Bilgi Merkezi / Rehber
Rauf Orbay
Hüseyin Rauf Orbay (d. 27 Temmuz 1881, İstanbul - ö. 16 Temmuz 1964, İstanbul), Türk asker, siyasetçi.
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 27 Temmuz 1881
- Vefat
- 16 Temmuz 1964
- Alan
- Devlet adamları
- Dönem
- 20.–21. yüzyıl
- Kabri / türbesi
- Sahrayıcedid Mezarlığı
- İlgili Türk devletleri
- Osmanlı Devleti, Türkiye Cumhuriyeti
Hayatı

Hüseyin Rauf Orbay, 27 Temmuz 1881 tarihinde İstanbul'un Cibali semtinde dünyaya geldi. Babası Abhaz kökenli Bahriye Birinci Feriki Mehmet Muzaffer Paşa, annesi ise Hayriye Rüveyde Hanım'dır. Orta öğrenimini Trablus Askeri Rüşdiyesi'nde tamamladıktan sonra İstanbul'a dönen Orbay, 29 Mart 1899'da Heybeliada Bahriye Okulu'ndan mezun olarak deniz kuvvetlerine katıldı.
Askeri kariyerine güverte mühendisi rütbesiyle başlayan Orbay, çeşitli rütbelerde yükseldi ve 1905-1911 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Almanya'da gemi satın alma ve inceleme görevlerinde bulundu. 1907'de Hareket Ordusu'nun faaliyetlerine katılarak Mustafa Kemal ve İsmet Bey ile tanıştı. 25 Mayıs 1909'da Hamidiye Gemisi komutanlığına atanan Orbay, Balkan Savaşları sırasında bu kruvazörün komutanı olarak görev yaptı.
Tarihî önemi ve başarıları
I. Balkan Savaşı sırasında Yunan donanmasının Çanakkale ablukasını kıran Hamidiye kruvazörüyle tarihin ilk korsan kruvazör harekâtını gerçekleştirdi. 7 ay 24 gün süren bu harekât boyunca Akdeniz ve zaman zaman Kızıldeniz'de düşman gemilerini batıran Orbay, kamuoyunda 'Hamidiye Kahramanı' olarak tanındı.
I. Dünya Savaşı'nda Teşkilat-ı Mahsusa görevlisi olarak İran ve Irak'ta bulundu, Kerkük'te yarbaylığa yükseldi ve Deniz Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı görevini üstlendi. Savaşın sonunda Ahmet İzzet Paşa kabinesinde Bahriye Nazırı olarak görev yapan Orbay, Osmanlı Devleti adına Mondros Mütarekesi'ni imzaladı. Bahriye Nazırlığı, onun son askeri görevi oldu.
Dönemi ve bağlam
Millî Mücadele'ye katılmak üzere 8 Haziran 1919'da Ankara'ya ulaşan Orbay, Amasya Genelgesi'ni imzalayan heyette yer aldı. Erzurum ve Sivas Kongrelerinde Heyet-i Temsiliye adına görevler üstlendi ve Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda Felah-ı Vatan grubunun kurulmasına önderlik etti.
12 Temmuz 1922-4 Ağustos 1923 tarihleri arasında Türkiye'nin üçüncü başbakanı olarak İcra Vekilleri Heyeti Başkanlığı görevini yürüttü. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucuları arasında yer aldı ve İzmir Suikastı davasında yargılanarak on yıl hapse mahkûm edildi.
Eserleri ve mirası
1933'te çıkan af kanunundan yararlanmayı reddeden Orbay, 1935'te yurda döndü ve 1939'da Kastamonu milletvekili olarak siyasete geri döndü. II. Dünya Savaşı sırasında 1942-1944 yılları arasında Londra Büyükelçiliği görevini yürüttü. Siyasi hatıraları Feridun Kandemir tarafından derlenerek 'Cehennem Değirmeni' ve 'Siyasi Hatıralar' gibi eserlerle yayımlandı. 16 Temmuz 1964'te İstanbul'da vefat eden Orbay, Erenköy'deki Sahrayıcedid Mezarlığı'na defnedildi.
Haritada ve ilgili kayıtlar
- Türk Dünyası Haritası’nda göster
- Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
- Türkiye Cumhuriyeti (1923 – günümüz)
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Rauf Orbay» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: Rauf Orbay (sürüm 38241385, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q282179 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.