Halit Karsıalan

Tarihî önemi ve başarıları

I. Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine Kafkasya Cephesi'nde görev alan Halid Paşa, Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Ruslara bırakılan Kars, Ardahan ve Sarıkamış'ı geri almakla görevlendirildi. Dokuz günlük bir savaşın ardından 23 Aralık 1915 tarihinde Ardahan'a girmeyi başardı ve bu başarısı üzerine Binbaşı rütbesine terfi etti. 10 Mayıs 1917 tarihinde Garbi Dersim Komutanlığına atanan Halid Paşa, Dersimli süvari birlikleriyle Erzincan, Mamahatun ve Erzurum'u geri aldı. Kafkas İslam Ordusu'nun 3. Fırka Komutanı olarak Ahıska'yı kuşattı ve Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması üzerine Ardahan, Kars ve Sarıkamış'ı tahliye ederek Tortum'a çekildi. Ali Rıza Paşa Kabinesi döneminde 9. Kafkas Fırkası Komutanlığına atanan Halid Paşa, Ermenistan üzerine yapılan harekâttaki başarısı nedeniyle Miralay rütbesine yükseldi.

Türk Kurtuluş Savaşı'nın ilk yıllarında Kâzım Karabekir Paşa komutasındaki 15. Kolordu'da görev yapan Halid Paşa, 1920 yılının sonlarında Kars ve Sarıkamış'ı, 1921'de ise Ardahan'ı düşman işgallerinden kurtardı. Gümrü Antlaşması'nın imzalanmasından sonra Batı Cephesi'nde görevlendirilen Halid Paşa, Sakarya Meydan Muharebesi'nde 12. Grup Komutanlığı yaptı. Cephe gerisinde yüksek bir yere oturarak geri çekilen askerleri vuracağı mesajını vermesi ve bu uygulamayı bizzat gerçekleştirmesi nedeniyle 'Deli' lakabıyla anılmaya başlandı. Büyük Taarruz'da Kocaeli Grubu Komutanlığı yapan Halid Paşa, Yunan 11. Tümeni'ni ve Tümen Komutanı Tümgeneral Nikolaos Kladas'ı esir aldı. Büyük Taarruz sırasında Mirliva rütbesine terfi ederek Paşa oldu.

Eserleri ve mirası

İkinci Büyük Millet Meclisi'ne Ardahan Milletvekili olarak katılan Halid Paşa, 9 Şubat 1925 tarihinde Meclis koridorunda sırtından tabancayla vurularak yaralandı. Yaralı halde beş gün boyunca Millet Meclisi'nde tutulan ve hastaneye kaldırılmayan Halid Paşa, durumu ağırlaşınca 14 Şubat 1925 tarihinde Ankara'da hayatını kaybetti. TBMM'de işlenen ilk cinayetin kurbanı olan Halid Paşa'nın cenazesi, İstanbul'un Eyüp semtinde defnedildi. Mezarı, 1988 yılında Ankara'daki Devlet Mezarlığı'na taşındı.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
• Türkiye Cumhuriyeti (1923 – günümüz)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.