albert Hall'da konser vererek bu mekânda sahne alan ilk Türk sanatçı unvanını kazanmıştır. Sahne kıyafetlerini kendisi tasarlayan Müren, 1960'lardan itibaren androjin bir kimlik benimseyerek Türkiye'de kamusal alanda cross-dressing tarzı giyinmenin ilk temsilcilerinden biri olmuştur.

Eserleri ve mirası

Sinema kariyerine 1953 yılında 'Beklenen Şarkı' filmiyle başlayan sanatçı, şarkılarının çoğunu kendisinin bestelediği 18 filmde daha rol almıştır. 1965 yılında 'Bıldırcın Yağmuru' adlı şiir kitabını yayımlayan Müren, Arena Tiyatrosu'nun sahnelediği 'Çay ve Sempati' oyununda başrol oynamıştır. Vasiyeti üzerine tüm mal varlığını Türk Eğitim Vakfı ve Mehmetçik Vakfı'na bırakmış; bu vakıflar 2002 yılında Bursa'da Zeki Müren Güzel Sanatlar Anadolu Lisesi'ni yaptırmıştır.

Sanatçının Bodrum'daki evi, Kültür Bakanlığı protokolüyle Zeki Müren Sanat Müzesi'ne dönüştürülerek 2000 yılında ziyarete açılmıştır. Ölümünden sonra akrabaları tarafından vasiyetnamenin iptali için açılan dava olumsuz sonuçlanmış ve sanatçının mirası vakıflara aktarılmıştır.

Haritada ve ilgili kayıtlar

Türk Dünyası Haritası’nda göster
Türkiye Cumhuriyeti (1923 – günümüz)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.

Bu sayfa, Vikipedi'deki «Zeki Müren» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.

Kaynaklar

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.