İçeriğe geç
24 Ekim 2026, CumartesiTarihe vefa, kültüre emanet.

Bilgi Merkezi / Rehber

Rauf Orbay

Hüseyin Rauf Orbay (d. 27 Temmuz 1881, İstanbul - ö. 16 Temmuz 1964, İstanbul), Türk asker, siyasetçi.

Son gözden geçirme: 22.10.2026

Doğum
27 Temmuz 1881
Vefat
16 Temmuz 1964
Alan
Devlet adamları
Dönem
20.–21. yüzyıl
Kabri / türbesi
Sahrayıcedid Mezarlığı
İlgili Türk devletleri
Osmanlı Devleti, Türkiye Cumhuriyeti

Hayatı

Rauf Orbay
Görsel: Rol Agency · Wikimedia Commons · Public domain

Hüseyin Rauf Orbay, 27 Temmuz 1881 tarihinde İstanbul'un Cibali semtinde dünyaya geldi. Babası Abhaz kökenli Bahriye Birinci Feriki Mehmet Muzaffer Paşa, annesi ise Hayriye Rüveyde Hanım'dır. Orta öğrenimini Trablus Askeri Rüşdiyesi'nde tamamladıktan sonra İstanbul'a dönen Orbay, 29 Mart 1899'da Heybeliada Bahriye Okulu'ndan mezun olarak deniz kuvvetlerine katıldı.

Askeri kariyerine güverte mühendisi rütbesiyle başlayan Orbay, çeşitli rütbelerde yükseldi ve 1905-1911 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Almanya'da gemi satın alma ve inceleme görevlerinde bulundu. 1907'de Hareket Ordusu'nun faaliyetlerine katılarak Mustafa Kemal ve İsmet Bey ile tanıştı. 25 Mayıs 1909'da Hamidiye Gemisi komutanlığına atanan Orbay, Balkan Savaşları sırasında bu kruvazörün komutanı olarak görev yaptı.

Tarihî önemi ve başarıları

I. Balkan Savaşı sırasında Yunan donanmasının Çanakkale ablukasını kıran Hamidiye kruvazörüyle tarihin ilk korsan kruvazör harekâtını gerçekleştirdi. 7 ay 24 gün süren bu harekât boyunca Akdeniz ve zaman zaman Kızıldeniz'de düşman gemilerini batıran Orbay, kamuoyunda 'Hamidiye Kahramanı' olarak tanındı.

I. Dünya Savaşı'nda Teşkilat-ı Mahsusa görevlisi olarak İran ve Irak'ta bulundu, Kerkük'te yarbaylığa yükseldi ve Deniz Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı görevini üstlendi. Savaşın sonunda Ahmet İzzet Paşa kabinesinde Bahriye Nazırı olarak görev yapan Orbay, Osmanlı Devleti adına Mondros Mütarekesi'ni imzaladı. Bahriye Nazırlığı, onun son askeri görevi oldu.

Dönemi ve bağlam

Millî Mücadele'ye katılmak üzere 8 Haziran 1919'da Ankara'ya ulaşan Orbay, Amasya Genelgesi'ni imzalayan heyette yer aldı. Erzurum ve Sivas Kongrelerinde Heyet-i Temsiliye adına görevler üstlendi ve Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda Felah-ı Vatan grubunun kurulmasına önderlik etti.

12 Temmuz 1922-4 Ağustos 1923 tarihleri arasında Türkiye'nin üçüncü başbakanı olarak İcra Vekilleri Heyeti Başkanlığı görevini yürüttü. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucuları arasında yer aldı ve İzmir Suikastı davasında yargılanarak on yıl hapse mahkûm edildi.

Eserleri ve mirası

1933'te çıkan af kanunundan yararlanmayı reddeden Orbay, 1935'te yurda döndü ve 1939'da Kastamonu milletvekili olarak siyasete geri döndü. II. Dünya Savaşı sırasında 1942-1944 yılları arasında Londra Büyükelçiliği görevini yürüttü. Siyasi hatıraları Feridun Kandemir tarafından derlenerek 'Cehennem Değirmeni' ve 'Siyasi Hatıralar' gibi eserlerle yayımlandı. 16 Temmuz 1964'te İstanbul'da vefat eden Orbay, Erenköy'deki Sahrayıcedid Mezarlığı'na defnedildi.

Haritada ve ilgili kayıtlar

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.

Bu sayfa, Vikipedi'deki «Rauf Orbay» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.

Kaynaklar

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.

Bağışlarınız İçin

Hesap sahibi: Türk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı

T.C. Ziraat Bankası

TR49 0001 0012 6298 0865 4750 01