|
Diyarbekir Vilayeti, 1867 yılında kurulan Osmanlı Devleti vilayeti. Vilayetin merkezi Diyarbekir'dir.
Tarihi
1867 yılında kabul edilen Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi ile Diyarbekir Eyaleti kaldırılmış yerine Diyarbekir Vilayeti kurulmuştur. 1867'de vilayetteki sancaklar şöyleydi:
- Diyar-ı Bekr
- Mamüret-ül Aziz (Elazığ)
- Mardin
- Siirt
1876'de Mamüret-ül Aziz sancağına bağlı olan Malatya kazası Akçadağ, Behisni, Hısn-ı Mansur (Adıyaman) ve Kahta kazalarını içine alan bir sancağa dönüştü. 1879'da Mamüret-ül Aziz sancağı, Malatya sancağı ve Erzurum Vilayeti'ne bağlı Dersim sancağı yeni teşkil edilen Mamüret-ül Aziz Vilayetine bağlandı.
1883'te Siirt Sancağı Bitlis Vilayetine bağlanmış, Diyarbekir sancağına bağlı Ergani Madeni kazası sancak olmuştur.
1908'de Diyarbekir sancağına bağlı olan Siverek kazası sancak olmuştur.
Sancakları
1909'da Diyarbekir'in sancakları, kazaları ve nahiyeleri :
| DİYARBEKİR VİLAYETİ | |
| Diyarbekir Sancağı | |
| Kaza | Nahiye |
|---|---|
| Diyarbekir | |
| Beşiri | |
| Derik | |
| Lice | |
| Silvan |
|
| Ergani Madeni Sancağı | |
| Kaza | Nahiye |
| Ergani Madeni | |
| Palu | |
| Mardin Sancağı | |
| Kaza | Nahiye |
| Mardin | |
| Cizre | |
| Midyat | |
| Nusaybin | |
| Savur | |
| Siverek Sancağı | |
| Kaza | Nahiye |
| Siverek | |
| Çermik | |
| Viranşehir | – |
Nüfus
| Nüfus | |
|---|---|
| Diyâr-ı Bekr | |
| Yıl | Nüfus |
| 1864 | 708.300 |
| 1884 | 305.300 |
| 1890 | 471.500 |
| 1891 | 475.200 |
| 1900 | 468.500 |
| 1910 | 425.000 |
| 1920 | 554.600 |
| Y & G |
| Diyarbekir Vilayeti 1914 nüfusu | |||||||
| Kaza | Müslüman | Ermeni | Katolik Ermeni | Protestan | Süryani | Keldani | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Diyarbekir | 52.285 | 13.970 | 1.269 | 1.228 | 4.116 | 1.245 | 75.089 |
| Lice | 23.595 | 4.151 | 207 | - | 468 | - | 28.722 |
| Silvan | 26.330 | 12.756 | - | 327 | 932 | 891 | 41.743 |
| Derik | 21.189 | 415 | 436 | - | 269 | - | 22.668 |
| Beşiri | 11.015 | 3.369 | 58 | - | 1.393 | - | 16.068 |
| Diyarbekir Sancağı | 134.414 | 34.661 | 1.970 | 1.555 | 7.178 | 2.136 | 184.290 |
| Mardin | 51.116 | 4 | 6.974 | 917 | 12.085 | 861 | 71.969 |
| Cizre | 17.022 | 268 | - | 90 | 3.149 | 2.753 | 24.538 |
| Midyat | 42.607 | 67 | - | 1.385 | 13.921 | 73 | 58.777 |
| Savur | 39.928 | 5 | 96 | 931 | 1.396 | - | 42.356 |
| Nusaybin | 12.842 | - | - | 2.766 | - | 75 | 17.006 |
| Mardin Sancağı | 163.515 | 344 | 7.070 | 6.089 | 30.551 | 3.762 | 214.646 |
| Siverek | 50.435 | 2.455 | 126 | - | 638 | - | 54.062 |
| Çermik | 19.226 | 784 | - | 37 | - | - | 20.231 |
| Viranşehir | 15.477 | 521 | 53 | - | 722 | 96 | 17.655 |
| Siverek Sancağı | 85.138 | 3.760 | 179 | 37 | 1.360 | 96 | 91.948 |
| Maden | 71.493 | 8.901 | 473 | - | - | - | 83.010 |
| Palu | 37.541 | 8.224 | - | 166 | - | - | 45.931 |
| Erganimadeni Sancağı | 109.034 | 17.125 | 473 | 166 | - | - | 128.941 |
| Diyarbekir Vilayeti | 492.101 | 55.890 | 9.960 | 7.376 | 42.109 | 5.994 | 619.825 |
Kaynakça
- ^ a b c d "1914 Census Statistics" (PDF). Turkish General Staff. ss. 605-606. 7 Ekim 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2011.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 29 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2017.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 29 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2017.
- ^ Karpat, Kemal (1985). Ottoman Population, 1830-1914: Demographic and Social Characteristics. University of Wisconsin Press. ss. 176-177. ISBN 9780299091606. 14 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2013.