Akarsu, çay, dere veya nehir için kullanılan ortak bir terimdir. Yeryüzünde sürekli veya aralıklı olarak akan su yolunu ifade eder ve su döngüsünün en önemli[kime göre?] parçasıdır. Genellikle tatlı sudan oluşan akarsular, canlıların su ihtiyacını karşılar.

Akarsuların başlangıç noktası, yağış, karların erimesi ya da yeraltı sularının yükselmesiyle oluşur. Bir akarsuyun kaynağı ile ağzı arasındaki mesafeye akarsuyun uzunluk değeri denir. Akarsu uzunluğunun tespiti, kaynağı ve ağzının tanımlanmasına ve bu ikisi arasındaki uzunluğun ölçülmesine bağlıdır. Bu nedenle tespiti zordur. Tespit edilen uzunluklar tutarsız, değişken ve tahmine dayalıdır.

Türkiye'deki akarsular listesi, Türkiye'deki su yollarının uzunluğuna veya önemine göre sıralanmış bir listedir. Aşağıda listelenen tüm akarsular (nehirler, çaylar veya dereler) Türkiye'de bulunmaktadır. Liste, tamamı Türkiye sınırları içinde doğup dökülen, Türkiye'de doğup başka bir ülkede bir göle ya da denize dökülen, başka bir ülkede doğup Türkiye'de bir göle ya da denize dökülen ya da başka bir ülkede doğup bir kısmı Türkiye'den geçen doğal su yollarını içerir. İnsan yapımı kanallar bu listeye dahil edilmemiştir.

Liste

Açıklama

Türkiye'deki büyük akarsuları gösteren harita
  • İsim:
    Akarsuyun ismi
  • Drenaj sistemi:
    Denize veya göle dökülen en son akarsu
  • Ülke(ler):
    Akarsuyun bulunduğu ülke(ler)
  • Coğrafya:
    Akarsuyun bulunduğu Türkiye'deki coğrafi bölge(ler)
  • Uzunluk:
    Akarsuyun Türkiye'deki uzunluğu (m), parantez içindeki toplam uzunluğu
  • Havza alanı:
    Kolları dahil olmak üzere, akarsuyun kaynağı ile ağzı arasındaki alan (km2)
  • Kaynak:
    Akarsuyun doğduyu yer
  • Aktığı yer:
    Akarsuyun aktığı yer
  • Kol(ları):
    Akarsuyun kolları
  • Akım yerleri:
    Akarsuyun geçtiği barajlar veya göller
  • Konum:
    Harita üzerinde konumu

Kısaltmalar

Tablo başlığında belirtilen "Coğrafya" daki kısaltmalar Türkiye'nin yedi coğrafi bölgelerini ifade etmektedir.

En uzun akarsuların üzerindeki barajlar veya göller (km)

Kızılırmak (1.355)

İmranlı Barajı → Yamula Barajı → Bayramhacılı Barajı → Hirfanlı Barajı → Kesikköprü Barajı → Kapulukaya Barajı → Obruk Barajı → Boyabat Barajı → Altınkaya Barajı → Derbent Barajı

Fırat (1.263)

Bağıştaş 1 Barajı → Bağıştaş 2 Barajı → Keban Barajı → Karakaya Barajı → Atatürk Barajı → Birecik Barajı → Karkamış Barajı

Sakarya (824)

Dümrek Barajı → Gürsöğüt Barajı → Kargı Barajı → Sarıyar Barajı → Gökçekaya Barajı → Yenice Barajı

Murat Nehri (722)

Alpaslan-1 Barajı → Alpaslan-2 Barajı → Yukarı Kaleköy Barajı → Aşağı Kaleköy Barajı → Beyhan-1 Barajı

Seyhan (560)

Kavşak Bendi Barajı → Yedigöze Barajı → Mentaş Barajı → Çatalan Barajı → Seyhan Barajı

Aras (548)

Karakurt Barajı → Tuzluca Barajı

Büyük Menderes (548)

Işıklı Gölü → Adıgüzel Barajı → Cindere Barajı

Dicle (523)

Kralkızı Barajı → Dicle Barajı → Ilısu Barajı

Ceyhan Nehri (509)

Kandil Barajı → Sarıgüzel Barajı → Menzelet Barajı → Kılavuzlu Barajı → Sır Barajı → Berke Barajı → Aslantaş Barajı

Porsuk Çayı (448)

Porsuk Barajı

Delice Irmağı (426)

Zap Suyu (426)

Çoruh (410)

Güllübağ Barajı → Arkun Barajı → Yusufeli Barajı → Artvin Barajı → Deriner Barajı → Borçka Barajı → Muratlı Barajı

Gediz Nehri (401)

Demirköprü Barajı

Türkiye'deki sınıraşan akarsular

Afrin Çayı

Türkiye Türkiye → Suriye Suriye → Türkiye Türkiye

Aras

Türkiye Türkiye → Ermenistan Ermenistan → İran İran → Azerbaycan Azerbaycan

Arpaçay

Ermenistan Ermenistan → Türkiye Türkiye

Asi Nehri

Lübnan Lübnan → Suriye Suriye → Türkiye Türkiye

Çoruh

Türkiye Türkiye → Gürcistan Gürcistan

Dicle

Türkiye Türkiye → Suriye Suriye → Irak Irak

Fırat

Türkiye Türkiye → Suriye Suriye → Irak Irak

Hezil Çayı

Türkiye Türkiye → Irak Irak

Kocadere

Türkiye Türkiye → Bulgaristan Bulgaristan

Meriç

Bulgaristan Bulgaristan → Yunanistan Yunanistan → Türkiye Türkiye

Posof Çayı

Türkiye Türkiye → Gürcistan Gürcistan

Sarısu

Türkiye Türkiye → İran Iran

Sacır Çayı

Türkiye Türkiye → Suriye Suriye

Tunca

Bulgaristan Bulgaristan → Türkiye Türkiye

Zap Suyu

Türkiye Türkiye → Irak Irak

Türkiye'de sınır oluşturan akarsular

Akarsu Aras Arpaçay Meriç
Ülke Ermenistan Ermenistan Ermenistan Ermenistan Yunanistan Yunanistan

Resimler

Antik akarsular

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Akarsular: doğanın yaşam damarları". www.gazeteipekyol.com. 8 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2025. 
  2. ^ a b c "Die längsten Flüsse der Welt". deutsch.memphistours.com (Almanca). 8 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2025.