II. Mahmud

Tarihî önemi ve başarıları

II. Mahmud, 30. Osmanlı padişahı ve 109. İslam halifesi olarak yaklaşık 31 yıl boyunca Osmanlı İmparatorluğu'na hükmetti. Saltanatı boyunca devletin idari, askeri ve toplumsal yapısında köklü dönüşümlere yol açan reform programları yürüttü. Merkeziyetçi idari yapıyı güçlendirmek amacıyla Dîvân-ı Hümâyun'u kaldırarak yerine Avrupa tarzı nezaretleri kurdu. Mülkiyet hakkını güvence altına almak için müsadere sistemini büyük ölçüde kaldırdı ve İstanbul'da ilköğretimi zorunlu hale getirdi. Avrupa'ya ilk kez öğrenci gönderilmesi, ilk resmî gazetenin yayımı ve ilk modern nüfus sayımı gibi kurumsal adımları hayata geçirdi.

1826 yılında Yeniçeri Ocağı'nı kaldırarak yerine modern tarzda eğitim alan Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye ordusunu kurdu. Kılık-kıyafet düzenlemeleri kapsamında fesi getirdi ve sakal tıraşı düzenlemesi yaptı. Bu uygulamalar muhalif çevreler tarafından tepkiyle karşılanarak kendisinin 'Gâvur Padişah' olarak anılmasına neden oldu. Osman Gazi ve Sultan İbrahim'den sonra Osmanlı Hanedanı'nın üçüncü ve son soy atasıdır; son altı padişahın ikisi onun oğlu, dördü ise torunudur.

Dönemi ve bağlam

Hükümdarlığı, devlet otoritesini taşrada yeniden tesis etmek amacıyla ayanlarla imzalanan Sened-i İttifak ile başladı. Alemdar Mustafa Paşa'nın öldürülmesinin ardından ayanlara karşı esaslı bir harekete geçerek Rumeli ve Anadolu'da devlet otoritesini kurmayı başardı. Sırp İsyanı'nı bastırmak için görevlendirilen Hurşit Ahmet Paşa komutasındaki ordu, 30 Ekim 1813'te Belgrad'a girerek isyanı sona erdirdi. 1821-1823 yılları arasında İran ile yaşanan savaş, Erzurum Antlaşması ile sonuçlandı ve İran eski sınırlarına çekilmeyi kabul etti.

Dış politikada Yunan İsyanı, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı ve Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın isyanı gibi krizlerle mücadele etti. 1827'deki Navarin faciasında Osmanlı donanması, İngiliz-Fransız-Rus müttefik donanması tarafından imha edildi. Siyasi krizlerde destek bulabilmek adına İngiltere ile Baltalimanı Ticaret Antlaşması'nı imzaladı. Ölümünden kısa bir süre sonra ilan edilecek olan Tanzimat Fermanı'nın kurumsal ve hukuki zeminini hazırladı.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.