Bilgi Merkezi / Rehber
Abdülaziz
Abdülaziz, Osmanlı İmparatorluğu'nun 32. padişahı ve 111. İslam halifesidir. 25 Haziran 1861'den 30 Mayıs 1876'ya kadar Osmanlı İmparatorluğu'nu yönetti.
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 8 Şubat 1830
- Vefat
- 4 Haziran 1876
- Alan
- Hükümdarlar
- Dönem
- 18.–19. yüzyıl
- Kabri / türbesi
- II. Mahmud Türbesi
- İlgili Türk devletleri
- Osmanlı Devleti
Hayatı
Abdülaziz, 8 Şubat 1830 tarihinde İstanbul'daki Eyüp Sarayı'nda dünyaya geldi. Babası II. Mahmud, annesi ise Çerkes asıllı Pertevniyal Sultan'dır. Osmanlı İmparatorluğu'nun 32. padişahı ve 111. İslam halifesi olan Abdülaziz, 25 Haziran 1861'den 30 Mayıs 1876'ya kadar tahtta kaldı. Güreş, cirit, av ve bilek güreşi gibi sporlara meraklı olan padişah, saltanatı boyunca sık sık yurt içi ve yurt dışı geziler düzenledi. I. Selim'den sonra Mısır'ı ziyaret eden ilk ve tek Osmanlı padişahı olma özelliğini taşır. 30 Mayıs 1876'da gerçekleşen bir hükûmet darbesiyle tahttan indirilen Abdülaziz, gözaltında tutulduğu Feriye Sarayı'nda 4 Haziran 1876'da bilekleri kesilmiş halde ölü bulundu. Ölümü resmi kayıtlarda intihar olarak geçse de, öldürüldüğüne dair iddialar tarihçiler arasında tartışma konusu olmaya devam etmektedir.
Tarihî önemi ve başarıları
Abdülaziz döneminde Osmanlı Donanması'nın modernizasyonuna büyük önem verildi ve Avrupa'dan alınan kredilerin çoğu bu alana harcandı. Yapılan yatırımlar sonucunda Osmanlı Donanması, gemi sayısı bakımından dünyanın en güçlü üç donanmasından biri haline geldi. Padişah, Batı Avrupa devletlerini ziyaret eden ilk ve tek Osmanlı hükümdarıdır. 1867 yılında III. Napolyon'un davetiyle Paris'teki sanat sergisine katılan Abdülaziz, İngiltere, Belçika, Almanya ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nu da ziyaret etti. Bu geziler sırasında İngiltere Kraliçesi Victoria, Belçika Kralı II. Leopold, Prusya Kralı I. Wilhelm ve Avusturya-Macaristan İmparatoru Franz Joseph gibi önemli devlet adamlarıyla görüşmeler gerçekleştirdi. Abdülaziz, Midhat Paşa ile iş birliği yaparak Lahsa Seferi'ni organize etti ve Arabistan'daki Lahsa bölgesi ile Katar'ı ele geçirdi. 1872'de Ahmed Muhtar Paşa komutasındaki orduyla Yemen'in dağlık kısımlarını ele geçirerek Yemen Vilayeti'ni kurdu. Mısır Hidivi İsmail Paşa ile ortak hareket ederek Sudan ve Doğu Afrika sahillerindeki geniş alanların Osmanlı denetimine girmesini sağladı.
Eserleri ve mirası
Saltanatı boyunca eğitim, hukuk ve idari alanlarda birçok yenilik hayata geçirildi. 1863'te ilk posta pulu basıldı ve Bank-ı Osmani-i Şahane açıldı. 1864'te Vilayet Nizamnamesi ile yeni idari yapı oluşturulurken, Osmanlı Donanması'na ilk zırhlı savaş gemisi katıldı. 1869'da Mecelle yayınlanırken, 1870'te Dârülmuallimât (Kız Öğretmen Okulu) açıldı. 1871'de belediyeye bağlı ilk modern İtfaiye teşkilâtı kuruldu ve 1873'te Darüşşafaka hizmete girdi. Ancak aşırı borçlanma politikaları ve mali hatalar nedeniyle devlet ekonomisi çöküşe sürüklendi. 1875'te çıkarılan Ramazan Kararnamesi ile Osmanlı Devleti iflasını ilan etmek zorunda kaldı. Abdülaziz'in mali ve siyasi hataları, sonraki dönemlerde yaşanacak toprak kayıplarının ve ekonomik bunalımların zeminini hazırladı.
Haritada ve ilgili kayıtlar
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Abdülaziz» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: Abdülaziz (sürüm 37908928, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q151500 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.