Türkiye ve kitle imha silahları

Türkiye Cumhuriyeti
Türkiye Cumhuriyeti
Nükleer silah konuşlandırma başlangıç tarihi	1959 (67 yıl önce) (1959)
Nükleer silah konuşlandırma sağlayıcısı	Amerika Birleşik Devletleri
Mevcut konuşlandırılmış nükleer silah	20–30 savaş başlığı

Amerika Birleşik Devletleri, 1959'dan beri Türkiye'ye nükleer silah konuşlandırmıştır. 2025 itibarıyla, İncirlik Hava Üssü'nde yaklaşık 20 ila 30 adet B61 tipi nükleer bomba bulunduğu tahmin edilmektedir.

Nükleer silahlar

1962 Küba Füze Krizi sırasında, Sovyetler açısından kilit meselelerden biri, 1961'de NATO ülkeleri olan Türkiye ve İtalya'ya PGM-19 Jupiter uzun menzilli balistik füzelerinin konuşlandırılmasıydı. Krizin çözümünün bir parçası olarak Amerika Birleşik Devletleri, Operation Pot Pie II adlı askerî operasyon kapsamında bu füzeleri Türkiye'den gizlice kaldırmayı kabul etti.

Soğuk Savaş'ın 1991'de sona ermesinin ardından, ABD silahları Erhaç Hava Üssü ve Eskişehir Hava Üssü'nden kaldırıldı. 1995'te ise silahlar Akıncı Hava Üssü ve Balıkesir Hava Üssü'nden çıkarıldı; ancak bu üslerdeki nükleer silah depolama kasaları "bakım/koruma statüsünde" tutulmaya devam etti. 1995'ten bu yana, Türkiye'de bulunan tek ABD nükleer silahları İncirlik Hava Üssü'nde depolanmaktadır. 2025 itibarıyla, burada 20-30 adet B61 nükleer bombası bulunduğu tahmin edilmektedir. Bir kriz durumunda bu silahların, ABD tarafından işletilen bir hava üssüne hava yoluyla taşınması ya da Türk Hava Kuvvetleri'ne ait F-16C/D savaş uçaklarıyla acil teslim edilmesi gerekecektir.

Recep Tayyip Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığı döneminde, özellikle 15 Temmuz Darbe Girişimi ve Suriye İç Savaşı'na Türkiye'nin müdahalesi sonrasında, ABD yetkilileri Türkiye'deki tüm nükleer silahların kaldırılması konusunu kendi içlerinde tartışmışlardır.

Kimyasal silahlar

Türkiye, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ni 1993'te imzalamış, 1997'de onaylamıştır.

Biyolojik silahlar

Türkiye, Biyolojik Silahlar Sözleşmesi'ni 1972'de imzalamış, 1974'te onaylamıştır.

Kaynakça

^ Kütt, Moritz; Mian, Zia (2 Ocak 2022). "Setting the Deadline for Nuclear Weapon Removal from Host States under the Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons". Journal for Peace and Nuclear Disarmament. 5 (1): 148-161. doi:10.1080/25751654.2022.2046405 8 Ağustos 2025.
^ Nuti, ByWilliam Burr andLeopoldo (20 Nisan 2023). "The Jupiter Missiles and the Endgame of the Cuban Missile Crisis: Sealing the Deal with Italy and Turkey". Wilson Center. 20 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2025.
^ Kristensen, Hans M.; Korda, Matt; Johns, Eliana; Knight, Mackenzie (2 Kasım 2023). "Nuclear weapons sharing, 2023". Bulletin of the Atomic Scientists. 79 (6): 393-406. doi:10.1080/00963402.2023.2266944 . ISSN 0096-34028 Ağustos 2025.
^ "Urgent: Move US Nuclear Weapons Out Of Turkey". Federation of American Scientists. 9 Mayıs 2023. 13 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2025.
^ "Convention on the Prohibition of the Development, Production, Stockpiling and Use of Chemical Weapons and on their Destruction". United Nations Treaty Collection. 3 Mart 2018. 11 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018.
^ "Convention on the Prohibition of the Development, Production and Stockpiling of Bacteriological (Biological) and Toxin Weapons and on Their Destruction". United Nations Treaty Collection. 3 Mart 2018. 31 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018.

[r092-1] Kütt, Moritz; Mian, Zia (2 Ocak 2022). "Setting the Deadline for Nuclear Weapon Removal from Host States under the Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons". Journal for Peace and Nuclear Disarmament. 5 (1): 148-161. doi:10.1080/25751654.2022.2046405 8 Ağustos 2025.

[j890-2] Nuti, ByWilliam Burr andLeopoldo (20 Nisan 2023). "The Jupiter Missiles and the Endgame of the Cuban Missile Crisis: Sealing the Deal with Italy and Turkey". Wilson Center. 20 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2025.

[o622-3] Kristensen, Hans M.; Korda, Matt; Johns, Eliana; Knight, Mackenzie (2 Kasım 2023). "Nuclear weapons sharing, 2023". Bulletin of the Atomic Scientists. 79 (6): 393-406. doi:10.1080/00963402.2023.2266944 . ISSN 0096-34028 Ağustos 2025.

[h780-4] "Urgent: Move US Nuclear Weapons Out Of Turkey". Federation of American Scientists. 9 Mayıs 2023. 13 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2025.

[UNTC-5] "Convention on the Prohibition of the Development, Production, Stockpiling and Use of Chemical Weapons and on their Destruction". United Nations Treaty Collection. 3 Mart 2018. 11 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018.

[UNTC2-6] "Convention on the Prohibition of the Development, Production and Stockpiling of Bacteriological (Biological) and Toxin Weapons and on Their Destruction". United Nations Treaty Collection. 3 Mart 2018. 31 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018.