Nâbî

Hayatı

Yusuf Nâbi, 1642 yılında Urfa'da dünyaya gelmiş ve yokluk içinde geçen çocukluk yıllarının ardından yirmi dört yaşında İstanbul'a gitmiştir. İstanbul'da eğitimine devam ederek şiirleriyle tanınan şair, IV. Mehmed'in Edirne sarayına gidişinde padişahın maiyetinde yer almış ve av partilerine katılmıştır. 1672'deki Lehistan Seferi'nde bulunmuş ve Kamaniçe'nin fethi üzerine ilk müstakil eseri olan Fetihnâme-i Kamaniçe'yi kaleme almıştır. 1679'daki hac dönüşünde Mustafa Paşa'ya kethüda olan Nâbi, bu yolculuğunu Tuhfetü'l-Harameyn adlı eserinde anlatmıştır.

Halep'te yaklaşık yirmi beş yıl süren bir dönem geçiren şair, burada doğan oğlu Ebulhayr için 1701 yılında Hayriyye'yi nazmetmiştir. Halep Valisi Baltacı Mehmet Paşa'nın sadrazam olmasıyla İstanbul'a dönen Nâbi, darphane eminliği ve başmukabelecilik gibi görevlerde bulunmuştur. Yaşlılık döneminde İstanbul'da bulunan şair, Halep'ten döndükten iki yıl sonra 12 veya 13 Nisan 1712'de vefat etmiştir. Nâbi'nin kabri, Üsküdar'daki Karacaahmet Mezarlığı'nda Miskinler Tekkesi'ne giden yolun sol kenarında yer almaktadır.

Dönemi ve bağlam

Nâbi, Osmanlı Devleti'nin duraklama devrinde yaşamış ve idare ile toplumdaki bozukluklara şahitlik etmiştir. Çevresindeki olumsuzluklar onu didaktik şiir yazmaya yöneltmiş ve eserlerinde devlet, toplum ve sosyal hayatı eleştirmesine neden olmuştur. Şair, şiirin hayatın sorunlarından ve günlük yaşamdan izole edilmemesi gerektiğini savunmuş; eserlerinde nasihatlerde bulunarak çözümler üretmeye çalışmıştır. II. Süleyman ve II. Ahmed'in tahta çıkışlarına sessiz kalan Nâbi, II. Mustafa'nın cülusunu bir kasidesiyle tebrik etmiştir.

Eserleri ve mirası

Nâbi'nin bilinen eserleri arasında Hayr-âbâd, Hayriyye, Tuhfetü'l-Harameyn, Sûrnâme ve Fetihname-i Kamaniçe bulunmaktadır. Şiirlerinde halk deyişlerini kullanan Nâbi, yalın ve süssüz bir dil tercih ederek eserlerinin herkes tarafından anlaşılmasını hedeflemiştir. Mahlasının kökenini açıklayan beyitinde, Farsça 'yok' anlamına gelen Nâ ve bî kelimelerine atıfta bulunmuştur. Bazı kaynaklara göre güzel bir sese sahip olan şairin, Seyid Nuh ismiyle bilinen besteleri de mevcuttur.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.