- Doğum
- 1572
- Vefat
- 27 Ocak 1635
- Alan
- Şairler, yazarlar ve âşıklar
- Dönem
- 14.–17. yüzyıl
- Doğum yeri
- Pasinler
- İlgili Türk devletleri
- Osmanlı Devleti
Hayatı
Nef'î, 1572 yılında Erzurum'un Hasankale kazasında dünyaya geldi. Asıl adı Ömer olan şairin babası, ülkesinin efradından Sipahi Mehmed Bey olarak anılan bir kişidir. Devrin kaynakları, doğum yeri nedeniyle kendisinden Erzenü'r-Rumî diye söz etmişlerdir. Küçük yaşlardan itibaren güçlü bir eğitim alan Nef'î, öğrenimine Hasankale'de başlamış ve daha sonra Erzurum'a gelerek devam ettirmiştir. Erzurum'da Türk edebiyatının ünlü eserlerini okuyan şair, Arapça ve Farsça dillerini de öğrenmiştir. Genç yaşında şiir yazmaya başlayan Nef'î'nin ilk mahlası Zarrî idi. 1585 yılında Erzurum defterdarı olan Gelibolulu Müverrih Ali, genç şairin şiirlerini beğenerek ona Nef'î mahlasını vermiştir.
Padişah I. Ahmet zamanında İstanbul'a gelen Nef'î, devlet hizmetine girdi ve bir süre farklı memurluklarda çalıştı. II. Osman ve IV. Murad dönemlerinde sarayla yakın bir ilişki kurarak yıldızı parladı. Hicivleri ile tanınan şair, yazdığı eserlerle dönemin birçok isminin nefretini ve öfkesini üzerine çekti. Maliki mezhebine mensup olduğunu belirten bir beyti nedeniyle yargılanmış, ancak mezhep yorumunu savunarak cezadan kurtulmuştur.
Tarihî önemi ve başarıları
Nef'î, 17. yüzyıl Türk şairleri arasında kaside alanında gerçek bir varlık göstermiştir. Gerek kendi zamanında gerekse sonraki yüzyıllarda kaside yazan bütün şairleri etkilemiş bir edebiyatçı ve hiciv üstadıdır. Hiciv edebiyatındaki başarısının yanı sıra övgü edebiyatıyla da göz doldurmuştur. Bugün divan edebiyatının en beğenilen kasidelerinden birçoğu onun eseridir. Yazdığı kasideler güçlü tekniği ve değişik ahengi ile fark yaratır. Kasidelerindeki aşırı süs ve abartılar bile, güzel ahengi sayesinde sunîlikten uzak doğal bir hava taşır.
Eserleri ve mirası
Nef'î'nin başlıca eserleri arasında hiciv şiirlerini topladığı Sihâm-ı Kazâ yer alır. Türkçe Dîvan ve Farsça Dîvan şairin diğer önemli eserleridir. Tuhfetü’l-uşşâk da Nef'î'nin kaleme aldığı diğer bir eserdir.
İlgili olaylar
IV. Murad, Nef'î'den bir daha hicviye yazmamasını rica etmiştir. Nef'î padişaha bu konuda söz verse de kalemini durduramamış ve Vezir Bayram Paşa hakkında bir hicviye kaleme almıştır. Bayram Paşa'nın isteği üzerine IV. Murad, Nef'î'nin idam edilmesini emretmiştir. Şair, 27 Ocak 1635 tarihinde sarayın odunluğunda kementle boğularak öldürülmüştür. Halk arasında, infaz sırasında mürekkep damlatan bir siyahiye 'Mübarek teriniz damladı efendim' demesi nedeniyle yaşama şansını kaybettiğine dair bir rivayet dolaşmaktadır.
Haritada ve ilgili kayıtlar
- Türk Dünyası Haritası’nda göster
- Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Nef'î» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: Nef'î (sürüm 37825781, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q3674672 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.