Bilgi Merkezi / Rehber
III. Selim
III. Selim, divan edebiyatındaki mahlasıyla İlhamî, 28. Osmanlı padişahı ve 107. İslam halifesidir.
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 24 Aralık 1761
- Vefat
- 29 Temmuz 1808
- Alan
- Hükümdarlar
- Dönem
- 18.–19. yüzyıl
- Kabri / türbesi
- III. Mustafa Türbesi
- İlgili Türk devletleri
- Osmanlı Devleti
Hayatı
III. Selim, 24 Aralık 1761 tarihinde babası III. Mustafa'nın saltanatı döneminde dünyaya geldi. Babasının 21 Ocak 1774'teki vefatı üzerine amcası I. Abdülhamid tahta çıktı ve şehzade Selim'e kafes hayatı yaşatmasına rağmen iyi bir eğitim almasını sağladı. Selim, bu dönemde müzik ve edebiyatla ilgilendi, divan edebiyatında İlhamî mahlasını kullandı ve Fransa Kralı XVI. Louis ile mektuplaştı. I. Abdülhamid'in 7 Nisan 1789'da ölümüyle tahta çıkan III. Selim, Fransız İhtilali'nin eşiğinde Osmanlı Devleti'nin 28. padişahı ve 107. İslam halifesi oldu.
1807 yılında Nizam-ı Cedid ordusunun kaldırılmasını isteyen yeniçeriler, Kabakçı Mustafa önderliğinde ayaklandı. Ayaklanma sonucunda Nizam-ı Cedid ordusunu dağıtmak ve 29 Mayıs 1807'de tahttan çekilmek zorunda kalan III. Selim, yerine geçen IV. Mustafa tarafından tekrar kafese gönderildi. Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşa'nın onu tekrar tahta çıkarmak amacıyla saraya yaklaştığı 28 Temmuz 1808 tarihinde, IV. Mustafa'nın emriyle boğdurularak öldürüldü. Cenazesi, Laleli Camii avlusunda babasının medfun bulunduğu III. Mustafa Türbesi'ne defnedildi.
Tarihî önemi ve başarıları
III. Selim, tahta çıktığında Osmanlı Devleti hem Avusturya hem de Rusya ile savaş halindeydi. Bu barış ortamı, padişahın uzun süredir planladığı askeri yenilikleri hayata geçirmesine olanak tanıdı. 1793 yılında batılı tarzda ilk ordu olan Nizam-ı Cedid kuruldu ve masraflarını karşılamak için İrad-ı Cedid hazinesi oluşturuldu.
Askeri alanda subay yetiştirmeye önem verildi ve Yeniçeriler ile Tımarlı Sipahilerin ıslahı için 72 maddelik bir ferman yayınlandı. Askeri okullarda ilk kez Fransızca eğitimi başlatıldı ve Osmanlı'nın ilk resmi yabancı dili Fransızca olarak belirlendi. 1790'da Tophane'de bir okul, 1792'de Halıcıoğlu'nda bir Humbaracı ocağı kuruldu ve Mühendishane-i Sultani buraya taşındı. 1800 yılında Mühendishane-i Fünun-i Berrî-i Hümayun kurulurken, Tersane Mühendishanesi'ne gemi inşaat bölümü eklendi ve 1805'te bu okul iki ana bölüme ayrıldı.
Dönemi ve bağlam
III. Selim döneminde Osmanlı-Rus ilişkileri dalgalı bir seyir izledi. 1787-1792 savaşları sonunda Kırım'ın Rusya egemenliğine geçişi kabul edilirken, 1805'te imzalanan dostluk antlaşması kısa sürdü. Rusya'nın Eflak ve Boğdan'a girmesi üzerine 22 Aralık 1805'te boğazlar kapatıldı ve Rusya'ya savaş ilan edildi. 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı, III. Selim'in tahttan indirildiği sırada devam etmekteydi.
Fransa ile olan geleneksel dostluk, Napolyon Bonapart'ın 1798'de Mısır'ı işgal etmesiyle bozuldu. Osmanlı Devleti, İngilizlerin yardımıyla Mısır'ı savundu ve 1801 El-Ariş Antlaşması ile Fransa Mısır'dan çekildi. Birleşik Krallık donanmasının 1807'de Çanakkale'yi geçmesi üzerine İstanbul'un savunması güçlendirildi ve şehrin bombardıman tehlikesi atlatıldı.
Yenilikler, yeniçeriler, ulema ve ayanlar arasında huzursuzluk yarattı. 1805'teki Selimiye Camii Vakası gibi olaylar, Nizam-ı Cedid'e yönelik muhalefetin çatışma boyutuna ulaştığını gösterdi. Bu dönem, III. Ahmed'den itibaren süregelen değişim sürecinin köklü değişikliklerle taçlandığı ancak iç muhalefetin yoğunlaştığı bir geçiş dönemi olarak değerlendirilir.
Haritada ve ilgili kayıtlar
- Türk Dünyası Haritası’nda göster
- Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «III. Selim» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: III. Selim (sürüm 38288829, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q199633 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.