Ziya Gökalp

Tarihî önemi ve başarıları

Ziya Gökalp, Türkçülüğün babası olarak anılan önemli bir sosyolog, şair ve siyasetçidir. İstanbul Üniversitesi'nde ilk sosyoloji profesörü olarak görev yaparak toplumbilim disiplinini üniversite eğitimine kazandırdı. Türk Ocağı'nın kurucuları arasında yer aldı ve Türk Yurdu dergisinin yönetim kurulunda uzun süre görev yaptı. Millî edebiyatın kurulması ve gelişmesinde öncü bir rol üstlendi. Mustafa Kemal Atatürk, fikirlerinin babası olarak Ziya Gökalp'i nitelendirmiştir.

Eserleri ve mirası

Gökalp, 1914'te Kızıl Elma, 1918'de Türkleşmek, İslâmlaşmak, Muasırlaşmak ve Yeni Hayat adlı eserlerini yayımladı. 1923 yılında en bilinen eseri olan Türkçülüğün Esasları'nı neşretti. Malta sürgününde ailesiyle yaptığı yazışmalar, Limni ve Malta Mektupları adıyla kitaplaştırıldı. Diyarbakır'da Küçük Mecmua dergisini çıkardı ve burada millet kavramı üzerine yazılar kaleme aldı. Eski Türklerin demokrat ve feminist özellikler taşıdığını, Türk tanrısının barış tanrısı olduğunu savundu.

Dönemi ve bağlam

Osmanlı Devleti'nin parçalanma sürecinde yeni bir ulusal kimlik arayışına girdi. Türk toplumunun kendi değerleri ile Batı'dan alınan bazı unsurları sentezlemeyi hedefledi. Toplumsal modelini Émile Durkheim'in dayanışmacılık teorisi üzerine kurdu. Liberalizm ve Marksizm'e karşı mesleki örgütlerin dayanışmasını temel alan solidarizmi benimsedi. Saray edebiyatına karşılık halk edebiyatını savundu ve pozitif bilim anlayışını destekledi.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
• Türkiye Cumhuriyeti (1923 – günümüz)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.