Akşemseddin

Tarihî önemi ve başarıları

Akşemseddin, Osmanlı Padişahı II. Mehmed'in hocası olarak tanınan çok yönlü bir Türk âlimi ve tıp insanıdır. Şemsîyye-î Bayramîyye isimli Türk Tasavvuf tarikatının kurucusu olan Akşemseddin, II. Murat'ın isteğiyle II. Mehmed'in hocalığına tayin edilmiştir. İstanbul'un fethi sürecinde II. Mehmed'e danışmanlık yaparak fethe katkıda bulunmuş ve çocukları, öğrencileri ile müritleriyle birlikte fetih ordusuna katılmıştır. Kuşatmanın kritik günlerinde II. Mehmed'e bir mektup yazarak moral ve stratejik destek sağladığı bilinmektedir.

İstanbul'un fethinin ardından şehre giriş sırasında şehir halkı tarafından II. Mehmed sanılarak karşılanmıştır. Halkın kendisine çiçek uzatması üzerine 'Padişah ben değilim' diyerek yanındaki II. Mehmed'i göstermiştir. II. Mehmed ise 'Hünkar benim ama, o benim hocamdır. Çiçekler O'na Layıktır!' diyerek hocasına olan saygısını ifade etmiştir. Fethin ilk Cuma namazı, Ayasofya'da hutbesini tamamlayan II. Mehmed'in minberden inerek Akşemseddin'i imâmete geçirmesiyle kıldırılmıştır. Fetih sonrasında II. Mehmed'in isteği üzerine Ebu Eyyûb el-Ensarî'nin kabrinin tespit edildiği rivayet edilmektedir.

Eserleri ve mirası

Akşemseddin'in tıp ilmini kimden ve nasıl öğrendiğine dair kaynaklarda net bir bilgi bulunmamaktadır. İskoç oryantalist Elias John Gibb, Akşemseddin'in tıp alanındaki bilgisini Hacı Bayram Veli ile birlikte olduğu yıllarda elde ettiğini kaydetmiştir. Sadece beden hastalıklarının değil, aynı zamanda ruh hastalıklarının da hekimi olduğu belirtilen Akşemseddin'in bu alanda da tedavi uyguladığı ifade edilmektedir. Akşemseddin'in kaleme aldığı başlıca eserler arasında Risaletü'n-Nûriye, Hall-i Müşkilât ve Makamât-ı Evliyâ yer almaktadır. Diğer önemli eserleri arasında Kitabü't Tıb, Maddetü'l-Hayat, Def'ü Metain ve Nasihatnamei sayılabilir.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.