Bahaeddin Ögel

Hayatı

Mehmet Bahaeddin Ögel, 21 Nisan 1923 tarihinde Elazığ'ın Çarşı mahallesinde dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Elazığ ve Malatya'da tamamladıktan sonra 1940 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi tarih bölümüne kayıt yaptırdı. Üniversite yıllarında Şemsettin Günaltay ve Afet İnan'ın Orta Asya Türk tarihi seminerlerine katılan Ögel, 1945 yılında mezun oldu. Mezuniyetinin ardından Millî Eğitim Bakanlığı tarafından Erzurum Lisesi'ne tarih-coğrafya öğretmeni olarak atandı.

1947 yılında Wolfram Eberhard'ın danışmanlığında doktora çalışmalarına başlayan Ögel, 1948 yılında Uygur Devletinin Kuruluşu başlıklı teziyle tarih doktoru unvanını aldı. 1949 yılında genel türk tarihi kürsüsüne asistan olarak atanan bilim insanı, İran'da dört ay süren araştırmalar yaptı ve aynı yıl burslu olarak Almanya'ya gönderildi. Liao Devrinden Önceki Kitanlar adlı çalışmasıyla 1957 yılında doçentliğe yükselen Ögel, Alexander Von Humbold Vakfı bursuyla 1959'da tekrar Almanya'ya gitti. 1961 yılında Tayvan Hükûmeti'nden davet alarak 1962-1964 yılları arasında Taipei'deki National Cheng-chi Üniversitesi'nde misafir öğretim üyesi olarak görev yaptı.

Tayvan dönüşünde Sino-Turcica başlıklı eserini tez olarak sunan Ögel, 1964 yılında profesör unvanını kazandı. Kariyerinin 42 yıllık akademik bölümünü Ankara Üniversitesi'nde geçiren tarihçi, Millî Eğitim Bakanlığı, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu ve Türk Tarih Kurumu gibi kurumlarda danışman, raportör, üye veya idareci olarak hizmet verdi. Almanca, İngilizce, Çince, Farsça, Rusça, Moğolca ve çağdaş Türk lehçelerini bilen Ögel, 7 Mart 1989 tarihinde Ankara'da akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetti.

Tarihî önemi ve başarıları

Bahaeddin Ögel, Orta Asya Türk tarihi ve Türk kültür tarihi alanlarında uzmanlaşmış önemli bir tarihçidir. Çin arşivlerinden faydalanarak Orta Asya Türk tarihi üzerine araştırmalar yapan sayılı tarihçiler arasında yer almaktadır. Alman ekolünü ve metotlarını Türk araştırmacılara tanıtmış, bu yöntemleri Türk metotlarıyla kaynaştırarak özgün bir araştırma yöntemi geliştirmiştir.

Türk tarihinin bütünlüğü, Türklerin göçebeliği ve Türk-Moğol meselesi gibi konularda çeşitli tezler ortaya koymuştur. Alanıyla ilgili 20 cilt kitap ve 120'den fazla makale kaleme almıştır. Almanya, İngiltere, İtalya, Danimarka, Macaristan, Avusturya, İran, Tayvan, Moğolistan, Türkmenistan, Tacikistan ve Azerbaycan gibi ülkelerde ilmî çalışmalar yürütmüştür.

Eserleri ve mirası

Ögel'in akademik çalışmaları arasında Erzurum Anıtlarında Altay-Türk Anıtlarının İzleri, İslamiyet’ten Önceki Türk Kültür Tarihi ve Sino-Turcica gibi önemli eserler bulunmaktadır. Türk Kültür Tarihine Giriş serisi kapsamında Türkler’de Köy ve Şehir Hayatı, Ziraat Kültürü, Ev Kültürü, Yemek Kültürü, Elbise ve Süslenme Kültürü, Tuğ ve Bayrak, Ordu, Ordugâh ve Otağ-Devlet, Devlet ve Ordu Mehteri ile Türk Halk Musikisi Aletler üzerine ciltler yayımlamıştır. Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi, Türk Mitolojisi, Hunlar, Göktürkler, Uygurlar ve 13. yy. Sonlarına Kadar Türklerde Devlet Anlayışı gibi çalışmalar da literatüre kazandırdığı diğer eserlerdir.

Türk Kültürünün Gelişme Çağları ve Türklerde Devlet Anlayışı gibi eserleri de farklı yayınevleri tarafından basılmıştır. Türk Milli Bütünlüğü İçerisinde Doğu Anadolu adlı çalışması da Ögel'in yayımlanan eserleri arasında yer almaktadır.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Türkiye Cumhuriyeti (1923 – günümüz)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.