Simnan dilleri
Simnan dilleri
Coğrafi dağılımHazar Denizi'nin güneyi, Simnan eyaleti ve çevresi
SınıflandırmaHint-Avrupa dilleri
Alt bölümler

Simnan dilleri veya Komisenian dilleri, İran dillerinin kuzeybatı İran dilleri koluna bağlı bir diller grubudur. Simnan dilleri İran'ın kuzeyinde ve Hazar Denizi'nin güneyinde yer alan Simnan ilinde konuşulmaktadır.

Simnan dillerinin sınıflandırılmasına dair literatürde henüz ortak bir görüş birliğine varılmamıştır ancak coğrafi olarak ele alındığında Simnan dilleri şu şekildedir: Simnanca, Sengserce, Efterce, Lasgertçe, Sorheyce ve Biyabunekçe.

Gramer

Dilbilgisel cinsiyet

Simnan grubunda dilbilgisel cinsiyet; Zazaca ve Tatça ile benzer şekilde Simnanca, Sengserceve Müminabadca (Momenabadi) dillerinde görülen belirgin bir özelliktir. Dilbilgisel cinsiyet isimler, üçüncü tekil şahıs zamirleri ve fiil çekimleri dahil olmak üzere birçok yerde kendisini göstermektedir Gruba ait diller Simnanca ve Sengserce, Zazacaya benzer biçimde ergatiflik özelliği de taşımaktadır.

Sayılar

Simnan dilleri ve yakından ilişkili Zazaca ve Tatçada sayılar ve eski İran dilleri Avestaca ve Partça ile ilişkileri şu şekildedir:

bir iki üç dört beş altı yedi sekiz dokuz on yirmi
Avestaca aēva/aēvā (e./d.) dva hrī čahwar panca hšvaš hapta ašta nava dasa vīsati
Partça ēw dō hrē čafār panǰ šwah haft hašt nah das wist
Simnanca i/iya (e./d.) do heyra čār panǰ šaš haft hašt na das vist
Sorheyce i do heré čār panǰ šaš haft hašt na das vist
Lasgertçe i do heyré čār panǰ šaš haft hašt na das vist
Biyabunekçe i dū häirä čāhār pahānǰ šāš hāft hāšt nā dās vist
Zazaca žew/žû (e./d.) di hīrē čahār panǰ šaš hawt hašt naw das vist
Tatça iv/iva (e./d.) de here čö pinǰ šoš hoft hašt növ doh vist
Herzendi i de heri čö pinǰ šaš hoft hašt nov da vist
Kilitçe ivi dèv he čoy pinǰ šaš haft hašt nav dah vist

Kaynakça

  1. ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, (Ed.) (2017). "Komisenian". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. 
  2. ↑ Pierre Lecoq. 1989. "Les dialectes caspiens et les dialectes du nord-ouest de l'Iran," Compendium Linguarum Iranicarum. Ed. Rüdiger Schmitt. Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. Pages 296-314.
  3. ↑ Lecoq, Pierre (1989). "Les Dialectes Caspiens Et Les Dialectes Du Nord-ouest De L'iran". In Schmitt, Rüdiger (ed.). Compendium Linguarum Iranicarum (in French). Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. 307-311. 3-88226-413-6.
  4. ↑ Borjian, Habib (2026). Korangy, Alireza; Khoshsirat, Zia (Ed.). How Many Languages Are spoken in Semnan Area?: Typology and Origins of Komisenian Languages. Caspian Languages and Linguistics. Singapore: Springer Singapore. s. 23. 
  5. ↑ Rezapour, Ebrahim (2015). "Word order in Semnani language based on language typology". IQBQ. 6 (5): 169-190. 
  6. ↑ Borjian, H. (2021). Essays on Three Iranian Language Groups: Taleqani, Biabanaki, Komisenian (Vol. 99). ISD LLC.
  7. ↑ Lecoq, Pierre (1989). "Les Dialectes Caspiens Et Les Dialectes Du Nord-ouest De L'iran". In Schmitt, Rüdiger (ed.). Compendium Linguarum Iranicarum (in French). Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. 303, 308. 3-88226-413-6.
  8. ↑ Т. Н, Пахалина (1999). "Языки мира: Иранские языки. II. Северо-западные иранские языки" (PDF). Министерство науки и высшего образования Ро. 76, 155, 159, 162: РОССИЙСКАЯ АКАДЕМИЯ НАУК. 4 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Haziran 2026. 
  9. ↑ Paul, Ludwig (2009). "Zazaki". Windfuhr, Gernot (Ed.). The Iranian Languages. New York: Routledge. s. 554. ISBN 978-0-7007-1131-4. 
  10. ↑ Jackson, Abraham Valentine Williams (1892). An Avesta Grammar in Comparison With Sanskrit (İngilizce). Stuttgart: W. Kohlhammer. ss. 106-108. 
  11. ↑ Skjaervo, Prods Oktor (2009). "Middle West Iranian". Windfuhr, Gernot (Ed.). The Iranian Languages (İngilizce). New York: Routledge. s. 211. ISBN 978-0-7007-1131-4. 
  12. ↑ Yarshater, Ehsan (1970). "The Tati Dialects of Tārom". Boyce, Mary; Gershevitch, Ilya (Ed.). W. B. Henning Memorial Volume. Asia Major Library. Londra: Lund Humphries. s. 460. 
  13. ↑ کارنگ, عبدالعلی (1952). تاتی و هرزنی دو لهجه از زبان باستان آذربایجان [Tati, Harzani, two dialects from the ancient language of Azerbaijan] (Farsça). تبریز: چاپخانه‌ی شفق. s. 84. 
  14. ↑ Гасанов, Агамали (1966). О "тайном" Языке Жителей Села Килит Нахичеванской Асср [About The "Secret" Language Of The Residents Of The Village Of Kilit, Nakhchivan Assr] (Rusça). Baku: ИЗДАТЕЛЬСТВО АКАДЕМИИ НАУК АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ ССР. s. 91.