Afet İnan

Afet İnan, Türk sosyolog, tarihçi ve akademisyendir.

Son gözden geçirme: 22.10.2026

Doğum: 29 Kasım 1908
Vefat: 8 Haziran 1985
Alan: Bilim ve kültür insanları
Dönem: 20.–21. yüzyıl
Kabri / türbesi: Cebeci Asri Mezarlığı
İlgili Türk devletleri: Osmanlı Devleti, Türkiye Cumhuriyeti

Hayatı

Afet İnan, 30 Ekim 1908 tarihinde Makedonya'nın Doyran kasabasında dünyaya geldi. Babası orman memuru İsmail Hakkı Uzmay, annesi ise Doyran Müderrisi Emrullah Efendi'nin torunu olan Şehzane Hanım'dır. Ailesi Balkan Savaşları sonrasında Anadolu'ya göç etmiş, İnan ilköğrenimine Eskişehir'in Mihalıççık ilçesinde başlamıştır. Annesini 1915 yılında verem hastalığı nedeniyle kaybeden İnan, eğitimini Ankara ve Biga'da sürdürerek 1920'de ilkokul diplomasını almıştır. 1922'de Elmalı'da öğretmenlik ehliyeti alıp başöğretmen olarak atanan İnan, 1925'te Bursa Kız Muallim Mektebi'ni bitirerek İzmir'de Redd-i İlhak İlkokulu'nda göreve başlamıştır.

İzmir'de görev yaptığı sırada bir çay ziyaretinde Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk ile tanışan İnan, ailesinin Selanik Doyranlı olması nedeniyle Atatürk'ün ilgisini çekmiştir. Atatürk'ün desteğiyle öğrenimine devam eden İnan, Fransızca öğrenmek için İsviçre'nin Lozan şehrine gönderilmiş ve 1927'de yurda dönmüştür. Yurda dönüşünde Notre Dame de Sion Fransız Lisesi'nde okuyan İnan, tarih ve yurt bilgisi öğretmeni olarak Ankara Musiki Muallim Mektebi'ne atanmıştır. 1950'de profesör olan İnan, 1977'de emekli olmuş ve 8 Haziran 1985'te Ankara'da vefat etmiştir.

Tarihî önemi ve başarıları

Afet İnan, Cumhuriyet döneminin yeni tarih anlayışının temellerinin atılmasında ve kadın kimliğinin kurgulanmasında ideolojik bir rol üstlenmiştir. Atatürk'ün isteğiyle 1930'da Türk kadınlarının seçim haklarına ilişkin ilk konferansını Türk Ocağı'nda vermiştir. Türk Tarih Tezi'nin ortaya konmasında öncü tarihçilerden biri olmuş ve Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti'nin kurucu üyeleri arasında yer almıştır. Türk Tarih Kurumu adını alan bu kurumda 1935-1952 ve 1957-1958 yılları arasında başkanlık görevini yürütmüştür.

Eserleri ve mirası

Afet İnan, Türk medeniyeti ve devrim tarihine ait yaklaşık 50 kitap ile çok sayıda makale kaleme almıştır. Liselerde ders kitabı olarak okutulan 'Türk Tarihinin Ana Hatları' adlı eserin yazımında heyet üyesi olarak yer almıştır. Atatürk'ün yetersiz bulduğu yurt bilgisi kitabı yerine, Fransızca bir eserden çeviriler yaparak 'Vatandaş için medenî bilgiler' kitabının oluşumuna katkı sağlamıştır. Cenevre'de 'Türk Osmanlı devrinin ekonomik tarihi' ve 'Türk halkının ve Türk tarihinin antropolojik karakteri üzerine' başlıklı tezleri hazırlamıştır. Diğer önemli eserleri arasında 'Medeni Bilgiler ve M.Kemal Atatürk'ün El Yazıları', 'Türkiye Halkının Antropolojik Karakterleri ve Türkiye Tarihi' ve 'Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler' bulunmaktadır. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Türk devrim tarihi kürsüsünü kurmuş ve bu alanda uzun yıllar ders vermiştir.

Haritada ve ilgili kayıtlar

Türk Dünyası Haritası’nda göster
Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
Türkiye Cumhuriyeti (1923 – günümüz)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.

Bu sayfa, Vikipedi'deki «Afet İnan» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.

Kaynaklar

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.