Şevket Aziz Kansu

Hayatı

Şevket Aziz Kansu, 1903 yılında Edirne'de dünyaya geldi. Babası doktor Aziz Emin Bey, annesi ise Emine Hanım'dır. Dört çocuklu ailenin en küçük ferdi olan Kansu, ilk öğreniminin ardından Edirne Lisesi'ni tamamladı. İstanbul'daki Darülfünun Tıp Fakültesi'nde eğitim görerek 1923 yılında mezun oldu. Stajını tıp mektebi hastanesi ve Gülhane hastanesinde tamamlayan Kansu, mecburi hizmetini Ankara'nın Balâ ilçesinde hükûmet tabibi olarak yerine getirdi. 1924-1926 yılları arasında Darülfünun Tıp Fakültesi iç hastalıkları kliniğinde asistanlık yaptı.

Cumhuriyetin Avrupa'da yüksek eğitim için açtığı ilk yarışma sınavını kazanarak Fransa'ya gitti. 1927-1929 yılları arasında Paris'te Tıp ve Antropoloji ihtisası yaptı. Sorbonne Üniversitesi Yüksek Etüdler Okulu Broca Antropoloji Laboratuvarında George Papillaut'nun yanında çalıştı. Yeni Kaledonyalı ve Afrikalıların kafataslarını incelediği teziyle Antropoloji okulundan diploma aldı. Tezi, Revue anthropologique dergisinde Neo-Kaledonyalılar ve Afrikalı Zenciler Üzerine Morfolojik Çalışma başlığıyla yayımlandı. Türkiye'ye dönüşünde önce iç hastalıkları uzmanı oldu, ardından 1929'da açılan sınavla Antropoloji doçenti unvanını kazandı.

Tarihî önemi ve başarıları

1932'deki birinci Türk Tarih Kongresi'nde sunduğu bildiriyle Türk insanının gelişmişlik düzeyini Fransız insanıyla eşdeğer gösteren ölçümler paylaştı. Bu çalışmalarıyla Batı literatüründeki Türkler'e yönelik olumsuz söylemleri çürüttü ve Atatürk tarafından Türk Tarih Kurumu asıl üyeliğine seçildi. 1934 yılında profesör, 1944 yılında ise ordinaryüs profesör unvanlarını aldı. 1935'te Atatürk'ün isteğiyle Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Antropoloji Profesörü olarak atandı. 1946'da yeniden yapılandırılan Ankara Üniversitesi'nin kurucu rektörü oldu. 1948'deki profesörlerin tasfiyesi sürecinde meslektaşlarına sahip çıktığı için görevinden ayrılmak zorunda kaldı. 1962-1973 yılları arasında Türk Tarih Kurumu başkanlığı görevini yürüttü ve 1973'te emekli oldu.

Eserleri ve mirası

Şevket Aziz Kansu, Türkiye'de antropoloji biliminin kurumsallaşmasına öncülük eden önemli bir bilim insanıdır. Antropometri Tetkikleri Rehberi, Prehistorya araştırmaları Rehberi ve Türk Antropoloji Enstitüsü Tarihçesi gibi eserler kaleme aldı. Etiyokuşu Hafriyat raporu, İnsanlığın Kaynakları ve ilk Medeniyetler ve Rassengeschichte der Türkei diğer önemli çalışmaları arasındadır. Anadolu'nun paleo-etnolojisi ve proto-türklerin iskânı üzerine yaptığı araştırmalarla alana katkı sağladı. 10 Nisan 1983 tarihinde Ankara'da vefat etti.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
• Türkiye Cumhuriyeti (1923 – günümüz)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.