Bilgi Merkezi / Rehber
Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa
Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde 4 kez sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 1832
- Vefat
- 14 Kasım 1913
- Alan
- Devlet adamları
- Dönem
- 20.–21. yüzyıl
- Kabri / türbesi
- Arabahmet Camii
- İlgili Türk devletleri
- Osmanlı Devleti
Hayatı
Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa, doğum tarihi kaynaklarda 1832 veya 1833 olarak geçen, Lefkoşa'da dünyaya gelen bir Osmanlı devlet adamıdır. Babası Lefkoşa'ya bağlı Gâziler köyünden topçu yüzbaşı Sâlih Ağa, annesi ise Kıbrıslı bir aileden olan Pembe Hanım'dır. On üç yaşına kadar Kıbrıs'ta eğitim gören Paşa; Arapça, Farsça, Fransızca ve Rumca öğrendikten sonra 1845'te Mısır'a götürülmüş ve Elsine Medresesi'nde öğrenim görmüştür. Medresenin Harbiye Mektebi'ne dönüşmesiyle askeri bilimler üzerine eğitim alan Kâmil Paşa, okulunu süvari mülâzımı rütbesiyle tamamlamıştır. Öğrenimi sırasında Mısır Hıdivi Abbas Paşa'nın hizmetine girmiş, 1851'de İngiltere'yi ziyaret ederek İngilizce öğrenmiş ve siyasi görevler üstlenmiştir. Abbas Paşa'nın öldürülmesinin ardından İstanbul'a yerleşen Paşa, 1860 yılında Osmanlı Devleti hizmetine girmiştir.
Osmanlı bürokrasisinde yirmi beş yıl boyunca çeşitli kademelerde görev yapan Kâmil Paşa; Doğu Rumeli, Hersek, Kosova, İzmir ve Kıbrıs gibi vilayetlerde valilik yapmıştır. 1879 ve 1882 yıllarında iki kez Evkaf-ı Hümâyun Nazırlığı, 1880-1881 yılları arasında ise Maarif Nazırlığı görevlerini yürütmüştür. Sadrazamlık görevinden sonra memleketi Kıbrıs'a yerleşen Paşa, 14 Kasım 1913 tarihinde Lefkoşa'da vefat etmiş ve Arabahmet Camii haziresine defnedilmiştir.
Tarihî önemi ve başarıları
Kâmil Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde II. Abdülhamid ve V. Mehmed saltanatlarında toplamda dört kez sadrazamlık makamına gelmiştir. İlk sadrazamlığı 25 Eylül 1885 ile 4 Eylül 1891 tarihleri arasında sürmüş ve bu dönemde azınlık isyanlarını önlemeye çalışmış, yeni eğitim kurumlarının açılmasına önem vermiştir. Ziraat Bankası'nın kuruluşu da Kâmil Paşa'nın ilk sadrazamlık döneminde gerçekleşmiştir. Ermeni olayları ve Avrupa devletlerinin ıslahat talepleri üzerine 1895 yılında ikinci kez sadrazam olmuş ancak bu görevi kısa sürmüştür. II. Meşrutiyet'in ilanı sonrasında 1908'de üçüncü kez sadrazamlığa atanan Paşa, Osmanlı Millet Meclisi'nin toplanmasını sağlamış ancak İttihat ve Terakki ile yaşadığı anlaşmazlıklar nedeniyle 1909'da görevinden çekilmek zorunda kalmıştır. Balkan Savaşı'nın çıktığı 1912-1913 döneminde dördüncü kez sadrazamlık yapan Kâmil Paşa, Bâb-ı Âli Baskını sırasında Enver Paşa tarafından tehdit edilerek istifa etmek durumunda kalmıştır.
Dönemi ve bağlam
1911'de zatürre hastalığı nedeniyle Mısır'a gittiği sırada İngiltere Kralı V. Georges ile buluşması, İttihat ve Terakki yanlısı basında eleştirilere neden olmuştur. İstifasının ardından Kıbrıs'a sürgün edilen Paşa, İttihatçıların muhalifleri sürgüne gönderme politikaları nedeniyle İstanbul'a dönme umudunu yitirmiştir.
Haritada ve ilgili kayıtlar
- Türk Dünyası Haritası’nda göster
- Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Kâmil Paşa» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: Kâmil Paşa (sürüm 38070976, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q367997 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.