Abbâsî halifeler listesi

Abbâsî halifeler listesi, Abbâsî halifeleri, İslam peygamberi Muhammed'in amcası Abbas bin Abdulmuttalib'in soyundan gelen, Mekke'deki Kureyş kabilesinin bir kolu olan Abbasi hanedanına mensup, İslam'da halife unvanını taşıyan kişilerdir.

Abbâsîler, 748-750 yıllarındaki Abbasi Devrimi'nde iktidara gelerek Emeviler'in yerini aldı. 10. yüzyıla kadar Abbasi halifeleri İslam topraklarında biat edilen hükümdarlardı. Ancak bu yüzyıldan sonra Şii Fatımiler (909'da kuruldu) ve Kurtuba Halifeliği (929'da kuruldu) onların üstünlüğünü reddetti. Abbasilerin siyasi gerilemesi Sâmerrâ'da Anarşi (861-870) sırasında başladı ve bu durum İslam dünyasının özerk hanedanlıklara bölünmesini hızlandırdı. Halifeler, 936-946 yılları arasında önce bir dizi askeri açıdan güçlü hanedanlıklara, ardından da Bağdat'ın kontrolünü ele geçiren Şii Büveyhîler'e karşı otoritelerini kaybettiler. Büveyhîlerin yerini 11. yüzyılın ortalarında Selçuklu Türkleri ele geçirdi ve Selçuklu Türkleri liderleri halifeye karşılık olarak "sultan" unvanını aldılar. Bununla birlikte, Abbasi halifeleri Sünni İslam'ın genel olarak kabul görmüş hükümdarları olarak kaldılar. 12. yüzyılın ortalarında Abbasiler Selçuklulardan bağımsızlıklarını yeniden kazandılar, ancak Abbasi gücünün yeniden canlanması 1258'de Moğolların Bağdat'ı yağmalamasıyla sona erdi.

Abbasi halifelerinin çoğu, ümmü'l veled (Arapça: أم الولد, anlamı 'çocuğun annesi') olarak bilinen cariye bir anneden doğmuştur. Bu terim, efendisinden çocuğu olan bir köle kadını ifade eder. Bu cariye kadınlar güzellikleri ve zekalarıyla ünlüydüler. Öyle ki sahibi onlardan olan çocuklarının meşruiyetini, kanuni olarak özgür ve tam miras haklarına sahip olduklarını kabul eder ve annelerini satmaktan kaçınırdı. Bu cariyeler Müslüman olmayan topraklardan gelmiş ve çeşitli köle ticareti yolları aracılığıyla Abbasilere köle olarak getirilmişlerdir. Köle cariyelerin çoğu Habeşli, Ermeni, Berberi, Bizans Rumu, Türk veya hatta Sicilyalıydı.