Nedîm

Nedîm, Divan Edebiyatı eserleri veren Türk bir şairdi.

Son gözden geçirme: 22.10.2026

Doğum: 1681
Vefat: 28 Ekim 1730
Alan: Şairler, yazarlar ve âşıklar
Dönem: 18.–19. yüzyıl
Kabri / türbesi: Karacaahmet Mezarlığı
İlgili Türk devletleri: Osmanlı Devleti

Hayatı

Nedîm, asıl adı Ahmed olan ve 1681 yılında İstanbul'da dünyaya gelen bir Divan Edebiyatı şairidir. Babası Mehmed Efendi, Sultan İbrahim döneminde kazaskerlik görevinde bulunmuştur. Küçük yaşlarda medrese eğitimi alan Nedîm, burada Arapça ve Farsça öğrenmiş, ardından fıkıh eğitimi almıştır.

Şair olarak tanınma amacıyla Osmanlı Sadrazamı Çorlulu Ali Paşa'ya kasideler yazmıştır. Damat İbrahim Paşa'nın himayesinde, Lâle Devri'nin estetik ve eğlence anlayışını yansıtan eserlerini ortaya koymuştur.

Nedîm, 30 Ekim 1730 tarihinde İstanbul'da vefat etmiştir. Ölümü, Patrona Halil İsyanı sırasında gerçekleşmiş olup, ölüm nedeni hakkında çeşitli rivayetler mevcuttur. Râmiz Tezkiresi'nde vehim hastalığından, Kemiksiz-zâde Safvet'in eserinde içki alışkanlığından, Müstakim-zâde'nin kaydında ise isyankârlardan kaçarken Beşiktaş'taki evinin çatısından düşerek öldüğü belirtilmiştir. Şairin mezarı, Üsküdar'daki Karacaahmet Mezarlığı'nda bulunmaktadır.

Tarihî önemi ve başarıları

Nedîm, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1718-1730 yılları arasındaki Lâle Devri'nde şöhret kazanmıştır. Hayatı ve eserleriyle Lâle Devri ruhunun en önemli temsilcisi olarak kabul edilmektedir. Gerek yaşam tarzı gerekse şiirleriyle devrin sanat ve eğlence eğilimlerini yansıtan önemli bir figürdür.

Yaşadığı dönemde kendisinden daha meşhur şairler bulunsa da, günümüzde Divan edebiyatının en önemli şairlerinden biri olarak görülmektedir. Sağlığında büyük takdir görmemiş, 'Reîs-i Şâirân' unvanı III. Ahmet tarafından Osmanzâde Tâib'e verilmiştir.

Eserleri ve mirası

Nedîm'in eserleri 'Nedîm Dîvânı' adı altında toplanmıştır. Bu dîvânın bilinen en eski nüshası, tahmini H. 1149 (M. 1737) yılına ait olup Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi'nde kayıtlıdır. Şairin ayrıca Sahaifü'l-Ahbar ve Aynî Tarihi adlı çeviri eserleri de bulunmaktadır.

Kasidelerinde ve tebrik şiirlerinde çağdaşlarının kalıp ve imgelerini kullanan Nedîm, şarkı ve gazellerinde dil ve içerik bakımından yenilikçi bir yol izlemiştir. İstanbul şehrini şiirlerinde matla olarak kullanması ve somut ifadelerle dönemin mekân, moda ve kıyafetlerine temas etmesi öne çıkan özelliklerindendir. Divan şiirinin katı kurallarına uymakla birlikte, bazı eserlerinde aruz yerine hece ölçüsü kullanmıştır.

Şiirlerinde genellikle zevk, aşk ve şarap kavramlarını işlemiş, devlet büyüklerine kasideler sunmuştur. Çağının bayramları, helva sohbetleri, düğünler ve şehzade doğumları gibi olayları tarih düşürmelerine vesile kılmıştır. Divan edebiyatındaki soyut sevgili ve mekân anlayışını, beşeri aşkı anlatan somut bir yapıya dönüştürmüştür.

Haritada ve ilgili kayıtlar

Türk Dünyası Haritası’nda göster
Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.

Bu sayfa, Vikipedi'deki «Nedîm» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.

Kaynaklar

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.