Osman Turan

Hayatı

Babası Birinci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi'nde hayatını kaybeden Hasan Ağa'dır. İlkokul eğitimini Çaykara'da tamamlayan Turan, lise öğrenimine Trabzon'da başladı ancak bu eğitimini Ankara'da bitirdi. 1940 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nden mezun oldu. Ord. Prof. Dr. Fuad Köprülü'nün jüri başkanlığını yaptığı doktora tezini 'Oniki Hayvanlı Türk Takvimi' başlığıyla hazırlayarak akademik kariyerine adım attı.

1944 yılında doçentlik unvanını alan Turan, Türk-İslâm Tarihi dersleri vermeye başladı. 1948 ile 1950 yılları arasında Londra ve Paris'te araştırmalar yürüttü. 1951 yılında profesörlük kadrosuna yükseldi. 1954 senesinde Demokrat Parti Trabzon listesinden milletvekili seçilen Turan, 27 Mayıs 1960 tarihine kadar bu görevini sürdürdü. Darbe sonrasında Yassıada'da on yedi ay süreyle hapis yattı. 1964 yılında Adalet Partisi Genel Başkan Yardımcılığına seçildi ve 1965'te tekrar Trabzon milletvekili oldu. 1969 yılında siyasetten tamamen çekilen Turan, 1972'de profesörlükten emekli oldu. 17 Ocak 1978 tarihinde İstanbul'da vefat etti.

Tarihî önemi ve başarıları

Selçuklu İmparatorluğu üzerine gerçekleştirdiği detaylı incelemeler ve araştırmalarla tanınan Turan, bu alandaki çalışmalarını İslam Ansiklopedisi gibi kaynaklarda yayımlattı. Uluslararası tarih camiasında tanınan bir akademisyen olarak kabul gördü. İngilizce, Fransızca, Arapça ve Farsça dillerine hakim olan Turan, yakın çevresi tarafından sağlam karakteri, yüksek medeni cesareti ve geniş fikri ihata kabiliyeti ile tanımlanan bir ilim adamı olarak nitelendirildi. Türk Ocakları Genel Merkezi'nin Ankara'ya taşınması üzerine 1959'daki kurultayda genel başkanlık görevine seçildi. Türk Yurdu Mecmuası'nı yeni bir içerik ve ruhla yayımlayarak Türkiye'nin en çok okunan fikir dergisi haline getirdi.

Eserleri ve mirası

Moğollar zamanındaki Türkiye Selçukluları tarihine ilişkin 'Müsâmeretü'l-Ahbâr' adlı eseri tercüme etti. 'Türkiye Selçukluları Hakkında Resmi Vesikalar', 'Selçuklular Tarihi ve Türk - İslam Medeniyeti' ve 'Türk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi Tarihi' gibi önemli tarih çalışmaları yayımladı. Din, laiklik ve komünizm üzerine 'Türkiye'de Manevi Buhran Din ve Laiklik' ile 'Türkiye'de Komünizmin Kaynakları' gibi eserler de kaleme aldı. Vefatından sonra 'Makaleler' ve 'Kunlar ve Eski Türkler' adlı derleme eserleri yayımlandı. Ölümünün yirminci yılında Bahattin Yediyıldız, Fahri Unan ve Yücel Hacaloğlu editörlüğünde bir ilmi toplantı düzenlendi. Nurdan Demirci ve Ali Birinci gibi araştırmacılar tarafından hayatı ve eserleri üzerine biyografik çalışmalar yapıldı.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
• Türkiye Cumhuriyeti (1923 – günümüz)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.