Avustralya ve kitle imha silahları

Avustralya, geçmişte nükleer, biyolojik ve kimyasal silahlar üzerine kapsamlı araştırmalara katılmış olsa da kitle imha silahlarına sahip değildir.

Avustralya, kimyasal ve biyolojik silahların yayılmasına yardımcı olma riskini en aza indirmeyi amaçlayan resmî olmayan bir ülkeler grubu olan Avustralya Grubu'na başkanlık etmektedir. Avustralya Grubu'na katılan tüm devletler, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi ve Biyolojik Silahlar Sözleşmesi'ne taraftır ve dünyayı kimyasal ve biyolojik silahlardan arındırmak için bu sözleşmeler kapsamındaki çabaları güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Kimyasal ve biyolojik silahlarda olduğu gibi, Avustralya nükleer silahlara da sahip değildir ve bunları geliştirmeye çalışmamaktadır.

Nükleer silahlar

Avustralya'nın şu anda nükleer silahları bulunmamaktadır ve daha önce hiçbir zaman kendine ait nükleer silahları olmamıştır ancak geçmişte birkaç federal hükûmet bu fikri araştırmış ve konu üzerine çalışmalar yürütmüştür.

Avustralya, taktik nükleer silahları Birleşik Krallık veya Amerika Birleşik Devletleri'nden edinme konusunu 1956 yılı kadar erken bir tarihte araştırmaya başladı. O dönemde Hava Bakanı Athol Townley, Savunma Bakanı Philip McBride'a bir mektup yazarak, Avustralya'nın English Electric Canberra bombardıman uçaklarını ve CAC Sabre avcı uçaklarını silahlandırmak için taktik nükleer silahların satın alınmasını önermişti.

Hava Mareşali Frederick Scherger ve Hava Bakanı Athol Townley, hem uluslararası prestij hem de ülke ordusunun küçüklüğü nedeniyle nükleer silah edinilmesini destekliyordu. Scherger'in İngiliz ve Amerikalı mevkidaşları bu konuda teşvik edici olsalar da, Macmillan ve Eisenhower hükûmetleri bu fikre sıcak bakmıyordu. Başbakan Robert Menzies hükûmeti ise yüksek maliyet ve uluslararası siyaset nedeniyle yerli üretimin çok zor olacağına karar verdi.

Avustralya, 1952 ve 1957 yılları arasında Monte Bello Adaları (Hurricane Harekâtı), Emu Field ve Maralinga'daki İngiliz nükleer testlerine ev sahipliği yaptı. Maralinga, ortak finansman anlaşmasına sahip ortak bir tesis olarak geliştirildi. 1950'ler boyunca Avustralya, bir nükleer savaş başlığı taşımak amacıyla tasarlanmış bir Orta menzilli balistik füze (MRBM) olan Blue Streak füzesi'nin geliştirilmesine de katıldı.

Anketler

2010 yılında Lowy Enstitüsü tarafından yapılan bir ankette şu soru sorulmuştur: Eğer Avustralya'nın yakın komşularından bazıları nükleer silah geliştirmeye başlarsa, Avustralya'nın da nükleer silah geliştirmesini kişisel olarak destekler miydiniz yoksa buna karşı mı çıkardınız?

Anket sonucunda, katılımcıların %16'sının desteklediği (%4'ü kesinlikle destekliyor, %12'si kısmen destekliyor), %84'ünün ise karşı çıktığı (%63'ü kesinlikle karşı, %21'i kısmen karşı) görülmüştür.

2022 yılında Lowy Enstitüsü, Avustralyalıların nükleer silahlara desteği üzerine başka bir anket daha gerçekleştirmiştir. Bu ankete göre katılımcıların %11'i kesinlikle desteklediğini, %25'i ise kısmen desteklediğini belirtmiş, böylece toplamda %36'lık bir destek oranına ulaşılmıştır. Buna karşılık, %24'ü nükleer silah edinilmesine kısmen karşı çıkarken, %39'u kesinlikle karşı çıkmıştır.

Kaynakça

^ "The Australia Group : An Introduction". The Australia Group. 20 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2006.
^ Broinowski, Richard (2003). Fact or Fission?. Scribe Publications. ISBN 1-920769-03-X.
^ National Archives of Australia, Department of Defence; A5954 1400/15 Re-equipment of RAAF Bomber and Fighter Squadrons with atomic weapons, 1956
^ National Archives of Australia, Department of Defence; A1209 1957/4067 Nuclear Weapons for the Australian Forces, 1956–1958
^ National Archives of Australia, Prime Minister's Department; A1945 186/5/3 Procurement of nuclear weapons for Australian forces, 1957
^ Lax, Mark (2010). From Controversy to Cutting Edge: A History of the F-111 in Australian Service. Canberra, Australia: Air Power Development Centre, Department of Defence (Australia). ss. 11-12. ISBN 9781920800543. 30 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2026.
^ "British nuclear tests at Maralinga". National Library of Australia. 2001. 9 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2006.
^ "Nuclear weapons in Australia". 19 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi.
^ "Acquiring nuclear weapons - Lowy Institute Poll". 19 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Konuyla ilgili yayınlar

Plunkett, Geoff (2013). Chemical Warfare in Australia: Australia's Involvement in Chemical Warfare 1914 – Today (2. bas.). Leech Cup Books. ISBN 9780987427908.
Reynolds, Wayne (2000). Australia's Bid for the Atomic Bomb (İngilizce). Melbourne University Press. ISBN 978-0-522-84914-1.

[augroup-1] "The Australia Group : An Introduction". The Australia Group. 20 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2006.

[nukeambitions-2] Broinowski, Richard (2003). Fact or Fission?. Scribe Publications. ISBN 1-920769-03-X.

[3] National Archives of Australia, Department of Defence; A5954 1400/15 Re-equipment of RAAF Bomber and Fighter Squadrons with atomic weapons, 1956

[4] National Archives of Australia, Department of Defence; A1209 1957/4067 Nuclear Weapons for the Australian Forces, 1956–1958

[5] National Archives of Australia, Prime Minister's Department; A1945 186/5/3 Procurement of nuclear weapons for Australian forces, 1957

[lax2010-6] Lax, Mark (2010). From Controversy to Cutting Edge: A History of the F-111 in Australian Service. Canberra, Australia: Air Power Development Centre, Department of Defence (Australia). ss. 11-12. ISBN 9781920800543. 30 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2026.

[nla121-7] "British nuclear tests at Maralinga". National Library of Australia. 2001. 9 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2006.

[8] "Nuclear weapons in Australia". 19 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[9] "Acquiring nuclear weapons - Lowy Institute Poll". 19 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi.